ÜRETKEN YAPAY ZEKÂ VE BİREYSEL SİNEMA: SEKTÖREL YANSIMALAR ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Üretken yapay zekâ teknolojileri, sinema alanında geleneksel üretim yöntemlerini dönüştürmekte ve film yapım süreçlerine yenilikçi imkânlar sunmaktadır. Bu çalışma, üretken yapay zekâ araçlarının sinema endüstrisindeki rolünü, ön hazırlık, üretim ve yapım sonrası aşamalarda sağladığı avantajları, düşük maliyetli, hızlı ve esnek üretim imkânlarının bireysel hikâye anlatıcılığı alanındaki yansımalarını, gelecekte ortaya çıkabilecek fırsatları ve tehditleri tartışmaktadır. Araştırma, nitel araştırma deseninde doküman incelemesine dayanmaktadır. Amaçlı örnekleme yoluyla seçilen üç kısa film üzerinden vaka analizi yapılmaktadır. Üretken yapay zekâ teknolojilerinin sinema alanında yarattığı dönüşüm, geleneksel film üretim aşamalarını iyileştirerek yeni olanaklar sunarken, iş gücü kaybı, etik sorunlar ve veri gizliliği gibi potansiyel tehditleri de beraberinde getirmektedir. Bu çalışma, üretken yapay zekânın sunduğu olanakların bireysel hikâye anlatıcılığı bağlamında nasıl kullanılabileceğine ilişkin bir perspektif oluşturmayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede, üretken yapay zekânın yalnızca bir sinema teknolojisi değil; iletişim teknolojileri bağlamında yaratıcı endüstrileri yeniden biçimlendiren dijital dönüşüm aktörü olarak ele alınması gerektiğini savunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Üretken Yapay Zekâ
• İletişim Teknolojileri
• Film Yapım Süreçleri
• Dijital Dönüşüm
• Hikâye Anlatıcılığı
• Bireysel Sinema

GENERATIVE ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND INDIVIDUAL CINEMA: AN INQUIRY INTO ITS SECTORAL REFLECTIONS

Öz

Generative artificial intelligence technologies are transforming traditional production methods in cinema and offering innovative possibilities across filmmaking processes. This study examines the role of generative AI tools in the film industry, focusing on the advantages they provide during the pre-production, production, and post-production stages, as well as their implications for individual storytelling through low-cost, rapid, and flexible production practices. It further discusses potential future opportunities and challenges associated with these technologies. Adopting a qualitative research design, the study is based on document analysis and conducts a case study of three short films selected through purposive sampling. While generative AI technologies enhance conventional filmmaking processes and introduce new creative possibilities, they also bring about potential risks such as job displacement, ethical concerns, and issues related to data privacy. Accordingly, this study aims to serve as a reference resource for academics, students, and industry professionals in the field of cinema by providing a comprehensive perspective on how the affordances of generative artificial intelligence can be utilized within the context of individual storytelling. Within this framework, the study argues that generative artificial intelligence should be conceptualized not merely as a cinematic technology, but as a digital transformation actor that reshapes creative industries within the broader ecosystem of communication technologies.

Anahtar Kelimeler

• Generative Artificial Intelligence
• Communication Technologies
• Filmmaking Processes
• Digital Transformation
• Storytelling
• Individual Cinema

Kaynakça

1. Antebi, D. (Yön.). (2024). Get Me Out. United States: Runway AI. https://www.youtube.com/watch?v=qFNfpNI5Om4 (Erişim: 15.04.2026).
2. Atzori, L., Iera, A., & Morabito, G. (2010). The Internet of Things: A survey. Computer Networks, 54(15), 2787-2805. https://doi.org/10.1016/j.comnet.2010.05.010
3. Baek, T. H., Kim, J., & Kim, J. H. (2026). Effect of disclosing AI-generated content on prosocial advertising evaluation. International Journal of Advertising, 45(1), 171-192. https://doi.org/10.1080/02650487.2024.2401319
4. Baudrillard, J. (2016). Simülakrlar ve simülasyon (O. Adanır, Çev.). Doğu Batı Yayınları.
5. Benjamin, W. (2023). Teknik olarak yeniden üretilebilirlik çağında sanat eseri (O. Duman, Çev.). Can Yayınları. (Özgün eser 1936 tarihlidir).
6. Berman, M. (1994). Katı olan her şey buharlaşıyor: Modernite deneyimi. İletişim Yayınları.
7. Campbell, C., Plangger, K., Sands, S., & Kietzmann, J. (2022). Preparing for an era of deepfakes and AI-generated ads: A framework for understanding responses to manipulated advertising. Journal of Advertising, 51(1), 22-38. https://doi.org/10.1080/00913367.2021.1909515
8. Cevher, E., & Aydın, Y. (2020). Yapay zekanın şafağında sinema: Morgan filmi fragmanı örneği. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 8(1), 614-642.

