Düzlem içi yüklü yığma duvarların güçlendirilmesi için topoloji optimizasyonuna dayalı lif takviyeli polimer yerleşimi

İsmail Hakkı Tarhan

doi:10.17714/gumusfenbil.1834556

TR EN

Düzlem içi yüklü yığma duvarların güçlendirilmesi için topoloji optimizasyonuna dayalı lif takviyeli polimer yerleşimi

Öz

Bu çalışma, güçlendirilmemiş ve güçlendirilmiş yığma duvarların doğrusal olmayan düzlem içi davranışını, optimum Lif Takviyeli Polimer (LP) güçlendirme konfigürasyonlarına odaklanarak araştırmaktadır. Çalışmada topoloji optimizasyonu, literatürde düzlem içi yükler altında test edilen bir duvar için en iyi LP düzenini belirlemek amacıyla kullanılmaktadır. Güçlendirmenin etkinliğini değerlendirmek için hem güçlendirilmemiş hem de güçlendirilmiş modeller üzerinde doğrusal olmayan sayısal analizler gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, güçlendirilmiş modellerin maksimum yük taşıma kapasitesinde referans modele kıyasla %47 ile %174 aralığında artış sağlandığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, aynı miktarda malzeme kullanılmasına rağmen (tek yüzeyin tamamına uygulanmasına kıyasla her iki yüzeye optimum olarak uygulanması), optimum LP konfigürasyonunun başlangıç rijitliğini yaklaşık %21 ve göçme deplasmanını (21 mm'den 23.8 mm'ye) artırarak daha fazla enerji yutma kapasitesi sağladığı görülmüştür. Bulgular, tarihi yığma duvarların düzlem içi yük altında korunmasında optimize edilmiş LP konfigürasyonlarının potansiyelini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Doğrusal olmayan sonlu elemanlar modellemesi, Dışsal güçlendirme, Lif takviyeli polimer konfigürasyonu, Topoloji optimizasyonu, Yığma duvar

Topology optimization-based FRP layout for strengthening in-plane-loaded masonry walls

Öz

This study investigates the nonlinear in-plane behavior of unreinforced and reinforced masonry walls, focusing on optimal Fiber Reinforced Polymer (FRP) reinforcement configurations. Topology optimization is used to determine the optimal FRP layout for a wall tested under in-plane loads in the literature. Nonlinear numerical analyses are performed on both unreinforced and reinforced models to evaluate the effectiveness of the reinforcement. The results reveal that the reinforced models achieve an increase in maximum load-carrying capacity ranging from 47% to 174% compared to the reference model. Furthermore, despite using the same amount of material (optimal coverage on both sides versus full coverage on one side), it was observed that the optimum FRP configuration increased the initial stiffness by approximately 21% and the ultimate displacement (from 21 mm to 23.8 mm), thereby providing a higher energy absorption capacity. The findings demonstrate the potential of optimized FRP configurations in the preservation of historic masonry walls under in-plane loading.

Anahtar Kelimeler

Nonlinear finite element modeling, External strengthening, Fiber reinforced polymer layout, Topology optimization, Masonry wall

Kaynakça

Abaqus. (2022). ABAQUS [Computer software]. Dassault Systèmes, Waltham, MA.
Alecci, V., Barducci, S., D’Ambrisi, A., De Stefano, M., Focacci, F., Luciano, R., & Penna, R. (2019). Shear capacity of masonry panels repaired with composite materials: Experimental and analytical investigations. Composites Part B: Engineering, 171, 61–69. https://doi.org/10.1016/J.COMPOSITESB.2019.04.013
Alecci, V., Fagone, M., Galassi, S., Rotunno, T., Stipo, G., & De Stefano, M. (2024). Experimental shear behaviour of masonry walls reinforced with FRCM. Engineering Structures, 315, 118425. https://doi.org/10.1016/j.engstruct.2024.118425
Andreassen, E., Clausen, A., Schevenels, M., Lazarov, B. S., & Sigmund, O. (2011). Efficient topology optimization in MATLAB using 88 lines of code. Structural and Multidisciplinary Optimization, 43(1), 1–16. https://doi.org/10.1007/s00158-010-0594-7
Anthoine, A., Magonette, G., & Magenes, G. (1995). Shear-compression testing and analysis of brick masonry walls. In Proceedings of the 10th European Conference on Earthquake Engineering , 1657–1662.
Bendsøe, M. P., & Sigmund, O. (2004). Topology Optimization: Theory, Methods, and Applications. In Topology Optimization. Springer Berlin Heidelberg. https://doi.org/10.1007/978-3-662-05086-6
Bruggi, M., & Milani, G. (2015). Optimal FRP reinforcement of masonry walls out-of-plane loaded: A combined homogenization–topology optimization approach complying with masonry strength domain. Computers & Structures, 153, 49–74. https://doi.org/10.1016/J.COMPSTRUC.2015.02.004
Bruggi, M., & Taliercio, A. (2013). Topology optimization of the fiber-reinforcement retrofitting existing structures. International Journal of Solids and Structures, 50(1), 121–136. https://doi.org/10.1016/J.IJSOLSTR.2012.09.009
Bruggi, M., & Taliercio, A. (2015). Optimal strengthening of concrete plates with unidirectional fiber-reinforcing layers. International Journal of Solids and Structures, 67–68, 311–325. https://doi.org/10.1016/J.IJSOLSTR.2015.04.033
Bruggi, M., & Taliercio, A. (2017). Optimal strengthening of no–tension structures with externally bonded reinforcing layers or ties. Structural and Multidisciplinary Optimization, 55(5), 1831–1846. https://doi.org/10.1007/s00158-016-1625-9

