Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü Öğrencilerinin Çevrim içi Mahremiyet Kaygıları

Yıl 2026, Sayı: Advanced Online Publication, 285 - 304, 13.03.2026

Vedat Gültekin

https://doi.org/10.32600/huefd.1683357
https://izlik.org/JA78ZF42FR

Öz

Bu araştırma, bilgi ve belge yönetimi bölümü lisans öğrencilerinin çevrim içi mahremiyet kaygı düzeylerini ve çeşitli değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektedir. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmanın katılımcılarını, 2025 yılında Türkiye’deki üniversitelerdeki bilgi ve belge yönetimi bölümlerinde eğitim gören 372 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veriler, araştırmacı tarafından oluşturulan anket formu ve Alakurt (2017) tarafından uyarlanan “Çevrimiçi Mahremiyet Kaygısı Ölçeği” ile toplanmıştır. Yapılan analiz sonucunda veriler normal dağılım gösterdiğinden dolayı, parametrik testler olan bağımsız gruplar t-testi ve one-way ANOVA testi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğrencilerin çevrim içi mahremiyet kaygıları orta düzeydedir. Öğrencilerin çoğu, mahremiyet konusundaki kaygıları nedeniyle çevrim içi ortamlarda kişisel bilgilerini paylaşmaktan kaçınma eğilimi göstermektedir. Öğrencilerin çevrim içi mahremiyet kaygıları, cinsiyetlerine göre, çevrim içi güven, ödeme alt boyutlarında ve ölçeğin tamamında kadın öğrenciler lehine istatiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermektedir. E-posta kullanımı alt boyutuyla cinsiyet değişkeni arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Sınıf düzeylerine göre, çevrim içi güven, ödeme alt boyutlarında ve ölçeğin tamamında 4. sınıf öğrenciler lehine istatiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermektedir. E-posta kullanımı alt boyutuyla sınıf değişkeni arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık yoktur. Yaşlarına göre, sadece çevrim içi güven alt boyutunda istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık vardır. 31+ yaş üzerindeki öğrencilerle 18-22 yaş aralığındaki öğrenciler arasında 31+ yaş üzerindeki öğrenciler lehine bir anlamlılık vardır. Çevrim içi ortamları kullanma amaçlarına göre öğrenciler arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmaktadır. Öğrencilerin çevrim içi mahremiyet kaygıları, çevrim içi ortamlarda geçirdikleri sürelere göre ise istatiksel olarak anlamlı farklılık göstermemektedir. Araştırma sonuçları, bilgi ve belge yönetimi bölümü öğrencilerinin, çevrim içi ortamlarda dikkatli olmaları ve bilinçlenmeleri gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Çevrim içi mahremiyet çevrim içi mahremiyet kaygısı dijital mahremiyet kaygısı bilgi ve belge yönetimi bölümü öğrencileri

