Hastane Patojenlerinin Ticari Uçucu Yağlara Karşı Hassasiyetlerinin Belirlenmesi
Öz
Hastaneler, tanı ve tedavi amaçlı antibiyotiklerin yoğun şekilde kullanıldığı dolayısıyla bakteri ve mayaların direnç kazanımlarının ve dirençli suşların yayılımının en sık yaşandığı ortamlardır. Antibiyotik direncine sahip mikroorganizmaların sayısındaki artış, mikroorganizma kaynaklı enfeksiyon tedavilerini olumsuz etkilemekte ve ilaçlara alternatif olarak tıbbi bitkilerin (ekstrakt ve uçucu yağlarının) kullanımı gündeme gelmektedir.
Çalışmada, hastane ortamında gelişen dört patojen
bakteri (Staphylococcus aureus, Bacillus cereus, Escherichia coli ve Salmonella
spp.,) ve bir mayaya (Candida albicans)
karşı tıbbi amaçlı kullanılan, ticari on bir bitki uçucu yağının antimikrobiyal
aktivitelerini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmada broth dilüsyon ve oyuk agar
teknikleri kullanılmıştır. Bergamot (Citrus
bergamia) ve Isırgan otu (Urtica
dioica) uçucu yağlarının minimum inhibisyon konsantrasyonlarının (MIK) Gram
pozitif bakterilere karşı oldukça düşük olduğu (62.5 µL/mL), Gram negatif
bakteriler üzerinde ise test edilen on bir bitki uçucu yağının antimikrobiyal
aktivitesinin orta düzeyde (125-500 µL/mL)
kaldığı saptanmıştır. Adaçayı (Salvia
officinalis), Bergamot, Çam terebentin
(Pinus terebenthinae), Isırgan otu uçucu yağlarunın oyuk agar test
sonuçlarında Gram pozitif bakteriler üzerinde (13-30 mm) Gram negatiflere (8-18
mm) kıyasla daha etkin olmakla birlikte
her iki bakteri grubu üzerinde etkili olduğu, pelesenk ve Sedir ağacı (Cedrus libani) uçucu yağlarının test
edilen mikroorganizmalar üzerinde inhibisyon zonu oluşturmadığı, diğer test
edilen uçucu yağların ise sadece Gram pozitif bakteriler üzerinde etkili olduğu
belirlenmiştir. C.albicans
inhibisyonunun sadece Bergamot uçucu yağı ile gerçekleştiği (500 µL/mL)
belirlenmiştir. Pelesenk (Copaifera
officinalis) uçucu yağının test edilen mikroorganizmalar üzerinde her hangi
bir aktivite sergilemediği saptanmıştır. Bu çalışmanın tespit edilen
antimikrobiyal aktiviteler sebebi ile uçucu yağların mikroorganizmalar ile
mücadele etmede tamamlayıcı ve alternatif çözümler sunacağı, ayrıca bu
çalışmanın uçucu yağların antimikrobiyal etki mekanizmalarının tanımlanmasını
konu alan çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Al-Howiriny, T.A., 2003. Composition and antimicrobial activity of Essential oil of Salvia lanigera. Pakistan Journal of Biological Sciences, 6, 133-135.
- Anwara, F., Alia, M., Hussaina, A.I., Shahida, M., 2009. Antioxidant and antimicrobial activities of essential oil and extracts of fennel (Foeniculum vulgare Mill.) seeds from Pakistan. Flavour Fragrance Journal, 24, 170–176.
- Aumeeruddy-Elalfi, Z., Gurib-Fakim, A., Mahomoodally, F., 2015. Antimicrobial, antibiotic potentiating activity and phytochemical profile of essential oils from exotic and endemic medicinal plants of Mauritius. Industrial Crops and Production, 71, 197–204
- Behbahani, B.A., Tabatabaei-Yazdi, F., Shahidi, F., Mortazavi, A., 2013. Antimicrobial effects of Lavandula stoechas L. and Rosmarinus officinalis L. extracts on Escherichia coli and Staphylococcus aureus. Science Journal of Microbiology, 2, 15-22.
- Beyaz, M., 2014. Esansiyel yağlar: Antimikrobiyal, antioksidan ve antimutajenik aktiviteleri, Akademik Gıda,12, 45-53.
- Bhuwan, C.J., Minky, M., Ajudhia, N.K., 2014. Pharmacognostical review of Urtica dioica L. International Journal of Green Pharmacy, 1, 201-209.
- Bonomo, M.G., Cafaro, C., Russo, D., Calabrone, L., Milella, L., Saturnino, C., Capasso, A., Salzano,G., 2004. Antimicrobial activity, antioxidant properties and phytochemical screening of Aesculus Hippocastanum mother tincture against food-borne bacteria. Letters in Drug Des Discovery, 12, 16-21.
- Colak, H., Karaköse, E., Duman, F., 2017. High optoelectronic and antimicrobial performances of green synthesized ZnO nanoparticles using Aesculus hippocastanum. Environmental Chemical Letter, 15, 547–552.
- Dall Agnol, R., Ferrraz, A., Bernardi, A.P., Albring, D., Nör, C., Sermento, L., Lamb,L., Hass, M., von Poser, G., Schapoval, E.E.S., 2003, Antimicrobial activity of some Hypericum species, Phytomedicine, 10, 511-516.
- Derwich, E., Benziane, Z., Bozkır, A., 2010. Chemical composition and in vitro antibacterial activity of the essential oil of Cedrus atlantica. International Journal of Agriculture Biology, 12, 381–385.