Capozucca, R. (2011). Experimental analysis of historic masonry walls reinforced by CFRP under in-plane cyclic loading. Composite Structures, 94(1), 277–289. https://doi.org/10.1016/j.compstruct.2011.06.007
Carozzi, F. G., Poggi, C., Bertolesi, E., & Milani, G. (2018). Ancient masonry arches and vaults strengthened with TRM, SRG and FRP composites: Experimental evaluation. Composite Structures, 187, 466–480. https://doi.org/10.1016/J.COMPSTRUCT.2017.12.075
Celik, T. (2025a). Assessment of in-plane shear behavior of historical andesite stone–Khorasan mortar masonry walls strengthened with CFRP-based techniques and repair mortar. Composites Part B: Engineering, 305, 112678. https://doi.org/10.1016/j.compositesb.2025.112678
Celik, T. (2025b). Strengthening strategies for unreinforced stone masonry walls using FRP and CFM composites. Scientific Reports, 15(1), 28167. https://doi.org/10.1038/s41598-025-13747-0
Clementi, F., Gazzani, V., Poiani, M., & Lenci, S. (2016). Assessment of seismic behaviour of heritage masonry buildings using numerical modelling. Journal of Building Engineering, 8, 29–47. https://doi.org/10.1016/J.JOBE.2016.09.005
Cunha, J., & Chaves, L. P. (2014). The use of topology optimization in disposing carbon fiber reinforcement for concrete structures. Structural and Multidisciplinary Optimization, 49(6), 1009–1023. https://doi.org/10.1007/S00158-013-1036-0
Guerreiro, J., Proença, J., Ferreira, J. G., & Gago, A. (2018). Experimental characterization of in-plane behaviour of old masonry walls strengthened through the addition of CFRP reinforced render. Composites Part B: Engineering, 148, 14–26. https://doi.org/10.1016/j.compositesb.2018.04.045
Hacıefendioğlu, K. (2020). Tahribatsız Yöntemler Kullanılarak Trafik Kaynaklı Yer Hareketi Etkisindeki Tarihi Yapıların Stokastik Dinamik Analizi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 10(2), 298-308. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.567108
Hafner, I., Kišiček, T., & Gams, M. (2023). Review of Methods for Seismic Strengthening of Masonry Piers and Walls. Buildings, 13(6), 1524. https://doi.org/10.3390/buildings13061524
Hammad, M., Bahrami, A., Khokhar, S. A., & Khushnood, R. A. (2024). A State-of-the-Art Review on Structural Strengthening Techniques with FRPs: Effectiveness, Shortcomings, and Future Research Directions. Materials, 17(6), 1408. https://doi.org/10.3390/ma17061408
Kocakaplan, S., & Saygili, O. (2025). 6 Şubat Kahramanmaraş Depremleri Sonrası Mimari Miras: Tarihi Yığma Yapılar Üzerine Ön Gözlemler. Afyon Kocatepe University Journal of Sciences and Engineering, 25(3), 621–634. https://doi.org/10.35414/akufemubid.1556983
Lee, J. H., & Yoo, D.-Y. (2023). Enhancement of in-plane shear performance in masonry walls strengthened with high-performance fiber-reinforced cementitious composites. Construction and Building Materials, 409, 133885. https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2023.133885
Lee, J., & Fenves, G. L. (1998). Plastic-Damage Model for Cyclic Loading of Concrete Structures. Journal of Engineering Mechanics, 124(8), 892–900. https://doi.org/10.1061/(ASCE)0733-9399(1998)124:8(892)
Liu, K., & Tovar, A. (2014). An efficient 3D topology optimization code written in Matlab. Structural and Multidisciplinary Optimization, 50(6), 1175–1196. https://doi.org/10.1007/s00158-014-1107-x
Lourenço, P. B. (2006). Recommendations for restoration of ancient buildings and the survival of a masonry chimney. Construction and Building Materials, 20(4), 239–251. https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2005.08.026
Lubliner, J., Oliver, J., Oller, S., & Oñate, E. (1989). A plastic-damage model for concrete. International Journal of Solids and Structures, 25(3), 299–326. https://doi.org/10.1016/0020-7683(89)90050-4
Marcari, G., Manfredi, G., Prota, A., & Pecce, M. (2007). In-plane shear performance of masonry panels strengthened with FRP. Composites Part B: Engineering, 38(7–8), 887–901. https://doi.org/10.1016/j.compositesb.2006.11.004
Marcari, G., Oliveira, D. V., Fabbrocino, G., & Lourenço, P. B. (2011). Shear capacity assessment of tuff panels strengthened with FRP diagonal layout. Composites Part B: Engineering, 42(7), 1956–1965. https://doi.org/10.1016/j.compositesb.2011.05.031
Martinelli, E., Perri, F., Sguazzo, C., & Faella, C. (2016). Cyclic shear-compression tests on masonry walls strengthened with alternative configurations of CFRP strips. Bulletin of Earthquake Engineering, 14(6), 1695–1720. https://doi.org/10.1007/s10518-016-9895-6
Oliveira, D. V., Basilio, I., & Lourenço, P. B. (2010). Experimental Behavior of FRP Strengthened Masonry Arches. Journal of Composites for Construction, 14(3), 312–322. https://doi.org/10.1061/(ASCE)CC.1943-5614.0000086
Rainone, L. S., Tateo, V., Casolo, S., & Uva, G. (2023). About the Use of Concrete Damage Plasticity for Modeling Masonry Post-Elastic Behavior. Buildings, 13(8), 1915. https://doi.org/10.3390/buildings13081915
Santa Maria, H. , Alcaino, P. , & Luders, C. (2006). Experimental response of masonry walls externally reinforced with carbon fiber fabrics. In Proc., 8th US National Conf. on Earthquake Engineering.
Sberna, A. P., Demartino, C., Vanzi, I., Marano, G. C., & Di Trapani, F. (2024). Cost-effective topology optimization of masonry structure reinforcements by a linear static analysis-based GA framework. Bulletin of Earthquake Engineering, 22(8), 4143–4167. https://doi.org/10.1007/s10518-024-01900-5
Sümer, Y., & Aktaş, M. (2015). Defining parameters for concrete damage plasticity model. Challenge Journal of Structural Mechanics, 1(3), 149-155. https://doi.org/10.20528/cjsmec.2015.07.023
Tarhan, İ. H. (2022). Seismic Capacity of Masonry Arches Optimally Strengthened With Fibre-Reinforced Polymer: Experimental and Numerical Investigation [PhD, Ataturk University, Graduate School of Natural and Applied Sciences]. In ProQuest Dissertations and Theses. https://www.proquest.com/dissertations-theses/seismic-capacity-masonry-arches-optimally/docview/2892801785/se-2?accountid=8403
Tarhan, İ. H. (2025a). Stepwise FRP strengthening of historical masonry minarets: nonlinear seismic assessment based on a minaret collapsed during the 2023 Kahramanmaraş earthquakes. Engineering Failure Analysis,180, 109933. https://doi.org/10.1016/j.engfailanal.2025.109933
Tarhan, İ. H. (2025b). Nonlinear in-plane behavior of masonry walls strengthened with optimally distributed fiber reinforced polymer. Engineering Failure Analysis, 182, Part A, 110035. https://doi.org/10.1016/j.engfailanal.2025.110035
Tarhan, İ. H., & Uysal, H. (2023). Topology Optimization of the FRP for strengthening of masonry barrel vaults. Engineering Failure Analysis, 151. https://doi.org/10.1016/j.engfailanal.2023.107390
Torres, B., Ivorra, S., Javier Baeza, F., Estevan, L., & Varona, B. (2021). Textile reinforced mortars (TRM) for repairing and retrofitting masonry walls subjected to in-plane cyclic loads. An experimental approach. Engineering Structures, 231, 111742. https://doi.org/10.1016/j.engstruct.2020.111742
Triantafillou, T. C. (1998). Strengthening of Masonry Structures Using Epoxy-Bonded FRP Laminates. Journal of Composites for Construction, 2(2), 96–104. https://doi.org/10.1061/(ASCE)1090-0268(1998)2:2(96)
Valluzzi, M. R., Binda, L., & Modena, C. (2005). Mechanical behaviour of historic masonry structures strengthened by bed joints structural repointing. Construction and Building Materials, 19(1), 63–73. https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2004.04.036
Valluzzi, M. R., Valdemarca, M., & Modena, C. (2001). Behavior of Brick Masonry Vaults Strengthened by FRP Laminates. Journal of Composites for Construction, 5(3), 163–169. https://doi.org/10.1061/(ASCE)1090-0268(2001)5:3(163)
Yacila, J., Camata, G., Salsavilca, J., & Tarque, N. (2019). Pushover analysis of confined masonry walls using a 3D macro-modelling approach. Engineering Structures, 201, 109731. https://doi.org/10.1016/j.engstruct.2019.109731
Yıldızoğlu, H., Can, Ö., & Tayfur, B. (2018). Yığma Binalarda Deprem Performansının Belirlenmesi (Bayburt Korkut Ata Lisesi Örneği). Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 8(2), 372-380. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.380259
Yılmaz, S. (2024). Kâgir yığma binalarda mimari tasarım hataları: Elâzığ ve Kahramanmaraş depremleri saha gözlemleri. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 14(1), 336-352. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1387365

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İnşaat Mühendisliğinde Sayısal Modelleme, Yapı Mühendisliği, İnşaat Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İsmail Hakkı Tarhan ^*
0000-0002-5161-3718
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

5 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

2 Aralık 2025

Kabul Tarihi

2 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1834556

IZ

https://izlik.org/JA67LR87NF

APA

Tarhan, İ. H. (2026). Düzlem içi yüklü yığma duvarların güçlendirilmesi için topoloji optimizasyonuna dayalı lif takviyeli polimer yerleşimi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 16(2), 591-604. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1834556

AMA

1.Tarhan İH. Düzlem içi yüklü yığma duvarların güçlendirilmesi için topoloji optimizasyonuna dayalı lif takviyeli polimer yerleşimi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2026;16(2):591-604. doi:10.17714/gumusfenbil.1834556

Chicago

Tarhan, İsmail Hakkı. 2026. “Düzlem içi yüklü yığma duvarların güçlendirilmesi için topoloji optimizasyonuna dayalı lif takviyeli polimer yerleşimi”. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 16 (2): 591-604. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1834556.