Kaynakça

  • Acılar, A. ve Mersin, S. (2015). Üniversite öğrencilerinin facebook kullanımı ile mahremiyet kaygısı arasındaki ilişki. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(54), 103-114. https://doi.org/10.17755/esosder.71918
  • Ağırtaş, A. ve Güler, Ç. (2020). Sosyal medya kullanan üniversite öğrencilerinin internet bağımlılığı ve sosyal kaygı durumlarının değerlendirilmesi. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 76-89. https://dergipark.org.tr/tr/pub/cagsbd/article/760162
  • Akar, H. ve Akar, F. (2021). Sosyal medyada mahremiyet algısı: Üniversite öğrencileri araştırması. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), 6(1), 285-297. https://doi.org/10.47107/inifedergi.886334
  • Alakurt, T. (2017). Adaptation of online privacy concern scale into Turkish culture. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 7(4), 611. http://dx.doi.org/10.14527/pegegog.2017.022
  • Al-Suqri, M. N., AlKindi, S. S. ve Saleem, N. E. (2020). User privacy and security online: The role of information professionals. H. Chang ve S. Hawamdeh (Yay. haz.), Cybersecurity for information professionals içinde (ss. 39-53). Auerbach Publications.
  • American Library Association. (2021). ALA code of ethics. https://www.ala.org/tools/ethics
  • Anic, I. D., Skare, V. ve Kursan Milakovic, I. (2019). The determinants and effects of online privacy concerns in the context of e-commerce. Electronic Commerce Research and Applications, 36, 100868. https://doi.org/10.1016/j.elerap.2019.100868
  • Bartsch, M. ve Dienlin, T. (2016). Control your Facebook: An analysis of online privacy literacy. Computers in Human Behavior, 56, 147–154. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.11.022
  • Baruh, L., Secinti, E. ve Cemalcilar, Z. (2017). Online privacy concerns and privacy management: A meta-analytical review. Journal of Communication, 67(1), 26–53. https://doi.org/10.1111/jcom.12276
  • Bergström, A. (2015). Online privacy concerns: A broad approach to understanding the concerns of different groups for different uses. Computers in Human Behavior, 53, 419–426. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.07.025 Bilgi ve İletişim Teknolojileri Kurumu. (2019). İnternetin riskleri ve zararları. https://internet.btk.gov.tr/internetin-riskleri-ve-zararlari (Erişim tarihi: 15.03.2025).
  • Binark, M. ve Bayraktutan, G. (2018). Ayın karanlık yüzü: Yeni medya ve etik. Kalkedon Yayınları.
  • Budak, H. (2018). Sosyal medya iletişiminde mahremiyetin serüveni. İnsan ve Toplum Bilimleri, 5, 146–170. https://dergipark.org.tr/tr/pub/itobiad/article/350161
  • Canbolat, K. (2022). Kuşaklar arası dijital mahremiyet algısının dönüşümü [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
  • Corrado, E. M. (2019). Libraries and protecting patron privacy. Technical Services Quarterly, 37(1), 44–54. https://doi.org/10.1080/07317131.2019.1691761
  • Çaycı, B. ve Karagülle, A. E. (2014). X kuşağından Z kuşağına değişen mahremiyet algısı. A. Z. Özgür, M. Barkan, A. İşman, E. Yolcu (Yay. haz.), International trends and issues in communication & media conference içinde (ss. 190–196). Dubai, UAE. https://acikerisim.ticaret.edu.tr/server/api/core/bitstreams/07b7e61d-6879-4abf-b8aa-0f6993df7e74/content
  • Çıngı, H. (1994). Örnekleme kuramı. H.Ü. Fen Fakültesi Basımevi.
  • Datareportal. (2025). Digital 2025. https://datareportal.com/reports/digital-2025-global-overview-report (Erişim tarihi: 15.03.2025).
  • Datareportal, Meltwater ve We Are Social. (2025). Share of internet users worldwide concerned about improper use of their personal data as of 3rd quarter 2024, by country [Graph]. In statista. https://www.statista.com/statistics/1382850/concerns-personal-data-misuse-by-country/ (Erişim tarihi: 15.03.2025).
  • Dedeoğlu, S. G. (2014). Özgürlük, mahremiyet, demokrasinin değeri ve bilişim toplumunda maruz kaldığı tehditler. Journal Of Yasar University, 9(34), 5887–5897. https://doi.org/10.19168/jyu.03813
  • Dhir, A., Torsheim, T., Pallesen, S. ve Andreassen, C. S. (2017). Do online privacy concerns predict selfie behavior among adolescents, young adults and adults? Frontiers in Psychology, 8, Article 815. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.00815
  • Dong, Z., Yang, T., Hou, Y., Cao, Y. ve Feng, M. (2024). System-justifying belief alleviates online privacy concerns: The mediating role of relatedness satisfaction and general trust. Computers in Human Behavior, 154, 108140. https://doi.org/10.1016/j.chb.2024.108140
  • Duong, H. L., Tran, M. T., Vo, T. K. O. ve Tran, T. K. K. (2024). Social media and privacy concerns: Exploring university student’s privacy concerns in TikTok platform in Vietnam. Journal of Information, Communication and Ethics in Society, 22 (4), 392–418. https://doi.org/10.1108/JICES-04-2024-0045
  • Elliott, D. ve Soifer, E. (2010). Privacy and intimacy. The Journal of Value Inquiry, 44(4), 489–497. https://doi.org/10.1007/s10790-010-9249-6
  • Eroğlu, Ş. (2018). Dijital yaşamda mahremiyet (gizlilik) kavramı ve kişisel veriler: Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü öğrencilerinin mahremiyet ve kişisel veri algılarının analizi. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 35(2), 130-153. https://doi.org/10.32600/huefd.439007
  • Eroğlu, Ş. ve Çakmak, T. (2020). Personal data perceptions and privacy in Turkish academic libraries: An evaluation for administrations. The Journal of Academic Librarianship 46(6), 102251. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2020.102251
  • Filiz, E. ve Yeşildal, M. (2019). İnternet çağında risk ve mahremiyet kaygısına yönelik bir araştırma. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 6(43), 3266–3273. https://doi.org/10.26450/jshsr.1539
  • Fogel, J. ve Nehmad, E. (2009). Internet social network communities: Risk taking, trust, and privacy concerns. Computers in Human Behavior, 25(1), 153–160. https://doi.org/10.1016/j.chb.2008.08.006
  • Fortier, A. ve Burkell, J. (2015). Hidden online surveillance: What librarians should know to protect their own privacy and that of their patrons. Information Technology and Libraries, 34(3), 59–72. https://doi.org/10.6017/ital.v34i3.5495
  • Gen Digital. (2023). Share of internet users who are willing to accept online privacy risks for convenience as of January 2023, by country [Graph]. In statista. https://www.statista.com/statistics/1023952/global-privacy-risks-accept-convenience-convenience/ (Erişim tarihi: 15.03.2025).
  • Ginosar, A. ve Ariel, Y. (2017). An analytical framework for online privacy research: what is missing? Information & Management, 54(7), 948–957. https://doi.org/10.1016/j.im.2017.02.004
  • Graeff, T. R. ve Harmon, S. (2002). Collecting and using personal data: consumers' awareness and concerns. Journal of Consumer Marketing, 19(4), 302–318. https://doi.org/10.1108/07363760210433627
  • Gültekin, V. (2024). Bilgi ve belge yönetimi bölümü öğrencilerinin çevrimiçi mahremiyet farkındalığı. Bilgi Dünyası, 25(2), 185-215. https://doi.org/10.15612/BD.2024.768
  • Heirman, W., Walrave, M., Ponnet, K., Van Gool, E. (2013). Predicting adolescents' willingness to disclose personal information to a commercial website: testing the applicability of a trust-based model. Cyberpsychology, 7(3), 1–23. http://dx.doi.org/10.5817/CP2013-3-3
  • Henkoğlu, T. (2015). Bilgi güvenliği ve kişisel verilerin korunması. Yetkin Yayınları.
  • Hoy, M. G., ve Milne, G. (2010). Gender differences in privacy-related measures for young adult facebook users. Journal of Interactive Advertising, 10(2), 28–45. https://doi.org/10.1080/15252019.2010.10722168
  • Hunt, L. K. C., Steele, J. E., Koposko, J. L., Cromwell, J. ve Lambert, T. A. (2023). E-resource librarians perceptions on library patron privacy. The Journal of Academic Librarianship, 49(3), 102704. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2023.102704
  • International Federation of Library Associations and Institutions (IFLA). (2015). IFLA statement on privacy in the library environment. https://www.ifla.org/publications/ifla-statement-on-privacy-in-the-library-environment/
  • Jamin, J., Noor Arifin, N. A., Mokhtar, S. A., Rosli, N. N. I. N. ve Shukry, A. I. M. (2019). Personal information, privacy concern, internet, information and communication technology (ICT), social media, information management. Malaysian E Commerce Journal (MECJ), 3(2), 15-17. http://doi.org/10.26480/mecj.02.2019.15.17
  • Jang, C. ve Sung, W. (2021). Beyond the privacy paradox: The moderating effect of online privacy concerns on online service use behavior. Telematics and Informatics, 65, 101715. https://doi.org/10.1016/j.tele.2021.101715
  • Kakırman Yıldız, A. (2012). Sosyal paylaşım sitelerinin dijital yerlilerin bilgi edinme ve mahremiyet anlayışına etkisi. Bilgi Dünyası, 13(2), 529–542. https://doi.org/10.15612/BD.2012.155
  • Kansal, P. (2014). Online privacy concerns and consumer reactions: insights for future strategies. Journal of Indian Business Research, 6(3), 190–212. https://doi.org/10.1108/JIBR-06-2012-0046
  • Kaplan, İ. (2017). Üniversite öğrencisi sosyal medya kullanıcılarının mahremiyet algısı [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Anadolu Üniversitesi.
  • Karagöz, Y. (2019). SPSS - AMOS - META uygulamalı istatistiksel analizler. Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Karahisar, T. ve Hayır, C. (2023). Sosyal medya ile değişen mahremiyet: Z kuşağındaki öğrencilerin mahremiyet algısı üzerine bir araştırma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(1), 157-170. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1144634
