Araştırma Makalesi

Gümüşhane yöresinde yetişen Ribes petraeum Wulfen (Frenk Üzümü) bitkisinden uçucu yağının elde edilmesi, kimyasal içerik ve biyolojik aktivitelerinin belirlenmesi

Cilt: 12 Sayı: 2 15 Nisan 2022
PDF İndir
EN TR

Gümüşhane yöresinde yetişen Ribes petraeum Wulfen (Frenk Üzümü) bitkisinden uçucu yağının elde edilmesi, kimyasal içerik ve biyolojik aktivitelerinin belirlenmesi

Öz

Uçucu yağ, bitkilerden çoğunlukla distilasyon yöntemi ile elde edilen güzel kokulu, uçucu, aromatik yağlardır. Uçucu yağ, ilaç, gıda ve kozmetik sektörlerinin vazgeçilmez bir ham madde kaynağıdır. Gümüşhane yöresi bitki çeşitliliği bakımından oldukça zengindir. Yapılan arazi çalışması sonucu makaleye temel oluşturan bitki tarafımızdan belirlenerek yetişme yerinden toplanmıştır. Bu makalede; R. petraeum bitkisinin yapraklarının uçucu yağı Clevenger tipi cihazda su buharı-distilasyonu metodu ile alınmıştır. Hekzan ile seyreltilen uçucu yağın kimyasal bileşimleri, GC-MS cihazı ile analiz edilerek belirlenmiştir. Elde edilen uçucu yağın antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi serbest radikal giderme (DPPH ve ABTS) aktivitesine ve demir (III) iyonu indirgeyici antioksidan gücü (FRAP) kapasitesi yöntemlerine göre yapılmıştır. Ayrıca bazı biyoaktif bileşen içerikleri toplam fenolik madde miktarları (TPC), toplam flavonoid madde miktarları (TFC), toplam antioksidan aktivite (TAC) çalışmalarıyla belirlenmiştir. Uçucu yağın antimikrobiyal aktiviteleri ise disk difüzyon yöntemi ile 23 farklı mikroorganizmaya karşı belirlenmiştir. Sonuç olarak; yüzde uçucu yağ verimi R. petraeum bitkisinin yapraklarında %0.47 olarak bulunmuştur. Bitki yapraklarının uçucu yağında % oran olarak en yüksek bileşik bulunan kimyasal sınıf aldehitler (%55.98) olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, uçucu yağında bulunan ana bileşen (E)-2-hegzenal (%52.90) olarak saptanmıştır. Bitki kısımlarının toplanan örneklerine ait elde edilen antioksidan aktivite tayininde serbest radikal giderme (DPPH ve ABTS) miktarları sırasıyla 18.73 mg AA/100 mL ve 21.31 mg AA/100 mL aralığında ve F3+ iyonları üzerinde indirgeme gücü (FRAP) 6.50 mg FeSO4/100 mL tespit edilmiştir. Biyoaktif bileşen içeriklerinin toplam fenolik madde miktarı (TPC) 66.37 mg GA/100 mL, toplam flavonoid madde miktarı (TFC) 1.51 mg QE/100 mL, toplam antioksidan aktivite değeri (TAC) 195.43 mg AA/100 mL olduğu bulunmuştur. Bitki kısmının toplanan örneklerine ait elde edilen antimikrobiyal aktiviteleri analizleri sonucuna göre mikroorganizmalara karşı herhangi bir antimikrobiyal aktivite göstermedikleri belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Antioksidan ve antimikrobiyal , GC-MS , Kimyasal bileşim , Odun dışı orman ürünleri , Ribes petraeum Wulfen , Uçucu yağ

Kaynakça

  1. Ahmed, D., Khan, M. M., & Saeed, R. (2015). Comparative analysis of phenolics, flavonoids, and antiooxidant and antibacterial potential of methanolic, hexanic and aqueous extracts from Adiantum caudatum leaves. Antioxidants, 4(2), 394-409. https://doi.org/10.3390/antiox4020394
  2. Chiej, R. (1988). The Macdonald Encyclopedia of Medicinal Plants (1st edition). London: Macdonald & Co. Ltd.
  3. Delazar, A., Khodaie, L., Afshar, J., Nahar, L., & Sarker, S. D. (2010). Isolation and free-radical-scavenging properties of cyanidin 3-O-glycosides from the fruits of Ribes biebersteinii Berl. Acta Pharmaceutica, 60(1), 1-11. https://doi.org/10.2478/v10007-010-0007-x Delazar, A., Lasheni, S., Fathi-Azad, F., Nahar, L., Rahman, M. M., Asnaashari, S., Mojarab, M., & Sarker, S.D. (2010a). Free-radical scavenging flavonol 3-O-glycosides from the leaves of Ribes biebersteinii Berl. Records of Natural Products, 4(2), 96-100.
  4. El-Hawary, S. S., El-Tantawi, M. E., Kirollos, F. N., & Hammam, W. E. (2018). Chemical composition, in vitro cytotoxic and antimicrobial activities of volatile constituents from Pyrus communis L. and Malus domestica Borkh. fruits cultivated in Egypt. Journal of Essential Oil Bearing Plants, 21(6), 1642-1651. https://doi.org/10.1080/0972060X.2018.1553637
  5. Ferrari, C. K. B., & Torres, E. A. F. S. (2003). Biochemical pharmacology of functional foods and prevention of chronic diseases of aging. Biomed Pharmacother, 57, 251-260. https://doi.org/10.1016/s0753-3322(03)00032-5
  6. Gamez-Meza, N., Noriega-Rodríguez, J. A., Medina-Juárez, L. A., Ortega-García, J., Cázarez-Casanova, R., & Angulo-Guerrero, O. (1999). Antioxidant activity in soybean oil of extracts from thompson grape bagasse, Journal of the American Oil Chemists' Society, 76, 1445-1447.
  7. Ikuta, K., Hashimoto, K., Kaneko, H., Mori, S., Ohashi, K., & Suzutani, T. (2012). Anti-viral and anti-bacterial activities of an extract of blackcurrants (Ribes nigrum L.). Microbiology and Immunology, 56(12), 805-809. https://doi.org/10.1111/j.1348-0421.2012.00510.x
  8. Kasangana, P. B., Haddad, P. S., & Stevanovic, T. 2015. Study of polyphenol content and antioxidant capacity of Myrianthus Arboreus (Cecropiaceae) root bark extracts. Antioxidants, 4(2): 410-426. https://doi.org/10.3390/antiox4020410
  9. Kendir, G., Köroğlu, A., Özek, G., Özek, T., & Başer, K. H. C. (2018). Glandular trichome structures and chemical composition of the volatiles of five Ribes species from Turkey. Journal of Essential Oil Research, 31(2), 111-119. https://doi.org/10.1080/10412905.2018.1547226
  10. Kiliç, C. S., Koyuncu, M., Özek, T., & Başer, K. H. C. (2008). Essential Oil of the Leaves of Ribes nigrum L. from Turkey. Journal of Essential Oil Research, 20(6), 512-514. https://doi.org/10.1080/10412905.2008.9700074

Kaynak Göster

APA
Karataş, Ş. M., Öz, M., Fidan, M. S., Baltacı, C., & Üçüncü, O. (2022). Gümüşhane yöresinde yetişen Ribes petraeum Wulfen (Frenk Üzümü) bitkisinden uçucu yağının elde edilmesi, kimyasal içerik ve biyolojik aktivitelerinin belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 12(2), 498-511. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.997171