EndNote

Tarhan İH (01 Haziran 2026) Düzlem içi yüklü yığma duvarların güçlendirilmesi için topoloji optimizasyonuna dayalı lif takviyeli polimer yerleşimi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 16 2 591–604.

IEEE

[1]İ. H. Tarhan, “Düzlem içi yüklü yığma duvarların güçlendirilmesi için topoloji optimizasyonuna dayalı lif takviyeli polimer yerleşimi”, Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 16, sy 2, ss. 591–604, Haz. 2026, doi: 10.17714/gumusfenbil.1834556.

ISNAD

Tarhan, İsmail Hakkı. “Düzlem içi yüklü yığma duvarların güçlendirilmesi için topoloji optimizasyonuna dayalı lif takviyeli polimer yerleşimi”. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 16/2 (01 Haziran 2026): 591-604. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1834556.

JAMA

1.Tarhan İH. Düzlem içi yüklü yığma duvarların güçlendirilmesi için topoloji optimizasyonuna dayalı lif takviyeli polimer yerleşimi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2026;16:591–604.

MLA

Tarhan, İsmail Hakkı. “Düzlem içi yüklü yığma duvarların güçlendirilmesi için topoloji optimizasyonuna dayalı lif takviyeli polimer yerleşimi”. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 16, sy 2, Haziran 2026, ss. 591-04, doi:10.17714/gumusfenbil.1834556.

Vancouver

1.İsmail Hakkı Tarhan. Düzlem içi yüklü yığma duvarların güçlendirilmesi için topoloji optimizasyonuna dayalı lif takviyeli polimer yerleşimi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 01 Haziran 2026;16(2):591-604. doi:10.17714/gumusfenbil.1834556

Amaç ve Kapsam

Gümüşhane Üniversitesi'nin yayın organı olan “Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi (GUFBD)”, resmi ve hakemli bilimsel yayın organı olup fen bilimleri, mühendislik ve teknoloji alanlarında üretilen özgün ve nitelikli bilimsel çalışmaları yayımlamayı amaçlamaktadır. Dergi, bilimsel bilginin geliştirilmesine, yaygınlaştırılmasına ve ulusal ve uluslararası düzeyde görünürlüğünün artırılmasına katkı sağlamayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda, akademik etik ilkelere bağlı, özgünlüğü ve bilimsel katkısı açıkça ortaya konmuş araştırmaların yayımlanması temel önceliğidir. Derginin temel amacı, fen bilimleri ve mühendislik disiplinlerinde gerçekleştirilen teorik ve uygulamalı araştırmaları bilim dünyasına kazandırmak, disiplinlerarası çalışmaları teşvik etmek ve evrensel bilimsel literatüre katkı sunmaktır. Ayrıca genç araştırmacıların ve alanında uzman bilim insanlarının çalışmalarını uluslararası standartlarda yayımlayabilecekleri güvenilir bir platform oluşturmak derginin öncelikleri arasındadır. Dergi Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında olmak üzere yılda dört kez çevrimiçi ortamda yayımlanır.

Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi (GUFBD), Fen Bilimleri, Teknoloji ve Mühendislik alanlarında daha önce herhangi bir yerde yayımlanmamış ve eşzamanlı olarak başka bir dergide değerlendirme sürecinde bulunmayan özgün bilimsel çalışmaları yayımlar. Dergide özgün araştırma makaleleri, derleme makaleler ve editöre mektuplar kabul edilmektedir. Derginin kapsamı; matematik, fizik, kimya, biyoloji, bilgisayar bilimleri, yapay zekâ, veri bilimi, çevre bilimleri ve ilgili temel bilim alanlarının yanı sıra; inşaat, makine, elektrik-elektronik, endüstri, maden, jeoloji, harita, çevre, yazılım ve benzeri mühendislik disiplinlerini kapsayacak şekilde geniş bir konu yelpazesini içermektedir. Teorik, deneysel ve uygulamalı çalışmalar, modelleme, simülasyon, optimizasyon, malzeme bilimi, enerji sistemleri, sürdürülebilir teknolojiler ve disiplinlerarası araştırmalar dergi kapsamında değerlendirilmektedir. Gönderilen çalışmaların bilimsel yöntem açısından tutarlı, literatüre özgün katkı sağlayan, bulgularını açık ve sistematik biçimde sunan nitelikte olması beklenmektedir. Bilimsel derinliği sınırlı, yalnızca anket verilerine dayanan veya yöntemsel katkı içermeyen çalışmalar dergi kapsamı dışında değerlendirilmektedir.

Yazım Kuralları

YAZAR REHBERİ
1. KAPSAM ve GENEL BİLGİ
Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi (GUFBD), Gümüşhane Üniversitesi'nin yayın organıdır. Dergi kapsamında bütün Fen, Teknoloji ve Mühendislik alanlarında daha önce başka yerlerde yayınlanmamış, özgün, araştırma makaleleri, derlemeler ve editöre mektuplar yayınlanır (anket çalışmaları dergimizin konu kapsamına uygun değildir). Dergi bilimsel ve hakemli bir dergi olup Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında olmak üzere yılda dört kez çevrimiçi ortamda yayımlanır.

Dergimiz 2026 yeni cilt yılı itibariyle Sürekli Yayın (Continuous Publication) modelini benimsemiştir. Makaleler hazır olur olmaz çevrimiçi olarak yayınlanırken, dergi yayınlarını yılda dört sayı (Mart, Haziran, Eylül ve Aralık) halinde düzenlemeye devam etmektedir.

Derginin amacı araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin bilimsel yayına dönüştürülmesi, ulusal ve uluslararası indekslere girerek evrensel bilime katkı sağlamaktır.

2. YAYIN DİLİ ve ANLATIM
Dergide yayınlanacak tüm yazılar için yayın dili 2026 yılı itibariyle yalnızca İngilizcedir. Makalelerde açık, anlaşılır ve akademik bir dil kullanılmalı ve anlatım bilimsel üsluba uygun olmalıdır. Makale içerisinde yazar(lar) tarafından gerçekleştirilen çalışmalara yönelik (deneysel çalışmalar, analizler vb.) anlatımlarda üçüncü şahıs kullanılması tercih edilmelidir. Dilbilgisi, yazım ve noktalama kurallarına uygunluk yazarların sorumluluğundadır.

3. ELEKTRONİK ORTAMDA BAŞVURU
Dergi ile ilgili tüm yazışmalarda DergiPark tarafından sağlanan arayüz kullanılmalıdır. Dergi yazım kurallarına uygun olarak hazırlanmış makaleler, basılı kopyaya gerek olmaksızın, ULAKBİM DergiPark üzerinden https://dergipark.org.tr/tr/pub/gumusfenbil/ adresi kullanılarak gönderilmelidir. Dergiye makale göndermek isteyen yazarların yazım kuralları ile birlikte, yükleme adımında karşılarına çıkacak olan "Gönderi Kontrol Listesi"ndeki her maddeyi de kontrol etmeleri gerekmektedir. Makaledeki bilgilerin doğruluğunun sorumluluğu yazar(lar)a aittir. Yayınlanacak makalelerde, araştırma ve yayın etiğine uygunluk esastır. "Makale Gönderimi ve Telif Hakkı Devir Formu" doldurulup yüklenmelidir. Yayın ile ilgili işlemler bu formun tesliminden sonra başlar. Dergi ana sayfasında yer alan “Etik İlkeler ve Yayın Politikası” yazarlar tarafından önemle dikkate alınmalıdır. Hayvanların veya zararlı maddelerin kullanıldığı araştırmalarda “Etik Kurul İzin Belgesi”nin makaleye eklenmesi gerekir. İnsan katılımcıların yer aldığı çalışmalarda ise yazarlar, insan deneyleri konusunda yetkili kurulun etik standartlarına ve güncellenmiş Helsinki Bildirgesi’ne (https://www.wma.net/what-we-do/medical-ethics/declaration-of-helsinki/) uyulduğunu teyit etmelidir.