  • Kaşıkcı, D., Çağıltay, K., Karakuş, T., Kurşun, E. ve Ogan, C. (2014). Türkiye ve Avrupa’daki çocukların internet alışkanlıkları ve güvenli internet kullanımı. Eğitim ve Bilim, 39(171), 230-243. https://educationandscience.ted.org.tr/article/view/1229/1214
  • Karakuş, A. ve Öniz, C. (2025). Sağlık çalışanlarının çevrimiçi mahremiyet farkındalığının yapay zekâ kaygısı üzerine etkisi: Ankara Şehir Hastaneleri örneği. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, 7(2), 127-141. https://doi.org/10.55050/sarad.1694261
  • Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Katulic, A. (2023). Information privacy culture in Croatian libraries. Library Management, 44(6-7), 411–425. https://doi.org/10.1108/LM-03-2023-0020
  • Koca, H. K. ve Mücahit, M. (2023). İlahiyat fakültesi öğrencilerinin sosyal medya kullanımındaki mahremiyet algısı. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 57, 7-32. https://doi.org/10.21054/deuifd.1208161
  • Kokolakis, S. (2017). Privacy attitudes and privacy behaviour: A review of current research on the privacy paradox phenomenon. Computers & Security, 64, 122-134. https://doi.org/10.1016/j.cose.2015.07.002
  • Korucu, A. T. ve Gürkez, E. (2019). An analysis of online privacy concerns of teacher candidates. Participatory Educational Research, 6(2), 15–25. https://doi.org/10.17275/per.19.9.6.2
  • Krasnova, H., Spiekermann, S., Koroleva, K. ve Hildebrand, T. (2010). Online social networks: Why we disclose. Journal of Information Technology, 25, 109–125. https://doi.org/10.1057/jit.2010.6
  • Külcü, Ö. ve Henkoğlu, T. (2014). Privacy in social networks: An analysis of Facebook. International Journal of Information Management, 34(6), 761-769. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2014.07.006
  • Lamdan, S. (2015). Librarians as Feisty Advocates for Privacy. Urban Library Journal, 21(2). https://academicworks.cuny.edu/ulj/vol21/iss2/2
  • Lin, J. H. (2015). The role of attachment style in Facebook use and social capital: Evidence from university students and a national sample. Cyberpsychology, Behavior and Social Networking, 18(3), 173–180. https://doi.org/10.1089/cyber.2014.0341
  • Livingstone, S., Bober, M. ve Helsper, E. J. (2005). Active participation or just more information? Young people's take-up of opportunities to act and interact on the internet. Information, Community & Society, 8, 287– 314. https://doi.org/10.1080/13691180500259103
  • Milne, G. R. ve Rohm, A. J. (2000). Consumer privacy and name removal across direct marketing channels: exploring opt-in and opt-out alternatives. Journal of Public Policy & Marketing, 19(2), 238–249. http://dx.doi.org/10.1509/jppm.19.2.238.17136
  • Moscardelli, D. M. ve Divine, R. (2007). Adolescents' concern for privacy when using the internet: An empirical analysis of predictors and relationships with privacy-protecting behaviors. Family and Consumer Sciences Research Journal, 35(3), 232–252. https://doi.org/10.1177/1077727X06296622
  • Okumuş, M. ve Atılgan, S. S. (2021). Üniversite öğrencilerinin dijital okuryazarlık becerileri ile dijital mahremiyet kaygısı arasındaki ilişki. TRT Akademi, 6(12), 342-363. https://doi.org/10.37679/trta.907558
  • O’Neil, D. (2001). Analysis of internet users’ level of online privacy concerns. Social Science Computer Review, 19(1), 17-31. https://doi.org/10.1177/089443930101900103
  • Özdemir, Y. A., Şahin Tekin, S. T. ve Esin, A. A. (2019). Çözümlü örneklerle örnekleme yöntemlerine giriş. Seçkin. Paine, C., Reips, U-D., Stieger, S., Joinson, A. ve Buchanan, T. (2007). Internet users’ perceptions of ‘privacy concerns’ and ‘privacy actions’. International Journal of Human-Computer Studies, 65(6), 526-536. https://doi.org/10.1016/j.ijhcs.2006.12.001
  • Park, Y. J. ve Jang, S. M. (2014). Understanding privacy knowledge and skill in mobile communication. Computers in Human Behavior, 38, 296–303. https://doi.org/10.1016/j.chb.2014.05.041
  • Petronio, S. (2002). Boundaries of privacy. State University of New York Press.
  • Robison, W. L. (2017). Digital privacy: Leibniz 2.0. Orbıt Journal, 1(2), 1–9. https://doi.org/10.29297/orbit.v1i2.54
  • Schoeman, F. (1984). Privacy: Philosophical dimensions. American Philosophical Quarterly, 21(3), 199–213. https://www.jstor.org/stable/20014049
  • Sheehan, K. B. (1999). An investigation of gender differences in on-line privacy concerns and resultant behaviors. Journal of Interactive Marketing, 13(4), 24–38. https://doi.org/10.1002/(SICI)1520-6653(199923)13:4%3C24::AID-DIR3%3E3.0.CO;2-O
  • Sheehan, K. B. (2002) Toward a typology of ınternet users and online privacy concerns. The Information Society, 18(1), 21-32. https://doi.org/10.1080/01972240252818207
  • Smith, H. J., Milberg, S. J. ve Burke, S. J. (1996). Information privacy: Measuring individuals’ concerns about organizational practices. MIS Quarterly, 20(2), 167–195. https://doi.org/10.2307/249477
  • Soffer, T. ve Cohen, A. (2014). Privacy perception of adolescents in a digital world. Bulletin of Science, Technology & Society, 34, 145–158. https://doi.org/10.1177/0270467615578408
  • Stewart, K. A. ve Segars, A. H. (2002). An empirical examination of the concern for information privacy instrument. Information Systems Research, 13(1), 36–49. https://doi.org/10.1287/isre.13.1.36.97
  • Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6. bs.). Pearson Education.
  • Taddicken, M. ve Jers, C. (2011). The uses of privacy online: Trading a loss of privacy for social web gratifications? Privacy online içinde (ss. 143–156). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-642-21521-6_11
  • Taddicken, M. (2014). The ‘privacy paradox’ in the social web: The impact of privacy concerns, individual characteristics, and the perceived social relevance on different forms of self-disclosure. Journal of Computer-Mediated Communication, 19(2), 248–273. https://doi.org/10.1111/jcc4.12052
  • Thales Group. (2024). Share of consumers worldwide that trust digital services in 2024, by industry [Graph]. In statista. https://www.statista.com/statistics/1358460/digital-trust-consumers-worldwide-by-industry/ (Erişim tarihi: 15.03.2025).
  • Topbaş, H. ve Gazi, M. A. (2016). Sosyal ağlarda gizlilik kaygısının ölçülmesi: İnönü Üniversitesi öğrencilerine yönelik bir araştırma. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 143-160. https://dergipark.org.tr/tr/pub/inijoss/article/420099
  • Töngel, E. (2020). Üniversite öğrencilerinin çevrim içi mahremiyet farkındalıklarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Amasya Üniversitesi.
  • Tutar, H. ve Erdem, A. T. (2022). Örnekleriyle bilimsel araştırma yöntemleri ve SPSS uygulamaları. Seçkin.
  • Utz, S. ve Kramer, N. (2009). The privacy paradox on social network sites revisited: The role of individual characteristics and group norms. Cyberpsychology: Journal of Psychosocial Research on Cyberspace, 3(2), article 1. https://cyberpsychology.eu/article/view/4223
  • Wang, T. Chin, C., Benner, C., Hayes, C. M., Wang, Y. ve Bashir, M. (2023). Patron privacy protections in public libraries. The Library Quarterly, 93(3), 294–312. https://doi.org/10.1086/725069
  • WIN. (2024). Understanding digital concerns. https://winmr.com/understanding-digital-concerns/ (Erişim tarihi: 15.03.2025).
  • Wu, K. W., Huang, S. Y., Yen, D. C. ve Popova, I. (2012). The effect of online privacy policy on consumer privacy concern and trust. Computers in Human Behavior, 28(3), 889-897. https://doi.org/10.1016/j.chb.2011.12.008
  • Yabancı, C., Akça, F. ve Ulutaş, E. (2018). Çevrimiçi mahremiyet kaygısı ve duygusal zekâ arasındaki ilişkinin incelenmesi. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, 54, 191-218. https://dergipark.org.tr/tr/pub/connectist/article/439127
  • Yang, H. (2014). Prior negative experience, online privacy concerns and intent to disclose personal information in Chinese social media. International Journal of E-Business Research, 10(2), 23-44. https://doi.org/10.4018/ijebr.2014040102
  • Yazgan, Ç. Ü. (2022). Investigation of the relationship between online privacy concerns and internet addiction among university students. Medya ve Din Araştırmaları Dergisi (MEDİAD), 5(1), s. 61-77. https://doi.org/10.47951/mediad.1090414
  • Zengin, A., Zengin, G. ve Altunbaş, H. (2015). Sosyal medya ve değişen mahremiyet “facebook mahremiyeti. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 3(2), 112-136. https://doi.org/10.19145/guifd.11157
  • Zhang, R., Chen, J. Q. ve Lee, C. J. (2013). Mobile commerce and consumer privacy concerns. Journal of Computer Information Systems, 53(4), 31–38. https://doi.org/10.1080/08874417.2013.11645648
  • Zimmer, M. (2014). Librarians’ attitudes regarding information and internet privacy. The Library Quarterly, 84(2), 123–151. https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/675329
  • Zukowski, T. ve Brown, I. (2007). Examining the influence of demographic factors on internet users’ information privacy concerns. Proceedings of the 2007 Annual Conference of the South African Institute of Computer Scientists and Information Technologists on IT Research in Developing Countries, Port Elizabeth, South Africa, October 2–3 içinde (ss. 197–204). https://doi.org/10.1145/1292491.1292514

