Van İli Edremit İlçesi Küçükbaş Hayvancılık İşletmelerinin Refah Açısından Değerlendirilmesi
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı, koyun ve keçilerde refah değerlendirmesi amacıyla ANI (Animal Needs Index) 35 L sisteminden geliştirilen protokolü kullanarak küçükbaş hayvancılık işletmelerinin hayvan refah kriterlerine uygunluğunu araştırmaktır.
Materyal ve Metot: Çalışma, Van ili Edremit ilçesinde faaliyet gösteren ve tarım bilgi sistemine kayıtlı 100 baş ve üzeri küçükbaş hayvan varlığına sahip 61 adet işletme üzerinde yürütülmüştür. İşletmeler ziyaret edilerek gözlem ve ölçüm yoluyla 7’si barınma, 7’si yapı ve ekipman durumu ve 3’ü hayvan sağlığı ile ilgili olmak üzere 17 farklı parametre dikkate alınmıştır.
Bulgular: Söz konusu protokole göre Van ili Edremit ilçesindeki küçükbaş hayvancılık işletmelerinin, barınma koşulları parametrelerinden birim hayvan başına düşen yüzey alanı ve yemlik boyutu dışındaki parametreler bakımından düşük-orta; yapı ve ekipman durumu parametreleri açısından düşük-orta ve hayvan sağlığı parametreleri bakımından da orta-yüksek puan refah kategorilerinde yer aldığı belirlenmiştir.
Sonuç: Koyun ve keçilerde refah değerlendirmesi amacıyla ANI 35 L sisteminden geliştirilen protokolün, küçükbaş hayvancılık işletmelerinin hayvan refah kriterlerine uygunluğunu ortaya koymak amacıyla kullanılabileceği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Antalyalı AA. 2007. Avrupa Birliği ve Türkiye’de Hayvan Refahı Uygulamaları. T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Koordinasyon Dairesi Başkanlığı (AB uzmanlık tezi). T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Koordinasyon Dairesi Başkanlığı, Ankara.
- Anzuino K, Bell NJ, Bazeley KJ, Nicol CJ. 2010. Assessment of welfare on 24 commercial UK dairy goat farms based on direct observations. Veterinary Record 167: 774-780.
- Bartussek H. 1999. A review of the animal needs index (ANI) for the assessment of animals’ well-being in the housing systems for Austrian proprietary products and legislation. Livestock Production Science 61: 179-192.
- Caroprese M, Casamassima D, Rassu SPG, Napolitano F, Sevi A. 2009. Monitoring the on-farm welfare of sheep and goats. Italian Journal of Animal Science 8 (Suppl. 1): 343-354.
- Caroprese M, Napolitano F, Mattiello S, Fthenakis GC, Ribo O, Sevi A. 2016. On farm welfare monitoring of small ruminants. Small Ruminant Research 135: 20-25.
- Koçak Ö, Akın PD, Yalçıntan H, Ekiz B. 2015. Besi sığırcılığı işletmelerindeki farklı barındırma sistemlerinin hayvan refahı bakımından ANI 35 L/2000 yöntemi ile karşılaştırılması. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 21 (4): 575-583.
- Martini A, de Almeida CC, Guilhermino MM, Lotti C. 2015. Evaluation of dairy goat welfare in different production systems in Tuscany. Organic Agriculture 5: 225-234.
- Napolitano F, DeRosa G, Ferrante V, Grasso F, Braghieri A. 2009. Monitoring the welfare of sheep in organic and conventional farms using an ANI 35 L derived method. Small Ruminant Research 83: 49-57.
- Öztürk S, Tölü C. 2016. Keçi ve koyunlarda tahta, kauçuk ve izgara zemin tercihi. Hayvansal Üretim 57 (2): 28-34.
- SAS Institute Inc. 2005. SAS/STAT User’s Guide: Version 9.3, SAS Institute Inc., Cary, NC, USA.