4. DEĞERLENDİRME VE HAKEMLİK SÜRECİ
Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, bilimsel yayınların kalitesini ve tarafsızlığını sağlamak amacıyla çift kör hakemlik (double-blind peer review) sistemi uygulamaktadır. Bu sistemde yazarların ve hakemlerin kimlik bilgileri karşılıklı olarak gizli tutulur. Hakemler yazarların kimliğini bilmez, yazarlar da hakemlerin kimliğini bilmez. Dergiye gönderilen makaleler aşağıdaki aşamalardan geçmektedir:

Ön İnceleme: Makaleler öncelikle baş editör tarafından derginin kapsamı, bilimsel niteliği ve yazım kurallarına uygunluğu açısından değerlendirilir. Ayrıca, ön kontrol aşamasında öncelikle intihal tespit yazılımı (Turnitin) kullanılarak benzerlik raporları oluşturulur. Aday yayının benzerlik raporu toplamda %20 den az olmalı ve tek bir kaynaktan ise %4 oranından fazla olmamalıdır. Daha sonra incelenecek yayının dergi formatına uygun olup olmadığına karar verilir. “Makale Gönderimi ve Telif Hakkı Devir Formu” olmayan veya eksik olan aday yayınlar ile benzerlik oranı sınırlarını aşan aday yayınlar ön incelemeye alınmaz.
Editör Değerlendirmesi: Ön değerlendirmeyi geçen çalışmalar baş editörü tarafından inceleme sürecinin gerçekleştirilmesi için ilgili alan editörüne yönlendirilir.
Hakem Ataması: Alan editörü bilimsel içerik bakımından değerlendirilmek üzere aday yayını, konusuna uygun olarak alanında uzman en az iki bağımsız hakem görevlendirir. Hakemler, mümkün olduğunca editör kurulu dışından bağımsız uzman araştırmacılar arasından seçilir. Hakem değerlendirme süreci gizlilik ve tarafsızlık ilkeleri doğrultusunda yürütülür.
Hakem Değerlendirmesi: Hakemler makaleyi özgünlük, bilimsel katkı, metodoloji, sonuçların güvenilirliği ve literatüre katkı açısından değerlendirir.
Editör Kararı: Hakem raporları doğrultusunda, alan editörü kendi görüşünü de ekleyerek değerlendirmenin sonuçlandırılması için baş editöre iletir. Değerlendirmede son karar baş editöre aittir. Baş editör gerekli görürse yeni bir hakem tayin edebilir veya yazı ile ilgili kararını sonuçlandırır. Baş editör tarafından aşağıdaki kararlardan biri gerekçeleri ile bilrlikte verilir:

Kabul
Küçük (Minor) Düzeltme
Büyük (Major) Düzeltme
Ret

Dergide yayımlanan makaleler başka hiçbir yerde yayımlanamaz veya bildiri olarak sunulamaz. Kısmen veya tamamen yayımlanan makaleler kaynak gösterilmeden hiçbir yerde kullanılamaz. Dergiye gönderilen makalelerin içerikleri özgün, daha önce herhangi bir yerde yayımlanmamış veya yayımlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır. Değerlendirmeye sunulacak çalışmaların bir başka dergiye gönderilmediği veya basılmadığı ön yazı ile belirtilmelidir. Makalenin reddedilmesi durumunda “Makale Gönderimi ve Telif Hakkı Devir Formu” nun yasal bir önemi kalmaz ve hükümsüz olarak kabul edilir. Bu formun doldurulup onaylanması ile yazarlar, makalenin “Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi” dergisi ve web sayfasında yayınlanmasına ilaveten makalenin tamamı veya bir kısmının yasal olarak çoğaltılması ve dağıtılması hakkını Gümüşhane Üniversitesi’ne devrederek, kendi haklarından feragat etmektedirler.

5. MAKALE TÜRLERİ
Dergide yayınlanan farklı yayın formatları ile ilgili bilgiler ve yazı türlerine göre yazarların dikkat etmeleri gereken hususlar aşağıda belirtilmiştir:
5.1 Araştırma Makaleleri: Özgün bilimsel çalışmaları içermeli ve alanında uzman araştırmacılar tarafından tekrarlanabilecek düzeyde yeterli ayrıntıyı sağlamalıdır. Araştırma makaleleri tamamen İngilizce olacak şekilde hazırlanmalı ve şu bölümleri içermelidir: Başlık, yazar, kurum bilgileri, özet, anahtar kelimeler, giriş, amaç, gereç ve yöntem, bulgular, tartışma ve sonuç, gerekli olması halinde etik beyan, yazar katkıları, teşekkür, kaynaklar ile şekil ve tablo açıklamaları.
5.2 Derleme Makaleleri: Yazar(lar)ın uzmanlık alanında daha önce yayınlanmış çalışmaların eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirilmesini, literatürün sentezlenmesini ve yeni bir görüş veya yorum ortaya konulmasını amaçlayan çalışmaları kapsar. Derleme makalesi sunan yazar(lar)ın SCI-Expanded kapsamında indekslenen en az 10 makalesi bulunmalı ve bunların en az 5 tanesi derleme yaptığı alanda doğrudan ilişkili olmalıdır. Derleme makaleleri İngilizce hazırlanmalı ve araştırma makalesine benzer şekilde ilgili bölümleri içermelidir. Ana metinde kelime ve kaynak sayısında bir üst sınır bulunmamakla birlikte, bu tür çalışmalar literatürle ilgili geniş bir tartışma ortaya koymalı ve kaynak sayısı en az 40 olmalıdır.
5.3 Editöre Mektup: Bu tür yazılar dergide daha önce yayınlanmış makalelerle ilgili görüş, eleştiri veya açıklamaları ya da dergi kapsamına giren güncel konulara ilişkin değerlendirmeleri içerebilir. Bu tür yazıların değerlendirilmesinde kapsam ve etik ilkeler dikkate alınır. Bu tür yazılar da İngilizce hazırlanmalı ve ana metin en fazla 1000 kelime olup kaynak sayısı 10’u geçmemelidir.

6. MAKALENİN HAZIRLANMASI
Dergiye değerlendirilmek üzere yayın gönderecek yazarların dergimizin yazım şablonlarını (https://dergipark.org.tr/tr/pub/gumusfenbil/page/15991) dikkate alarak yayınlarını hazırlamaları ve gerekli olan diğer belgelerle birlikte sisteme yüklemeleri gerekmektedir.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Yayın Etiği ve Kötüye Kullanım Politikası
Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi (GUFBD), bilimsel yayıncılıkta etik ilkelerin korunmasını ve akademik dürüstlüğün sağlanmasını temel bir ilke olarak benimsemektedir. Dergi, yayın süreçlerinde uluslararası etik standartlara uygun hareket eder ve aşağıdaki kuruluşların belirlediği etik rehberleri esas alır:

Committee on Publication Ethics (COPE)
World Association of Medical Editors (WAME)
International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE)

Dergide yayımlanan tüm çalışmaların hazırlanması, değerlendirilmesi ve yayımlanması süreçlerinde yazarlar, hakemler ve editörler bu etik ilkeler doğrultusunda hareket etmekle yükümlüdür. COPE tarafından yayımlanan etik ilkelerin tam metnine şu bağlantıdan ulaşılabilir: https://publicationethics.org

İnsan katılımcı içeren çalışmaların uluslararası etik standartlara uygun olarak gerçekleştirilmiş olması beklenmektedir. Bu tür araştırmaların Declaration of Helsinki ilkelerine uygun olarak yürütülmesi gerekmektedir. Declaration of Helsinki metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: https://www.wma.net/what-we-do/medical-ethics/declaration-of-helsinki/

Yazarlar, gönderdikleri çalışmaların özgün olduğunu, daha önce yayımlanmadığını ve başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmadığını beyan etmekle sorumludur. Ayrıca çalışmaların hazırlanması ve yayımlanması sürecinde etik ihlale yol açabilecek her türlü davranıştan kaçınılmalıdır.