Online Privacy Concerns of Information and Records Management Department Students

Yıl 2026, Sayı: Advanced Online Publication, 285 - 304, 13.03.2026

Vedat Gültekin

https://doi.org/10.32600/huefd.1683357
https://izlik.org/JA78ZF42FR

Öz

This study investigates the level of online privacy concerns among undergraduate students in the department of information and records management, as well as whether these concerns vary according to different variables. The participants of the study, in which quantitative research method was used, consisted of 372 students studying in the information and records management departments of universities in Turkey in 2025. Data in the study were collected using a questionnaire form created by the researcher and the “Online Privacy Concerns Scale” adapted by Alakurt (2017). Since the data were normally distributed, parametric tests such as independent samples t-test and one-way ANOVA test were used. According to the research results, students' online privacy concerns are at a moderate level. Most students tend to avoid sharing personal information online due to privacy concerns. Students' online privacy concerns show a statistically significant difference in favor of female students in the online trust, payment sub-dimensions and the whole scale, according to their gender. There is no statistically significant difference between the e-mail usage sub-dimension and the gender variable. According to the grade levels, there is a statistically significant difference in favor of 4th grade students in the online trust, payment sub-dimensions and the whole scale. There is no statistically significant difference between the email usage sub-dimension and the grade variable. According to their ages, there is a statistically significant difference in favor of students aged 31 and above only in the online trust sub-dimension. There is a significant difference between students aged 31 and above and between students aged 18-22, favoring students aged 31 and above. There is a statistically significant difference among students according to their purposes of using online environments. Students' online privacy concerns do not show a statistically significant difference according to the time they spend in online environments. The research results reveal that students of the information and records management department need to be careful, concerned, and conscious in online environments.

Anahtar Kelimeler

Online privacy online privacy concerns digital privacy concerns students of the department of information and records management

