Araştırma Makalesi

Anlatmadan Anlatılan Bir Hikâye: Ölü Saklayan Mezarcı

Sayı: 23 [GÜZ 2025] 25 Ekim 2025
PDF İndir
TR EN

Anlatmadan Anlatılan Bir Hikâye: Ölü Saklayan Mezarcı

Öz

Süre; sahneleme, özet, eksilti, yavaşlatma ve durdurma teknikleriyle anlatı zamanını oluşturarak edebîliği kuran anlatı yapısıdır. Oyalanma, geciktirim, erteleme, boşluk ve sürpriz gibi teknikler de bu yapıyla ilişkilidir. Bu tekniklerle okurun anlatıya ilgi ve merak duyması sağlanır. Bir hikâye “sonra ne olmuş” merakını harekete geçirerek okuru edebî oyunun içine çeker. Oyunun kuralı, okurun merak etmesi, bu merakları bağlamında sorular sorması, anlatıdaki kurgusal işaretlerden hareketle sorularına cevap alabilmek için zihinsel bir gayret göstermesi ve edebî hazzı hissetmesidir. Necip Fazıl Kısakürek’in Ölü Saklayan Mezarcı hikâyesi, zaman kurgusu bakımından ilgi çeker. Hikâyede öykü zamanı, beş altı gün; anlatı zamanı bir saatlik süreyi kapsar. Bir saatlik anlatı zamanı sahneleme, yavaşlatma teknikleriyle kronolojik olarak ilerleyen ve anlatıcının yazma sıkıntısını konu edinen bir çerçeve hikâye içerir. Bu çerçeve hikâye; oyalanma, geciktirim ve merak unsurlarıyla okuru hikâyenin sonundaki küçük bir geriye kırılma içine yerleştirilen alt hikâyeye hazırlar. Esasında alt hikâye, Ölü Saklayan Mezarcı başlığına aittir. Fakat kurgusal oyalanma, geciktirim ve boşluk tekniklerinden yararlanılarak bu hikâye beklendiği gibi anlatılmaz. Sadece kişi, olay, mekân, zaman gibi temel unsurları birkaç cümleyle verilir. Başlığın çağrışımları ve kullanılan anlatım teknikleriyle merak ve gerilim yaratan hikâye bir sürprizle sona erer. Sürpriz, hikâyenin anlatılmamasıdır. Anlatılmayan hikâye, okurun muhayyilesine bırakılır.

Anahtar Kelimeler

Anlatı, zaman, geciktirim, sürpriz, Necip Fazıl Kısakürek, Hikâyelerim

Kaynakça

  1. Bal, Mieke. Narratology: Introduction to the Theory of Narrative. Toronto: University of Toronto Press, 2017.
  2. Barthes, Roland. S/Z. Çev. Sündüz Öztürk Kasar. İstanbul: YKY, 1996.
  3. Calvino, Italo. Amerika Dersleri. Çev. Kemal Atakay. İstanbul: Can Yayınları, 1994.
  4. Chatman, Seymour. Öykü ve Söylem Filmde ve Kurmacada Anlatı Yapısı. Çev. Özgür Yaren. Ankara: De Ki Basım Yayım, 2008.
  5. Demir, Yavuz. “Bir Sezai Karakoç Hikâyesinde Ritmik Oluşum”. Yedi İklim. C. 6, S. 44-45 (Kasım-Aralık 1993). s. 47-51.
  6. Dumantepe, Seçil. Roman ve Öyküde Zaman. İstanbul: Dergah Yayınları, 2018.
  7. Eco, Umberto. Anlatı Ormanlarında Altı Gezinti, Çev. Kemal Atakay, İstanbul: Can Yayınları, 1995.
  8. Eyhenbaum, Boris. “Düzyazı Kuramı”, (Çev. Mehmet Rifat-Sema Rifat). Yazın Kuramı. (Der. Tzvetan Todorov), İstanbul: YKY, 2016.
  9. Gérard, Genette. Anlatının Söylemi, Çev. Ferit Burak Aydar, İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2020.
  10. Kısakürek, Necip Fazıl. Hikâyelerim, İstanbul: Büyük Doğu Yayınları, 2020.

Kaynak Göster

APA
Büyükkavas Kuran, Ş. (2025). Anlatmadan Anlatılan Bir Hikâye: Ölü Saklayan Mezarcı. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, 23 [GÜZ 2025], 659-669. https://doi.org/10.28981/hikmet.1735963
AMA
1.Büyükkavas Kuran Ş. Anlatmadan Anlatılan Bir Hikâye: Ölü Saklayan Mezarcı. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi. 2025;(23 [GÜZ 2025]):659-669. doi:10.28981/hikmet.1735963
Chicago
Büyükkavas Kuran, Şeyma. 2025. “Anlatmadan Anlatılan Bir Hikâye: Ölü Saklayan Mezarcı”. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, sy 23 [GÜZ 2025]: 659-69. https://doi.org/10.28981/hikmet.1735963.
EndNote
Büyükkavas Kuran Ş (01 Ekim 2025) Anlatmadan Anlatılan Bir Hikâye: Ölü Saklayan Mezarcı. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi 23 [GÜZ 2025] 659–669.
IEEE
[1]Ş. Büyükkavas Kuran, “Anlatmadan Anlatılan Bir Hikâye: Ölü Saklayan Mezarcı”, Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, sy 23 [GÜZ 2025], ss. 659–669, Eki. 2025, doi: 10.28981/hikmet.1735963.
ISNAD
Büyükkavas Kuran, Şeyma. “Anlatmadan Anlatılan Bir Hikâye: Ölü Saklayan Mezarcı”. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi. 23 [GÜZ 2025] (01 Ekim 2025): 659-669. https://doi.org/10.28981/hikmet.1735963.
JAMA
1.Büyükkavas Kuran Ş. Anlatmadan Anlatılan Bir Hikâye: Ölü Saklayan Mezarcı. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi. 2025;:659–669.
MLA
Büyükkavas Kuran, Şeyma. “Anlatmadan Anlatılan Bir Hikâye: Ölü Saklayan Mezarcı”. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, sy 23 [GÜZ 2025], Ekim 2025, ss. 659-6, doi:10.28981/hikmet.1735963.
Vancouver
1.Şeyma Büyükkavas Kuran. Anlatmadan Anlatılan Bir Hikâye: Ölü Saklayan Mezarcı. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi. 01 Ekim 2025;(23 [GÜZ 2025]):659-6. doi:10.28981/hikmet.1735963