Editörler ve hakemler değerlendirme sürecinde tarafsızlık, gizlilik ve akademik dürüstlük ilkelerine uygun hareket etmekle yükümlüdür.

Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, araştırma ve yayın etiğine tam uyum sağlamayı ilke edinmiş olup, bu kapsamda değerlendirilmek üzere dergimize gönderilen çalışmalarda, etik kurul izni gerektiren durumlarda ilgili etik kurul onayının alınmış olması zorunludur. Etik kurul onayına ilişkin olarak, kurulun adı, onay tarihi ve karar veya belge numarası gibi bilgilerin açıkça belirtilmesi gerekmekte; bu bilgiler, makale dosyası ile birlikte ilk yükleme aşamasında sisteme eklenmelidir. Ayrıca, editör kurulu tarafından talep edilmesi hâlinde etik kurul onay belgesi de paylaşılmalıdır. İnsanlar üzerinde yapılan anket, görüşme, odak grup çalışması, gözlem gibi nitel veya nicel araştırmalar, klinik araştırmalar, hayvan deneyleri, özel veri gerektiren biyomedikal çalışmalar ile kişisel verilerin korunması kapsamına giren araştırmalarda etik kurul izni alınması zorunludur. Buna ilaveten, fikir ve sanat eserlerinin kullanıldığı çalışmalarda, ilgili telif hakkı düzenlemelerine tam olarak uyulması zorunludur. Bu kapsamda, kullanılan görsel, işitsel, yazılı ya da dijital materyallerin telif haklarına ilişkin gerekli izinlerin alınmış olması ve bu durumun çalışmada açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

Dergimize gönderilen bir çalışma, daha önce herhangi bir dilde başka bir dergide yayımlanmamış ve eşzamanlı olarak başka bir dergide değerlendirme sürecinde bulunmamalıdır. Dergiye gönderilen tüm çalışmalar COPE (Committee on Publication Ethics) tarafından belirlenen genel etik kurallar (https://publicationethics.org) dikkate alınarak hazırlanmalıdır. Yazarlar, hakemler ve editörler COPE’un önerileri ve genel yayın gereksinimleri doğrultusunda, uluslararası standartlara bağlı kalmak zorundadır. Bu kapsamda bazı önemli hususlar aşağıda açıkça belirtilmiştir.

Baş Editör ve Editörlerin Özellikleri ve Sorumlulukları
Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, yayımlanacak makalelerde özgünlük, bilimsel katkı, yöntemsel sağlamlık ve anlatım netliğini esas alır. Editöryal kararlar tarafsızlık ilkesi doğrultusunda, derginin amaç ve kapsamı ile uyum içinde verilir. Baş Editör, Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi'ne gönderilen her çalışmayı, yazarın ırkı, cinsiyeti, dini inancı, etnik kökeni, vatandaşlığı veya siyasi felsefesine bakılmaksızın bilimsel içeriği açısından incelenmesini sağlamalıdır. Baş Editör ve editörler dergiye gönderilen yayınları öncelikle çalışmanın özgünlüğü, bilimselliği, alanına katkısı, dil bakımından anlaşılabilirliği gibi akademik nitelikler ile dergi kapsamına uygunluklarını dikkate alarak değerlendirirler. Baş Editör ve editörler dergiye gelen çalışmanın kabulünden, reddinden ya da yazardan iyileştirmeler istemekten sorumludur. Bazı durumlarda editörler karar vermeden önce yazardan birden fazla turda düzeltmeler isteyebilir. Editörler değerlendirme sonuçlarını olabildiğince kısa sürede baş editöre iletirler. Baş editör karar aşamasında tüm süreci dikkatle ele alır ve nihai değerlendirmesini sonuçlandırır.

Editörler, etik kurallar ve yayın politikalarına sıkı sıkıya bağlı kalır; düşünce özgürlüğünü ve bilimsel çeşitliliği destekler. Yazar, hakem ve okuyucuların kişisel verileri ile fikri mülkiyet haklarını korur. Hakem atamalarında uzmanlık uyumu gözetilir, kimlik bilgileri gizli tutulur ve çıkar çatışmalarına izin verilmez. Bilimselliği olmayan veya nezaket sınırlarını aşan değerlendirmelere müdahale edilir. Tüm değerlendirme süreci şeffaf, adil ve zamanında yürütülür. Etik kurul onayı gerektiren çalışmalar belgelendirilmediği takdirde reddedilir. Olumsuz sonuç içeren çalışmalar da bilimsel katkı kapsamında değerlendirilir. Editör, yayın kurulu ile etkili bir iletişim içinde çalışır, süreci yönlendirir ve derginin niteliğini artıracak katkılar sunar.

Baş Editör ve editörler kurulu üyeleri, gönderilen bir makale hakkında herhangi bir bilgiyi ilgili yazar, hakemler, potansiyel hakemler, dil editörleri, mizanpaj editörü ve diğer editör danışmanları dışında kimseyle paylaşamaz.

Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Baş Editör ve editörler kurulu üyeleri, gönderilen bir çalışmada verilen yayınlanmamış materyalleri, yazarın açık yazılı izni olmadan kendi araştırması için kullanamaz. Baş editör, editörlerin, yazar/lar, şirket/ler veya kurum/lardan herhangi biri ile işbirliği veya bağlantılardan kaynaklanan çıkar çatışmalarının olduğu durumlarda yayının ön inceleme ve değerlendirme aşamalarını yapmaları için yayın kurulunun başka bir üyesini görevlendirir.

Baş editör, yayıncı ile beraber, yayın etiğine aykırı olduğu rapor edilen her davranışı yayın tarihine bakmaksızın inceler. COPE prosedürlerine göre etik olmayan bir durumun tespiti halinde ilgili yayınla alakalı bir hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme olduğuna dair bildiri yayınlamaktan sorumludur.

Hakemlerin Görev ve Sorumlulukları
Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisinde değerlendirme süreci çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle yürütülür. Hakemler, yazarlar ile doğrudan iletişime geçmez. Değerlendirme formları ve hakem raporları editör sayesinde dergi yönetim sistemi aracılığıyla yazar(lar)a iletilir. Hakem değerlendirmesi, yazarla editör aracılığı ile sağlanan iletişim yoluyla makaleyi geliştirmede ve editörün çalışma hakkında karar almasında yardımcı olur.

Hakemler, değerlendirme sürecinde yapıcı ve nazik bir dil kullanmalı, aşağılayıcı veya kırıcı ifadelerden kaçınmalıdır. Yorumlar, nesnel ve çalışmanın kapsamıyla sınırlı olmalı; din, dil, ırk, siyasi görüş veya ticari kaygılar gibi unsurların değerlendirmeyi etkilemesine kesinlikle izin verilmemelidir. Tarafsızlık ve gizlilik esastır. Hakem, çıkar çatışması söz konusuysa değerlendirme yapmamalı ve durumu editöre bildirmelidir. Çalışma, uzmanlık alanı dışında ise değerlendirme davetini reddetmelidir. Değerlendirme daveti zamanında olumlu ya da olumsuz olarak yanıtlanmalı; kabul edilen değerlendirmeler süre içinde tamamlanmalıdır.