Kaynakça

  • Acılar, A. ve Mersin, S. (2015). Üniversite öğrencilerinin facebook kullanımı ile mahremiyet kaygısı arasındaki ilişki. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(54), 103-114. https://doi.org/10.17755/esosder.71918
  • Ağırtaş, A. ve Güler, Ç. (2020). Sosyal medya kullanan üniversite öğrencilerinin internet bağımlılığı ve sosyal kaygı durumlarının değerlendirilmesi. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 76-89. https://dergipark.org.tr/tr/pub/cagsbd/article/760162
  • Akar, H. ve Akar, F. (2021). Sosyal medyada mahremiyet algısı: Üniversite öğrencileri araştırması. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), 6(1), 285-297. https://doi.org/10.47107/inifedergi.886334
  • Alakurt, T. (2017). Adaptation of online privacy concern scale into Turkish culture. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 7(4), 611. http://dx.doi.org/10.14527/pegegog.2017.022
  • Al-Suqri, M. N., AlKindi, S. S. ve Saleem, N. E. (2020). User privacy and security online: The role of information professionals. H. Chang ve S. Hawamdeh (Yay. haz.), Cybersecurity for information professionals içinde (ss. 39-53). Auerbach Publications.
  • American Library Association. (2021). ALA code of ethics. https://www.ala.org/tools/ethics
  • Anic, I. D., Skare, V. ve Kursan Milakovic, I. (2019). The determinants and effects of online privacy concerns in the context of e-commerce. Electronic Commerce Research and Applications, 36, 100868. https://doi.org/10.1016/j.elerap.2019.100868
  • Bartsch, M. ve Dienlin, T. (2016). Control your Facebook: An analysis of online privacy literacy. Computers in Human Behavior, 56, 147–154. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.11.022
  • Baruh, L., Secinti, E. ve Cemalcilar, Z. (2017). Online privacy concerns and privacy management: A meta-analytical review. Journal of Communication, 67(1), 26–53. https://doi.org/10.1111/jcom.12276
  • Bergström, A. (2015). Online privacy concerns: A broad approach to understanding the concerns of different groups for different uses. Computers in Human Behavior, 53, 419–426. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.07.025 Bilgi ve İletişim Teknolojileri Kurumu. (2019). İnternetin riskleri ve zararları. https://internet.btk.gov.tr/internetin-riskleri-ve-zararlari (Erişim tarihi: 15.03.2025).
  • Binark, M. ve Bayraktutan, G. (2018). Ayın karanlık yüzü: Yeni medya ve etik. Kalkedon Yayınları.
  • Budak, H. (2018). Sosyal medya iletişiminde mahremiyetin serüveni. İnsan ve Toplum Bilimleri, 5, 146–170. https://dergipark.org.tr/tr/pub/itobiad/article/350161
  • Canbolat, K. (2022). Kuşaklar arası dijital mahremiyet algısının dönüşümü [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
  • Corrado, E. M. (2019). Libraries and protecting patron privacy. Technical Services Quarterly, 37(1), 44–54. https://doi.org/10.1080/07317131.2019.1691761
  • Çaycı, B. ve Karagülle, A. E. (2014). X kuşağından Z kuşağına değişen mahremiyet algısı. A. Z. Özgür, M. Barkan, A. İşman, E. Yolcu (Yay. haz.), International trends and issues in communication & media conference içinde (ss. 190–196). Dubai, UAE. https://acikerisim.ticaret.edu.tr/server/api/core/bitstreams/07b7e61d-6879-4abf-b8aa-0f6993df7e74/content
  • Çıngı, H. (1994). Örnekleme kuramı. H.Ü. Fen Fakültesi Basımevi.
  • Datareportal. (2025). Digital 2025. https://datareportal.com/reports/digital-2025-global-overview-report (Erişim tarihi: 15.03.2025).
  • Datareportal, Meltwater ve We Are Social. (2025). Share of internet users worldwide concerned about improper use of their personal data as of 3rd quarter 2024, by country [Graph]. In statista. https://www.statista.com/statistics/1382850/concerns-personal-data-misuse-by-country/ (Erişim tarihi: 15.03.2025).
  • Dedeoğlu, S. G. (2014). Özgürlük, mahremiyet, demokrasinin değeri ve bilişim toplumunda maruz kaldığı tehditler. Journal Of Yasar University, 9(34), 5887–5897. https://doi.org/10.19168/jyu.03813
  • Dhir, A., Torsheim, T., Pallesen, S. ve Andreassen, C. S. (2017). Do online privacy concerns predict selfie behavior among adolescents, young adults and adults? Frontiers in Psychology, 8, Article 815. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.00815
  • Dong, Z., Yang, T., Hou, Y., Cao, Y. ve Feng, M. (2024). System-justifying belief alleviates online privacy concerns: The mediating role of relatedness satisfaction and general trust. Computers in Human Behavior, 154, 108140. https://doi.org/10.1016/j.chb.2024.108140
  • Duong, H. L., Tran, M. T., Vo, T. K. O. ve Tran, T. K. K. (2024). Social media and privacy concerns: Exploring university student’s privacy concerns in TikTok platform in Vietnam. Journal of Information, Communication and Ethics in Society, 22 (4), 392–418. https://doi.org/10.1108/JICES-04-2024-0045
  • Elliott, D. ve Soifer, E. (2010). Privacy and intimacy. The Journal of Value Inquiry, 44(4), 489–497. https://doi.org/10.1007/s10790-010-9249-6
  • Eroğlu, Ş. (2018). Dijital yaşamda mahremiyet (gizlilik) kavramı ve kişisel veriler: Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü öğrencilerinin mahremiyet ve kişisel veri algılarının analizi. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 35(2), 130-153. https://doi.org/10.32600/huefd.439007
  • Eroğlu, Ş. ve Çakmak, T. (2020). Personal data perceptions and privacy in Turkish academic libraries: An evaluation for administrations. The Journal of Academic Librarianship 46(6), 102251. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2020.102251
  • Filiz, E. ve Yeşildal, M. (2019). İnternet çağında risk ve mahremiyet kaygısına yönelik bir araştırma. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 6(43), 3266–3273. https://doi.org/10.26450/jshsr.1539
  • Fogel, J. ve Nehmad, E. (2009). Internet social network communities: Risk taking, trust, and privacy concerns. Computers in Human Behavior, 25(1), 153–160. https://doi.org/10.1016/j.chb.2008.08.006
  • Fortier, A. ve Burkell, J. (2015). Hidden online surveillance: What librarians should know to protect their own privacy and that of their patrons. Information Technology and Libraries, 34(3), 59–72. https://doi.org/10.6017/ital.v34i3.5495
  • Gen Digital. (2023). Share of internet users who are willing to accept online privacy risks for convenience as of January 2023, by country [Graph]. In statista. https://www.statista.com/statistics/1023952/global-privacy-risks-accept-convenience-convenience/ (Erişim tarihi: 15.03.2025).
  • Ginosar, A. ve Ariel, Y. (2017). An analytical framework for online privacy research: what is missing? Information & Management, 54(7), 948–957. https://doi.org/10.1016/j.im.2017.02.004
  • Graeff, T. R. ve Harmon, S. (2002). Collecting and using personal data: consumers' awareness and concerns. Journal of Consumer Marketing, 19(4), 302–318. https://doi.org/10.1108/07363760210433627
  • Gültekin, V. (2024). Bilgi ve belge yönetimi bölümü öğrencilerinin çevrimiçi mahremiyet farkındalığı. Bilgi Dünyası, 25(2), 185-215. https://doi.org/10.15612/BD.2024.768
  • Heirman, W., Walrave, M., Ponnet, K., Van Gool, E. (2013). Predicting adolescents' willingness to disclose personal information to a commercial website: testing the applicability of a trust-based model. Cyberpsychology, 7(3), 1–23. http://dx.doi.org/10.5817/CP2013-3-3
  • Henkoğlu, T. (2015). Bilgi güvenliği ve kişisel verilerin korunması. Yetkin Yayınları.
  • Hoy, M. G., ve Milne, G. (2010). Gender differences in privacy-related measures for young adult facebook users. Journal of Interactive Advertising, 10(2), 28–45. https://doi.org/10.1080/15252019.2010.10722168
  • Hunt, L. K. C., Steele, J. E., Koposko, J. L., Cromwell, J. ve Lambert, T. A. (2023). E-resource librarians perceptions on library patron privacy. The Journal of Academic Librarianship, 49(3), 102704. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2023.102704
  • International Federation of Library Associations and Institutions (IFLA). (2015). IFLA statement on privacy in the library environment. https://www.ifla.org/publications/ifla-statement-on-privacy-in-the-library-environment/
  • Jamin, J., Noor Arifin, N. A., Mokhtar, S. A., Rosli, N. N. I. N. ve Shukry, A. I. M. (2019). Personal information, privacy concern, internet, information and communication technology (ICT), social media, information management. Malaysian E Commerce Journal (MECJ), 3(2), 15-17. http://doi.org/10.26480/mecj.02.2019.15.17
  • Jang, C. ve Sung, W. (2021). Beyond the privacy paradox: The moderating effect of online privacy concerns on online service use behavior. Telematics and Informatics, 65, 101715. https://doi.org/10.1016/j.tele.2021.101715
  • Kakırman Yıldız, A. (2012). Sosyal paylaşım sitelerinin dijital yerlilerin bilgi edinme ve mahremiyet anlayışına etkisi. Bilgi Dünyası, 13(2), 529–542. https://doi.org/10.15612/BD.2012.155
  • Kansal, P. (2014). Online privacy concerns and consumer reactions: insights for future strategies. Journal of Indian Business Research, 6(3), 190–212. https://doi.org/10.1108/JIBR-06-2012-0046
  • Kaplan, İ. (2017). Üniversite öğrencisi sosyal medya kullanıcılarının mahremiyet algısı [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Anadolu Üniversitesi.
  • Karagöz, Y. (2019). SPSS - AMOS - META uygulamalı istatistiksel analizler. Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Karahisar, T. ve Hayır, C. (2023). Sosyal medya ile değişen mahremiyet: Z kuşağındaki öğrencilerin mahremiyet algısı üzerine bir araştırma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(1), 157-170. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1144634