9. Clark, D. (Yön.). (2024). Another. https://www.youtube.com/watch?v=vyeZn4Xks8E (Erişim: 15.05.2026).
10. Coşkuner, A. (2023). Sinemanın denetimsiz teknolojiyle sınavı: Yapay zekanın film endüstrisine etkisi. Türkiye Film Araştırmaları Derneği Dergisi, 3(1), 32-47.
11. Crawford, K. (2021). Atlas of AI: Power, politics, and the planetary costs of artificial intelligence. Yale University Press.
12. Çelenk, S. (2015). Görsel gerçekçilik rejiminin sonu mu? "Yeni" medya döneminde sinema. Mülkiye Dergisi, 39(1), 215-245.
13. Davies, A. (2020, Mart 20). How actors will benefit from using AI: Artificial intelligence in film industry. Sofy.tv Blog. https://sofy.tv/blog/artificial-intelligence-filmindustry/
14. Erol, E., & Erol, M. (2024). Film yapımında yapay zekâ kullanımı. D. Yengin & T. Bayrak (Ed.), Yeni medya çalışmaları ve yapay zekâ–I (s. 199-230). Iksad Publications.
15. Fink, C. (2024, Mayıs 10). Runway's second annual AI Film Festival: A window into the future of filmmaking. Forbes. https://www.forbes.com/sites/charliefink/2024/05/10/runways-second-annual-ai-film-festival-a-window-into-the-future-of-filmmaking/
16. Franganillo, J. (2023). La inteligencia artificial generativa y su impacto en la creación de contenidos mediáticos. methaodos.revista de ciencias sociales, 11(2), m231102a10. https://doi.org/10.17502/mrcs.v11i2.710
17. Goodfellow, I., Pouget-Abadie, J., Mirza, M., Xu, B., Warde-Farley, D., Ozair, S., Courville, A., & Bengio, Y. (2014). Generative adversarial nets. Advances in Neural Information Processing Systems, 27, 2672-2680.
18. Ilıcak Aydınalp, Ş. G. (2020). Halkla ilişkiler perspektifiyle yapay zekâ. Turkish Studies - Social, 15(4), 2283-2300. https://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.42106
19. Küçükalkan, Y. (Ed.). (2023). Dijital çağda sinema ve televizyon. Paradigma Akademi Yayınları.
20. Manovich, L. (2001). The language of new media. MIT Press.
21. Nuvem Mag. (2024, Nisan 12). Yapay zekâ sinemasında yeni bir soluk: Daniel Antebi ve Get Me Out üretimi. Nuvem Digital. https://nuvemmag.com/yapay-zeka-filmler-icin-donum-noktasi/
22. OpenAI. (2024, Mart 25). Sora first impressions: Creative perspectives on text-to-video technologies. OpenAI Blog. https://openai.com/index/sora-first-impressions/
23. Özuyar, A. (2017). Türkiye'de sinemanın öncülleri ve erken dönem Türk sineması. İletişim Yayınları.
24. Shy Kids. (2024). Air Head. United States: OpenAI/Shy Kids. https://www.youtube.com/watch?v=9oryIMNVtto (Erişim: 21.05.2026).
25. Sucu, İ. & Ataman, E. (2020). Dijital Evrenin Yeni Dünyası Olarak Yapay Zeka ve Her Filmi Üzerine Bir Çalışma. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 4(1), 40–52.
26. Yamak, M. (2013). Yeni medya ve yeni medya olma yolunda sinemanın geçirdiği teknolojik süreç. The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication, 3(1), 1-15.
27. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Seçkin Yayıncılık.
28. Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). SAGE Publications.
29. Zengin, F. (2018). Dijital dönüşüm çağında dijital sinemanın avantajları ve ortaya çıkardığı yeni sorunlar. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 5(21), 844-859.
30. Zengin, F. (2020). Akıllı makine çağı sinemasına giriş: Sinema sanatında yapay zekâ teknolojilerinin kullanımı. İletişim Çalışmaları Dergisi, 6(2), 151-177. https://izlik.org/JA47KY64TW
31. Zhang, C., & Lu, Y. (2021). Study on artificial intelligence: The state of the art and future prospects. Journal of Industrial Information Integration, 23, 100224. https://doi.org/10.1016/j.jii.2021.100224