İncelenmek üzere alınan tüm çalışmalar gizli belgeler olarak değerlendirilmelidir. Baş editör ya da editör tarafından yetki verilmedikçe başkalarına gösterilmemeli veya başkalarıyla tartışılmamalıdır. Baş Editör ya da editör, bu yetkiyi ancak hakem incelemesine katkı sağlayabilecek istisnai bir koşul olması durumda verebilir.

Hakem değerlendirmesi yoluyla elde edilen bilgiler veya fikirler gizli tutulmalı ve kişisel avantaj için kullanılmamalıdır. Hakemler yazarlardan herhangi biri ile rekabetçi, işbirliğine dayalı veya diğer ilişkilerden veya bağlantılardan kaynaklanan çıkar çatışmalarının olduğu makaleleri değerlendirmeyi kabul etmemelidir. Hakemler tarafından yapılan incelemeler objektif bir şekilde yapılmalıdır. Yazarlara kişisel eleştiri kabul edilemez. Hakemler, uygun destekleyici argümanlarla görüşlerini açıkça ifade etmelidir.

Çalışmayı gözden geçirme konusunda yeterli olmadığını düşünen veya zamanında gözden geçirmenin mümkün olmayacağını bilen davet edilen herhangi bir hakem, alternatif hakemlerle iletişime geçilebilmesi için olabildiğince kısa sürede editöre haber vermelidir. Hakemler, daha önce yayınlanmış herhangi bir çalışmaya benzerliği olan yayınları fark etmesi durumunda editörleri bilgilendirmelidirler. Ayrıca çalışmada atıf olarak belirtilmeyen alıntılar varsa bunları yazarlara bildirmelidirler.

Yazar(lar) ın Görev ve Sorumlulukları
Yazarlar derginin yazım kurallarına ve makale hazırlama şablonlarına uymakla yükümlüdür. Yazarlar, gönderdikleri çalışmanın tamamen orijinal olduğundan emin olmalıdır. Yazarlar, makalenin daha önce başka bir yerde yayınlanmadığını onaylamalıdır. Yazarlar uygun bir şekilde istifade edilen çalışmalardan alıntı yapmalıdırlar. Yazarlar, çalışmanın orijinal olduğunu belirten ve telif hakkı ihlalini önleyen Makale Telif Hakkı ve Devir Formunu ıslak imza ile imzalayarak göndermelidir. Bir araştırmanın sonuçları, bilimsel bütünlük ve kalite korunarak tek bir yayında sunulmalıdır. Editörlük tarafından talep edildiğinde bilgi ve ham veriler sunulmalıdır. Yazar katkıları, makale yazım kurallarında belirtilen bölüme açık ve doğru şekilde yazılmalıdır.

Makalede adı geçen tüm yazarlar araştırmaya önemli ölçüde katkıda bulunmuş olmalıdır. Makaleyi dergiye gönderen yazışmalardan sorumlu yazar, katkıda bulunan tüm ortak yazarların dahil edilmesi ve katkısı olmayan kişilerin yazar listesine dahil edilmemesini sağlar. Makalenin değerlendirme aşaması veya sonrasında yazar ekleme ya da çıkarma yapılmaz. Yazarlar, makaleyi etkilediği şeklinde yorumlanabilecek herhangi bir çıkar çatışması konusunda editörleri bilgilendirmelidir. Makale hangi aşamada olursa olsun (değerlendirme, erken görünüm, yayımlanmış) bir hata tespit edildiğinde, düzeltme ya da geri çekme için editöre bilgi verilmelidir.

Çalışma, kullanımlarında herhangi bir olağandışı tehlikeye sahip kimyasallar, prosedürler veya ekipman içeriyorsa, yazarlar bunları yazıda açıkça belirtmelidir. Çalışma, denek ve kobayları içeriyorsa, yazarlar çalışmada yapılan tüm işlemler için ilgili kanunlara ve kurumsal yönergelere uygun olarak hareket etmeli ve ilgili komitelerin / kuruluşların onayını almış olmalıdırlar. Etik kurul izni, veri kullanım izni, katılımcı onayı gibi belgeler gereken çalışmalarda, bu izinler eksiksiz şekilde sunulmalı; etik kurul izninin gerekmediği durumlarda ise bu durum makalenin yöntem bölümünde ve son sayfasında açıkça beyan edilmelidir.

Yazar/lar kendi yayınlanmış çalışmasında önemli bir hata veya yanlışlık fark ettiğinde, yazışmalardan sorumlu yazar makaleyi geri çekmek veya uygun düzeltmeyle yayınlamak için ilgili durumu derhal Baş Editöre bildirmekle yükümlüdür. Yazarların, derginin web sayfasında ilan edilen ortalama değerlendirme süresi boyunca editörlükle gereksiz iletişim kurmamaları beklenmektedir.

Yayıncının Görev ve Sorumlulukları
Gümüşhane Üniversitesi, Fen Bilimleri Dergisi'nin yayıncısı olarak, bilginin serbestçe paylaşılmasını destekleyen açık erişim politikası doğrultusunda hareket eder. Dergide yayımlanan tüm makaleler, okuyuculara ücretsiz ve sınırsız erişim imkânı sunar. Bu sayede, bilimsel bilginin yaygınlaştırılması ve kamu yararına sunulması hedeflenmektedir.

Yayıncı, makalelerin başvuru, değerlendirme, yayımlama ve sonraki tüm süreçlerinde yazarlardan herhangi bir ücret (başvuru ücreti, işlem ücreti, sayfa ücreti, vb.) talep etmez. Yazarların bilimsel katkılarının hiçbir maddi engelle karşılaşmadan yayımlanması temel ilkelerdendir.

Dergide yayımlanan tüm içerikler, uzun vadeli korunma ve arşivleme amacıyla DergiPark altyapısı kullanılarak saklanmakta ve LOCKSS (Lots of Copies Keep Stuff Safe) sistemi aracılığıyla yedeklenmektedir. Bu sayede, dijital içeriklerin sürekliliği ve güvenliği garanti altına alınır.

Yayıncı kurum, dergi süreçlerinin şeffaf, tarafsız ve akademik etik ilkelere uygun şekilde yürütülmesini sağlamakla yükümlüdür. Aynı zamanda, derginin ulusal ve uluslararası yayıncılık standartlarına uygun olarak faaliyet göstermesi için gerekli teknik, idari ve etik altyapıyı sunar.

Makale Geri Çekme Politikası (Retraction Policy)
Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, bilimsel kayıtların doğruluğunu ve güvenilirliğini korumayı temel bir ilke olarak benimsemektedir. Bu kapsamda, gerekli görülen durumlarda yayımlanmış makaleler geri çekilebilir. Makale geri çekme işlemi aşağıdaki durumlarda uygulanabilir:

Ciddi bilimsel hata veya yanıltıcı sonuçların tespit edilmesi
Veri uydurma, veri manipülasyonu veya sahtecilik
İntihal veya etik ihlallerin belirlenmesi
Aynı çalışmanın başka bir dergide yayımlanması (duplicate publication)
Telif hakkı ihlali
Araştırma veya yayın etiği ihlalleri

Makale geri çekme kararı, baş editör ve editör kurulu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda verilir. Gerekli durumlarda yazarların kurumları veya ilgili kuruluşlarla iletişime geçilebilir. Geri çekilen makaleler dergi arşivinden tamamen kaldırılmaz. Bunun yerine makale sayfası ve PDF dosyası üzerinde açık bir şekilde “Retracted Article” ibaresi yer alır ve geri çekme nedeni okuyuculara açık şekilde belirtilir. Makale geri çekme süreci, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından belirlenen uluslararası etik rehberler doğrultusunda yürütülür.