  • Kaşıkcı, D., Çağıltay, K., Karakuş, T., Kurşun, E. ve Ogan, C. (2014). Türkiye ve Avrupa’daki çocukların internet alışkanlıkları ve güvenli internet kullanımı. Eğitim ve Bilim, 39(171), 230-243. https://educationandscience.ted.org.tr/article/view/1229/1214
  • Karakuş, A. ve Öniz, C. (2025). Sağlık çalışanlarının çevrimiçi mahremiyet farkındalığının yapay zekâ kaygısı üzerine etkisi: Ankara Şehir Hastaneleri örneği. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, 7(2), 127-141. https://doi.org/10.55050/sarad.1694261
  • Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Katulic, A. (2023). Information privacy culture in Croatian libraries. Library Management, 44(6-7), 411–425. https://doi.org/10.1108/LM-03-2023-0020
  • Koca, H. K. ve Mücahit, M. (2023). İlahiyat fakültesi öğrencilerinin sosyal medya kullanımındaki mahremiyet algısı. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 57, 7-32. https://doi.org/10.21054/deuifd.1208161
  • Kokolakis, S. (2017). Privacy attitudes and privacy behaviour: A review of current research on the privacy paradox phenomenon. Computers & Security, 64, 122-134. https://doi.org/10.1016/j.cose.2015.07.002
  • Korucu, A. T. ve Gürkez, E. (2019). An analysis of online privacy concerns of teacher candidates. Participatory Educational Research, 6(2), 15–25. https://doi.org/10.17275/per.19.9.6.2
  • Krasnova, H., Spiekermann, S., Koroleva, K. ve Hildebrand, T. (2010). Online social networks: Why we disclose. Journal of Information Technology, 25, 109–125. https://doi.org/10.1057/jit.2010.6
  • Külcü, Ö. ve Henkoğlu, T. (2014). Privacy in social networks: An analysis of Facebook. International Journal of Information Management, 34(6), 761-769. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2014.07.006
  • Lamdan, S. (2015). Librarians as Feisty Advocates for Privacy. Urban Library Journal, 21(2). https://academicworks.cuny.edu/ulj/vol21/iss2/2
  • Lin, J. H. (2015). The role of attachment style in Facebook use and social capital: Evidence from university students and a national sample. Cyberpsychology, Behavior and Social Networking, 18(3), 173–180. https://doi.org/10.1089/cyber.2014.0341
  • Livingstone, S., Bober, M. ve Helsper, E. J. (2005). Active participation or just more information? Young people's take-up of opportunities to act and interact on the internet. Information, Community & Society, 8, 287– 314. https://doi.org/10.1080/13691180500259103
  • Milne, G. R. ve Rohm, A. J. (2000). Consumer privacy and name removal across direct marketing channels: exploring opt-in and opt-out alternatives. Journal of Public Policy & Marketing, 19(2), 238–249. http://dx.doi.org/10.1509/jppm.19.2.238.17136
  • Moscardelli, D. M. ve Divine, R. (2007). Adolescents' concern for privacy when using the internet: An empirical analysis of predictors and relationships with privacy-protecting behaviors. Family and Consumer Sciences Research Journal, 35(3), 232–252. https://doi.org/10.1177/1077727X06296622
  • Okumuş, M. ve Atılgan, S. S. (2021). Üniversite öğrencilerinin dijital okuryazarlık becerileri ile dijital mahremiyet kaygısı arasındaki ilişki. TRT Akademi, 6(12), 342-363. https://doi.org/10.37679/trta.907558
  • O’Neil, D. (2001). Analysis of internet users’ level of online privacy concerns. Social Science Computer Review, 19(1), 17-31. https://doi.org/10.1177/089443930101900103
  • Özdemir, Y. A., Şahin Tekin, S. T. ve Esin, A. A. (2019). Çözümlü örneklerle örnekleme yöntemlerine giriş. Seçkin. Paine, C., Reips, U-D., Stieger, S., Joinson, A. ve Buchanan, T. (2007). Internet users’ perceptions of ‘privacy concerns’ and ‘privacy actions’. International Journal of Human-Computer Studies, 65(6), 526-536. https://doi.org/10.1016/j.ijhcs.2006.12.001
  • Park, Y. J. ve Jang, S. M. (2014). Understanding privacy knowledge and skill in mobile communication. Computers in Human Behavior, 38, 296–303. https://doi.org/10.1016/j.chb.2014.05.041
  • Petronio, S. (2002). Boundaries of privacy. State University of New York Press.
  • Robison, W. L. (2017). Digital privacy: Leibniz 2.0. Orbıt Journal, 1(2), 1–9. https://doi.org/10.29297/orbit.v1i2.54
  • Schoeman, F. (1984). Privacy: Philosophical dimensions. American Philosophical Quarterly, 21(3), 199–213. https://www.jstor.org/stable/20014049
  • Sheehan, K. B. (1999). An investigation of gender differences in on-line privacy concerns and resultant behaviors. Journal of Interactive Marketing, 13(4), 24–38. https://doi.org/10.1002/(SICI)1520-6653(199923)13:4%3C24::AID-DIR3%3E3.0.CO;2-O
  • Sheehan, K. B. (2002) Toward a typology of ınternet users and online privacy concerns. The Information Society, 18(1), 21-32. https://doi.org/10.1080/01972240252818207
  • Smith, H. J., Milberg, S. J. ve Burke, S. J. (1996). Information privacy: Measuring individuals’ concerns about organizational practices. MIS Quarterly, 20(2), 167–195. https://doi.org/10.2307/249477
  • Soffer, T. ve Cohen, A. (2014). Privacy perception of adolescents in a digital world. Bulletin of Science, Technology & Society, 34, 145–158. https://doi.org/10.1177/0270467615578408
  • Stewart, K. A. ve Segars, A. H. (2002). An empirical examination of the concern for information privacy instrument. Information Systems Research, 13(1), 36–49. https://doi.org/10.1287/isre.13.1.36.97
  • Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6. bs.). Pearson Education.
  • Taddicken, M. ve Jers, C. (2011). The uses of privacy online: Trading a loss of privacy for social web gratifications? Privacy online içinde (ss. 143–156). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-642-21521-6_11
  • Taddicken, M. (2014). The ‘privacy paradox’ in the social web: The impact of privacy concerns, individual characteristics, and the perceived social relevance on different forms of self-disclosure. Journal of Computer-Mediated Communication, 19(2), 248–273. https://doi.org/10.1111/jcc4.12052
  • Thales Group. (2024). Share of consumers worldwide that trust digital services in 2024, by industry [Graph]. In statista. https://www.statista.com/statistics/1358460/digital-trust-consumers-worldwide-by-industry/ (Erişim tarihi: 15.03.2025).
  • Topbaş, H. ve Gazi, M. A. (2016). Sosyal ağlarda gizlilik kaygısının ölçülmesi: İnönü Üniversitesi öğrencilerine yönelik bir araştırma. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 143-160. https://dergipark.org.tr/tr/pub/inijoss/article/420099
  • Töngel, E. (2020). Üniversite öğrencilerinin çevrim içi mahremiyet farkındalıklarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Amasya Üniversitesi.
  • Tutar, H. ve Erdem, A. T. (2022). Örnekleriyle bilimsel araştırma yöntemleri ve SPSS uygulamaları. Seçkin.
  • Utz, S. ve Kramer, N. (2009). The privacy paradox on social network sites revisited: The role of individual characteristics and group norms. Cyberpsychology: Journal of Psychosocial Research on Cyberspace, 3(2), article 1. https://cyberpsychology.eu/article/view/4223
  • Wang, T. Chin, C., Benner, C., Hayes, C. M., Wang, Y. ve Bashir, M. (2023). Patron privacy protections in public libraries. The Library Quarterly, 93(3), 294–312. https://doi.org/10.1086/725069
  • WIN. (2024). Understanding digital concerns. https://winmr.com/understanding-digital-concerns/ (Erişim tarihi: 15.03.2025).
  • Wu, K. W., Huang, S. Y., Yen, D. C. ve Popova, I. (2012). The effect of online privacy policy on consumer privacy concern and trust. Computers in Human Behavior, 28(3), 889-897. https://doi.org/10.1016/j.chb.2011.12.008
  • Yabancı, C., Akça, F. ve Ulutaş, E. (2018). Çevrimiçi mahremiyet kaygısı ve duygusal zekâ arasındaki ilişkinin incelenmesi. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, 54, 191-218. https://dergipark.org.tr/tr/pub/connectist/article/439127
  • Yang, H. (2014). Prior negative experience, online privacy concerns and intent to disclose personal information in Chinese social media. International Journal of E-Business Research, 10(2), 23-44. https://doi.org/10.4018/ijebr.2014040102
  • Yazgan, Ç. Ü. (2022). Investigation of the relationship between online privacy concerns and internet addiction among university students. Medya ve Din Araştırmaları Dergisi (MEDİAD), 5(1), s. 61-77. https://doi.org/10.47951/mediad.1090414
  • Zengin, A., Zengin, G. ve Altunbaş, H. (2015). Sosyal medya ve değişen mahremiyet “facebook mahremiyeti. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 3(2), 112-136. https://doi.org/10.19145/guifd.11157
  • Zhang, R., Chen, J. Q. ve Lee, C. J. (2013). Mobile commerce and consumer privacy concerns. Journal of Computer Information Systems, 53(4), 31–38. https://doi.org/10.1080/08874417.2013.11645648
  • Zimmer, M. (2014). Librarians’ attitudes regarding information and internet privacy. The Library Quarterly, 84(2), 123–151. https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/675329
  • Zukowski, T. ve Brown, I. (2007). Examining the influence of demographic factors on internet users’ information privacy concerns. Proceedings of the 2007 Annual Conference of the South African Institute of Computer Scientists and Information Technologists on IT Research in Developing Countries, Port Elizabeth, South Africa, October 2–3 içinde (ss. 197–204). https://doi.org/10.1145/1292491.1292514
Toplam 88 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Kütüphane Çalışmaları
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Vedat Gültekin 0000-0003-3118-9822

Gönderilme Tarihi 24 Nisan 2025
Kabul Tarihi 14 Kasım 2025
Erken Görünüm Tarihi 13 Mart 2026
Yayımlanma Tarihi 13 Mart 2026
DOI https://doi.org/10.32600/huefd.1683357
IZ https://izlik.org/JA78ZF42FR
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA Gültekin, V. (2026). Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü Öğrencilerinin Çevrim içi Mahremiyet Kaygıları. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Advanced Online Publication, 285-304. https://doi.org/10.32600/huefd.1683357

Amaç ve Kapsam


Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nin yayın organı olan Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (HÜEFD), 1983 yılından bu yana dil, edebiyat, sosyal ve insani bilimler alanlarında ulusal ve uluslararası özgün bilimsel araştırmaları yayımlayarak ilgili alanlardaki çalışmalara katkı sunmayı amaçlamaktadır.

HÜEFD'de dil, edebiyat, sosyal ve insani bilimler alanlarında ulusal ve uluslararası özgün bilimsel araştırma yazılarına yer verilmektedir. HÜEFD kapsadığı konularla ilgili ve yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan Türkçe, İngilizce, Fransızca, Almanca çalışmaları değerlendirme sürecine almaktadır. 

Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (HÜEFD) kapsadığı konularla ilgili ve yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan makaleleri dikkate almaktadır. Türkçe makalelerin Türk Dil Kurumu güncel yazım kurallarına uygunluğunu ve yabancı dilde (İngilizce, Fransızca, Almanca) gönderilen makalelerin ilgili dilin yazım kurallarına uygunluğu esas alınır. Gönderilen makaleler en az beş bin en çok on bin sözcükten oluşmalıdır. Makaleler Times New Roman yazı karakterinde, 11 punto büyüklüğünde ve tek satır aralığıyla yazılmalıdır. HÜEFD'ye gönderilecek yazılar format açısından tümüyle Makale Şablonu'na uygun düzenlenmelidir. Kaynakça APA kuralları 7. sürüme uygun olmalıdır. Makaleler dergiye .pdf değil .docx ya da .doc formatına gönderilmelidir. Makale tam metni yazar isimlerini içermemelidir. Gönderim sırasında aşağıdaki dosyaların yüklenmesi gerekmektedir: 

  1. HÜEFD Makale Şablonu'na uygun olarak hazırlanmış ve yazar isimlerini içermeyen makale tam metni, 
  2. Yazar Bildirimi,
  3. Katkı ve Sorumluuk Bildirim Formu,
  4. Ön Yazı

Ön değerlendirme sonucunda derginin kapsamına, yazım kurallarına, kaynak verme formatına ve/veya dergi şablonuna uygun olmadığı tespit edilen metinler yazara geri gönderilir.

1. Başlık ve Yazar Bilgisi
Makalenin başlığı, sayfaya ortalanmış, 14 punto büyüklüğünde, kalın, sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk, satır aralığı ise 1,15 nk olarak ayarlanmalıdır.
Türkçe yazılmış makalelerde Türkçe başlığın altına İngilizce, İngilizce yazılmış makalelerde ise İngilizce başlığın altına Türkçe başlık yazılmalıdır. Bu ikinci başlık, sayfaya ortalanmış, 14 punto büyüklüğünde, ince, sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk, satır aralığı ise 1,15 nk olarak ayarlanmalıdır.
Başlık kısa ve konu hakkında bilgi verici olmalıdır. Başlığın uzunluğu 12 sözcüğü geçmemelidir. Başlıkta makalenin içeriği ve konu alanı yansıtılmalıdır.
Yazarın/yazarların adları küçük harf, soyadı büyük olmak üzere 11 punto ve sola yaslanmış olarak verilmelidir. Yazar adı için önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Yazarın/yazarların unvanı, kurumu, e-posta ve ORCID numaraları yıldız imiyle 10 punto olarak dipnotta belirtilmelidir.


2. Öz ve Anahtar Sözcükler
Her makalenin başında mutlaka Türkçe ve İngilizce öz bulunmalıdır. Makale dili Türkçe ise önce Türkçe öz, İngilizce ise önce İngilizce öz verilmelidir.
Öz ve “Abstract” başlıkları 11 punto büyüklüğünde, kalın ve sayfaya ortalanmış yazılmalı; başlıktan önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 1,15 olarak ayarlanmalıdır.

Makalenin özü araştırmanın amacını, yöntemini ve elde edilen bulguları yansıtacak şekilde, 250-300 sözcük olarak hazırlanmalıdır.
Her makalede öze ilişkin en az beş, en çok yedi anahtar sözcük bulunmalıdır.
Özet ve anahtar sözcükler 10 punto büyüklüğünde yazılmalıdır.

3. Bölümler ve Alt Bölümler
Birinci düzey ana başlıklar 11 punto, kalın, düz ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
İkinci düzey alt başlıklar 11 punto, kalın, italik ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Üçüncü düzey alt başlıklar 11 punto, ince, italik ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Dördüncü düzey alt başlıklar bir tab içeriden başlamalı ve 11 punto, ince, italik ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Metin gövdesinde paragraf girişleri 1 cm içeriden yapılmalı ve tüm paragraf iki yana yaslanmalıdır. Tüm metin boyunca paragraflar önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 0 nk olarak ayarlanmalıdır.


4. Dipnot ve Kaynakça
Kaynaklar APA Kaynak Gösterme Standardının 7. Sürümüne uygun olarak verilmelidir.
Yazılara dipnot verilmesi gerektiğinde, açıklamalar metin içinde numara verilerek sayfa sonunda belirtilmelidir.
Dipnotlar 10 punto, önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalı ve dipnot metni iki yana yaslanmalıdır.


5. Şekiller
Şekil başlığı şeklin altında ortalanmış biçimde verilmelidir. Metin içerisinde şekle mutlaka yönlendirme yapılmalıdır. Şekil başlığında önceki satır 0 nk, sonraki satır 6 nk ve satır aralığı 1,0 olarak ayarlanmalıdır. 
Şekil başlığı tümce düzeninde, sadece ilk sözcüğün baş harfi büyük olarak yazılmalıdır. Şekillerin sağına ya da soluna herhangi bir metin yerleştirilmemelidir.
Eğer şekil başka kaynaktan alınmış ise şekil başlığında alıntı yapılan kaynağa gönderimde bulunulmalıdır.