COPE geri çekme rehberi: https://publicationethics.org/retraction-guidelines

Düzeltme ve Erratum Politikası (Correction and Erratum Policy)
Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, yayımlanan bilimsel çalışmaların doğruluğunu ve güvenilirliğini korumayı temel bir sorumluluk olarak kabul eder. Yayınlandıktan sonra makalelerde tespit edilen hatalar gerektiğinde düzeltme yayımlanarak giderilebilir. Düzeltme süreci aşağıdaki durumlarda uygulanabilir:

Yazım hataları veya teknik hatalar
Tablo, şekil veya veri sunumunda oluşan hatalar
Metin içinde yanlış veya eksik bilgi bulunması
Yayın sürecinde ortaya çıkan editoryal hatalar

Düzeltmeler iki şekilde yayımlanabilir:
Erratum: Yayın sürecinde editör veya yayıncı kaynaklı hataların düzeltilmesi amacıyla yayımlanır.
Corrigendum: Yazar kaynaklı hataların düzeltilmesi amacıyla yayımlanır.

Düzeltme talepleri yazarlar, editörler, hakemler veya okuyucular tarafından bildirilebilir. Editör kurulu, gerekli değerlendirmeyi yaptıktan sonra düzeltmenin yayımlanmasına karar verebilir. Yayımlanan düzeltmeler ilgili makale ile ilişkilendirilir ve makalenin DOI numarası ile bağlantılı olarak dergi arşivinde kalıcı şekilde yer alır.

Şikâyet Politikası
Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi’nde yayımlanmış ya da erken görünümde olan makaleler ile editör, hakem veya yazarlar hakkında etik ilkelere aykırı bir durumun tespiti halinde, bu durumun derhal editörlüğe bildirilmesi gerekmektedir. Etik ihlallere ilişkin bildirimler, gerekli değerlendirmelerin yapılabilmesi amacıyla gufbed@gumushane.edu.tr e-posta adresine iletilmelidir. Bildirimler gizlilik ilkesi çerçevesinde ele alınacak ve ilgili süreçler yayın etiği kuralları doğrultusunda şeffaf şekilde yürütülecektir.

Açık Erişim Politikası
Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, bilimsel bilginin herkes için erişilebilir olmasını savunur. Bu doğrultuda, bilimsel araştırmaları kamuya ücretsiz sunmanın bilginin küresel ölçekte paylaşımını ve etkisini artıracağı ilkesini benimseyerek, dergi içeriğini açık erişim olarak yayımlar. Yayımlanan tüm makalelere dergi web sayfası üzerinden ve internetten ücretsiz ve sınırsız erişim sağlanmakta olup, okuyuculardan herhangi bir abonelik ya da erişim ücreti talep edilmez.

Ücret Politikası
Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, bilimsel yayıncılıkta erişilebilirliği ve etik ilkelere uygunluğu esas alır. Bu kapsamda, dergiye gönderilen makaleler için herhangi bir gönderim, değerlendirme veya yayımlama ücreti talep edilmemektedir. Hakem değerlendirme süreci tamamlanmış ve yayıma kabul edilmiş tüm makaleler, ücretsiz olarak çevrimiçi biçimde erişime sunulmaktadır. Yazarlar, makalelerinin yayımlanması için hiçbir aşamada maddi bir yükümlülük altına girmezler. Ayrıca, makalelerin yayıma hazırlanması sürecinde gerçekleştirilen DOI ataması, sayfa düzenleme, dil kontrolleri, grafik işleme ve benzeri tüm işlemler de yazarlar açısından tamamen ücretsizdir. Bu politika, araştırmacılar arasında eşitliği teşvik etmek ve bilimsel bilgiye serbest erişimi desteklemek amacıyla uygulanmaktadır.

Kurum İçi Yazar Kotası Politikası

Dergimizin editoryal bağımsızlığını, tarafsızlığını ve uluslararası yayıncılık standartlarıyla uyumunu korumak amacıyla kurum içi yazar kotası uygulanmaktadır. Bu kapsamda, yazarlarından biri Gümüşhane Üniversitesi mensubu olan çalışmalar ile derginin yayın, danışma veya editörler kurulunda görev alan yazarların yer aldığı çalışmalar, ilgili cilt/yıl içinde yayımlanacak makalelerin en fazla %10’u ile sınırlandırılır. Belirlenen kota dolduğunda, bu kapsama giren yeni başvurular editoryal ön değerlendirme aşamasında sürece alınmadan iade edilir. Kota uygulaması, makalelerin bilimsel niteliğinden bağımsız olup dergimizin yayın politikası gereği yürütülmektedir.

Yapay Zekâ (AI) ve AI Destekli Teknolojilerin Kullanımına İlişkin Politika
Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, bilimsel araştırma ve yayın süreçlerinde yapay zekâ (AI) ve AI destekli teknolojilerin kullanımına ilişkin aşağıdaki ilkeler benimsenmiştir:

1. Kapsam
Bu politika yalnızca makale yazım sürecinde yapay zekâ (AI) ve AI destekli teknolojilerin kullanımını kapsamaktadır. Veri analizi, modelleme veya araştırma kapsamında kullanılan AI temelli bilimsel yöntemler bu kapsamın dışındadır; bu tür kullanımlar, çalışmanın “Yöntem” bölümünde açıkça belirtilmelidir.

2. Yazım Sürecinde Kullanım İlkeleri
Yazar(lar), makale yazımında generatif AI veya AI destekli araçları yalnızca dilbilgisi, yazım denetimi, okunabilirlik veya biçem iyileştirme amacıyla kullanabilirler. Bu araçların kullanımı insan denetimi altında yapılmalı; yazar(lar) yapay zekâ tarafından üretilen içerikleri dikkatle gözden geçirmeli, doğruluğunu ve tutarlılığını kontrol etmelidir. Yapay zekâ araçları bağımsız yazar, ortak yazar veya kaynak olarak gösterilmemelidir. Yazarlık; bilimsel katkı, sorumluluk ve denetim gerektiren, yalnızca insana özgü bir niteliktir.

3. Beyan Zorunluluğu
Yazar(lar), makale yazım sürecinde herhangi bir generatif AI aracı (örneğin ChatGPT, Gemini, Copilot, Claude, vb.) veya AI destekli yazılım kullandıysa, bunu makalede açıkça beyan etmelidir. Dil bilgisi, yazım ve noktalama ile ilgili temel kontrollerin beyan edilmesine gerek yoktur. Bu beyan, Kaynaklar (References) bölümünden önce yer alacak şekilde aşağıdaki formatta eklenmelidir:

Yapay Zekâ ve AI destekli teknolojilerin yazım sürecinde kullanımına dair beyan
Bu çalışmanın hazırlanması sürecinde yazar(lar), [ARAÇ ADI / HİZMET ADI] aracını [KULLANIM AMACI] amacıyla kullanmıştır. Kullanım sonrasında üretilen içerik yazar(lar) tarafından gözden geçirilmiş, gerekli düzenlemeler yapılmış ve çalışmanın tüm içeriği için yazar(lar) tam sorumluluk taşımaktadır.

Eğer yazım sürecinde herhangi bir yapay zekâ aracı kullanılmadıysa, bu beyanın eklenmesine gerek yoktur.

4. Sorumluluk ve Denetim
Yazar(lar), makalenin tüm içeriğinden ve doğruluğundan tamamen sorumludur. Editörler, yapay zekâ araçlarının uygunsuz veya aşırı kullanımı şüphesi bulunan çalışmalarda ek bilgi veya açıklama talep etme hakkına sahiptir. Gerekli görülmesi hâlinde makale değerlendirme sürecinden çıkarılabilir veya yayımdan geri çekilebilir.

5. Politikanın Güncellenmesi
Yapay zekâ teknolojilerinin hızla gelişmesi nedeniyle bu politika düzenli olarak gözden geçirilecek ve gerektiğinde güncellenecektir. Yazar(lar), makale başvuru tarihinde yürürlükte olan en güncel politika hükümlerine uymakla yükümlüdür.

Ücret Politikası

Dizinler

Dergi Kurulları

Baş Editörler

Mehmet Ali GÜCER

Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği, Mineraloji-Petrografi, İzotop Jeokimyası, Jeokronoloji, Magmatik ve Metamorfik Petroloji, Mineraloji ve Kristalografi

Salih TÜRK

Ampirik Yazılım Mühendisliği, Bilgisayar Yazılımı, Gereksinim Mühendisliği, Otomatik Yazılım Mühendisliği, Yazılım Kalitesi, Süreçler ve Metrikler, Yazılım Testi, Doğrulama ve Validasyon

Ali CELEN

Akışkan Mekaniği ve Termal Mühendislik (Diğer), Enerji Üretimi, Dönüşüm ve Depolama (Kimyasal ve Elektiksel hariç), Otomotivde Isı Transferi

Editörler

İbrahim TURAN

Kanser Biyolojisi, Moleküler Genetik, Tıbbi Biyokimya ve Metabolomik, Tıbbi Biyokimya - Nükleik Asitler, Gen ve Moleküler Tedavi, Tıbbi Biyoteknolojik Tanılama , Sağlık Bilimleri

ŞK

Şeyda Merve KARATAŞ

Gıda Bilimleri, Gıda Mikrobiyolojisi, Gıda Teknolojileri

Osman KOMUT

Orman Endüstri İşletmeciliği

Ebru Emine ŞÜKÜROĞLU

Biyomateryaller, Malzeme Bilimi ve Teknolojileri, Makine Mühendisliği, Akım Makinaları, Biyomekanik, Kaynak Teknolojileri, Malzeme Tasarım ve Davranışları, Triboloji, Kaplama Teknolojisi, Korozyon, Malzeme Karekterizasyonu

Onur ARAZ

İnşaat Mühendisliği

FT

Fevzi TOPAL

Tıbbi ve Biyomoleküler Kimya

Kaşif Furkan ÖZTÜRK

Deprem Mühendisliği, İnşaat Geoteknik Mühendisliği, İnşaat Mühendisliğinde Sayısal Modelleme, İnşaat Mühendisliğinde Zemin Mekaniği

Nihan GÜNGÖR

Matematik, Operatör Cebirleri ve Fonksiyonel Analiz

Recep ÇAKMAK

Yapay Zeka, Bulanık Hesaplama, Elektrik Mühendisliği, Elektrik Enerjisi Taşıma, Şebeke ve Sistemleri, Elektrik Enerjisi Üretimi (Yenilenebilir Kaynaklar Dahil, Fotovoltaikler Hariç), Elektrik Makineleri ve Sürücüler, Elektrik Tesisleri, Fotovoltaik Güç Sistemleri, Güneş Enerjisi Sistemleri, Yenilenebilir Enerji Sistemleri

Mehmet MERDAN

Adi Diferansiyel Denklemler, Fark Denklemleri ve Dinamik Sistemler, Kısmi Diferansiyel Denklemler, Uygulamalı Matematik, Stokastik (Olasılıksal) Süreçler

Necati ÇELIK

Nükleer Fizik

Enver AKARYALI

Genel Jeoloji, Maden Yatakları ve Jeokimya

Selçuk ALEMDAĞ

İnşaat Mühendisliğinde Zemin Mekaniği, Kaya Mekaniği ve Tahkimat, Kaya Mühendisliği Yapılarında Delme ve Patlatma, Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği, Hidrojeoloji, Kaya Mekaniği

Fatih DÖNER

Arazi Yönetimi, Planlamada Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)

Serkan ÖZTÜRK

Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği, Sismoloji, Sismoloji ve Sismik Arama

Yasin OĞUZ

Nöral Ağlar, Yapay Zeka, Devreler ve Sistemler, Elektronik, Kablosuz Haberleşme Sistemleri ve Teknolojileri (Mikro Dalga ve Milimetrik Dalga dahil)

Duygu ÖZDEŞ

Biyoremediasyon, Su Kalitesi ve Su Kirliliği, Analitik Spektrometri, Enstrümantal Yöntemler

HY

Halil YOLCU

Çayır-Mera ve Yem Bitkileri, Organik Tarım

Bülent AKAR

Biyoloji, Algoloji, Ekoloji, Hidrobiyoloji, Endüstriyel Biyoteknoloji, Bitki ve Mantar Sistematiği ve Taksonomi, Su Kalitesi ve Su Kirliliği, Limnoloji

MT

Merve Tuğçe TUNÇ ODABAŞ

Gıda Ambalajlama, Saklama ve İşleme, Gıda Teknolojileri, Kurutma Teknolojileri, Temel Gıda İşlemleri

Negin MELEK

Elektrik Mühendisliği, Sinyal İşleme

TZ

Tolga ZAMAN

İstatistik, İstatistiksel Analiz, İstatistiksel Teori, Örnekleme Teorisi

İlker ERKAN

Atık Yönetimi, Azaltma, Yeniden Kullanım ve Geri Dönüşüm, Ayırma İşlemleri, Endüstriyel Hammaddeler, Kimyasal-Biyolojik Kazanma Teknikleri ve Cevher Hazırlama, Metalik Madenler, Nanoteknoloji

Samet TONYALI

Ağ Oluşturma ve İletişim, Bilgi Güvenliği ve Kriptoloji

Şener ALIYAZICIOĞLU

Maden Mühendisliği, Kaya Mekaniği ve Tahkimat, Maden Tasarımı, İşletme ve Ekonomisi, Madencilik Yöntemleri ve Maden Sistem Analizi, Metalik Madenler, Maden Mühendisliği (Diğer)

Serdar KESKIN

Metalik Madenler, Genel Jeoloji, Maden Yatakları ve Jeokimya, Yapısal Jeoloji ve Tektonik

Mesut MELEK

Derin Öğrenme, Makine Öğrenmesi Algoritmaları, Biyomedikal Mühendisliği (Diğer), Elektrik Mühendisliği, Sinyal İşleme

Berna GENC

Biyokataliz ve Enzim Teknolojisi, Endüstriyel Mikrobiyoloji , Bakteriyoloji, Mikrobiyal Genetik, Biyoprosess, Biyoseparasyon, Biyomühendislik (Diğer)

Dil Editörü

ÇD

Çağlayan DOĞAN

İngiliz ve İrlanda Dili, Edebiyatı ve Kültürü, Çağdaş Tiyatro Çalışmaları, Modern ve Postmodern Edebiyat, Sömürge Dönemi Sonrası Edebiyatı, Postkolonyal Çalışmalar

e-ISSN: 2146-538X Yayın Modeli: Sürekli Yayın Atıf Dizinleri: TR Dizin , SCOPUS

Düzlem içi yüklü yığma duvarların güçlendirilmesi için topoloji optimizasyonuna dayalı lif takviyeli polimer yerleşimi

Düzlem içi yüklü yığma duvarların güçlendirilmesi için topoloji optimizasyonuna dayalı lif takviyeli polimer yerleşimi

Öz

Anahtar Kelimeler

Topology optimization-based FRP layout for strengthening in-plane-loaded masonry walls

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Ücret Politikası

Dizinler

Atıf Dizinleri

Diğer Dizinler

Dergi Kurulları

Baş Editörler

Editörler

Dil Editörü