6. Tablolar
Tablo başlığı tablonun üstünde ortalanmış biçimde verilmelidir. Metin içerisinde tabloya mutlaka yönlendirme yapılmalıdır. Tablo başlığında önceki satır 0 nk, sonraki satır 6 nk ve satır aralığı 1,0 olarak ayarlanmalıdır. Tablo başlığı tümce düzeninde, sadece ilk sözcüğün baş harfi büyük olarak yazılmalıdır. Tabloların sağına ya da soluna herhangi bir metin yerleştirilmemelidir.
Tablo içi başlıklarda koyu karakter kullanılmamalı, HÜEFD Makale Şablonunda örneklenen tabloya benzer biçimde kenarlıklar kullanılmalıdır.
Tablo içinde yer alan metinler 10 punto büyüklüğünde olmalı ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
 

 

Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (HUEFD), 1983 yılından bu yana dil, edebiyat, sosyal ve insani bilimler alanında ulusal ve uluslararası özgün bilimsel araştırma yazılarına yer veren akademik ve hakemli bir dergidir ve aşağıdaki ilkeler doğrultusunda yayın hayatını sürdürmektedir. Dergimize gönderilen bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics)’un Editör ve Yazarlar için Uluslararası Standartları dikkate alınmaktadır.

Yazarlar ve Yazarların Sorumlulukları

  • Yazarlar, özgün (daha önce yayımlanmamış) çalışmalarını dergiye göndermek ve dergi web sayfasında verilen yazım yönergelerini takip etmekle yükümlüdür.
  • Yazarlar, daha önce yayınlanmış veya başka bir platformda hakem süreci başlamış çalışmalarını göndermemelidir.
  • Yazarlar, makalelerindeki fikirlerin şekillendirilmesinde etkili ya da bilgilendirici her türlü kaynağa gönderme verir.
  • Yazarlar, herhangi bir makale ya da burs değerlendirme sürecinde hakem olarak aşina oldukları bilgileri izinsiz kullanmazlar.
  • Yazarlar, kişisel iletişimden elde edilen bilgileri, çalışma içerisinde anmak isterlerse, anılacak kişilerden gerekli izinleri almış olmalılardır, aksi durumda bu bilgilere çalışma içerisinde yer verilmemelidir.
  • Çalışma bir kurum ya da kuruluş tarafından bir proje kapsamında destekleniyorsa, tüm mali destekler destek numaralarıyla birlikte yazılmalıdır.

Etik İzinler

  • Çalışma insan denek kullanmayı gerektiriyorsa, yazarlar kurumsal etik kurul onayı almakla yükümlüdürler.
  • Yazarlar, insan deneklerden gerekli izinlerin alındığını ve katılımcıların haklarının gözetildiğini açıklayan açık bir bildirim sunmalıdır.
  • Başkalarına ait ölçek, anket ve fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınmalıdır.
  • Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uygunluğunun belirtilmesi gerekmektedir.
  •  Aşağıdaki durumlar etik kurul izni gerektirmektedir:
    Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar,
    İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
    İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
    Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar.

Hakemlik Süreci

  • HUEFD’ye gönderilen her çalışma, çift-kör hakemlik sürecine ve nesnel değerlendirmeye dayalı editör kararına bağlıdır.
  • HUEFD’ye gönderilen her çalışma, dergi yayın politikasına uygunluk açısından editör tarafından değerlendirilir ve konusunda uzman iki hakeme gönderilir.
  • Editörler, yazarlar ile çıkar çatışması olmayan hakemleri, çalışmayı değerlendirmek üzere atamakla sorumludur.
  • Dergiye gönderilen çalışmaların yazar-hakem ve hakem-yazar süreçlerinde gizlilik esastır.
  • Dergide çıkar çatışmalarını hakem değerlendirmelerinde adil bir şekilde yürütmek için çift taraflı kör hakemlik sürecini işletmektedir. Böylelikle değerlendirme süreci ve sonrasında hakemler ve yazarlar birbirlerinden haberdar olmayacaklardır. Sürecin yönetimini izleyen alan editörü ise çıkar çatışması oluşan durumlarda editörlüğe bilgi vererek ilgili çalışmanın başka bir alan editörüne yönlendirilmesini talep etmekle sorumludur.
  • Yazarlar, hakemlerin geri bildirimleri doğrultusunda gecikmelere imkân vermeyecek biçimde ve hakem ya da editörlerle iş birliği içerisinde istenen güncellemeleri yapmak ve numaralanmış bir biçimde raporlandırmakla yükümlüdür.

Yayın Etiği

  • Editörler, derginin bilimsel kalitesini arttırmak ve yazarları bilimsel kalitesi yüksek araştırma üretmek için desteklemekle sorumludur. Hiçbir koşulda, intihal ya da bilimsel kötüye kullanımına izin verilmemektedir.
  • HUEFD’ye gönderilen çalışmalar bilimsel çalıntı konusunda kontrol edilirler. Editörler iddia edilen veya kanıtlanmış bilimsel kötü kullanımdan haberdar olurlarsa makaleyi geri çekebilirler.
  • Editörler, gerekli durumlarda gönderilen çalışmayı düzeltme, geri çekme veya çalışma hakkında özür yayınlamayı kabul ederler.
  • HUEFD, açık erişim modelini kullanmaktadır. Dergide yayınlanması kabul edilen çalışmalar, derginin web sitesinden açık erişim ile erişilebilir kılınmıştır.
  • Dergi web sayfasında yayınlanacak ve basılacak çalışmalar için herhangi bir ücret veya masraf talep edilmemektedir.

Telif Hakkı ve Erişim

  • Yazarlar, yayınlanmış makalelerin telif haklarını HUEFD’ye devrettiğini kabul eder.
  • Makalede yer alması gereken resim, şekil vb. anlatımı destekleyici materyal için gerekli kişi ya da kurumlardan izin alınması yazarın sorumluluğundadır.

Yayın planı

  • HUEFD, Haziran ve Aralık aylarında olmak üzere yılda iki kez yayımlanmaktadır.
  • HÜEFD'de yayına kabul edilen makaleler kabul alınan tarih doğrultusunda sıralanarak sayıya atanmaktadır. 

Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi’nde (HUEFD) yayımlanacak ve basılacak makalelerden herhangi bir ücret ya da masraf talep edilmemektedir.

Atıf Dizinleri

TR Dizin
Modern Language Association
SOBIAD

Sorumlu Yazı İşleri Müdürü ve Yayın Kurulu Başkanı

Tolga Çakmak
Tolga ÇAKMAK
Bilgi Güvenliği Yönetimi, Organizasyonel, Organizasyon Dışı ve Küresel Bilgi Sistemleri, Kütüphane ve Bilgi Çalışmaları, Bilgi ve Bilgi Kaynaklarının Organizasyonu, Dijital Küratörlük ve Koruma, Veri Kalitesi

Editör Yardımcısı

Emre Yağlı
Emre YAĞLI
Dilbilim, Fonetik ve Konuşma Bilimi, Toplumsal Dilbilim, Dilbilimsel Antropoloji

Alan Editörleri

Default avatar
Birsen ŞAHİN KÜTÜK
Sosyoloji
Default avatar
Çetin TÜRKYILMAZ
Etik, İslam Felsefesi, Varlık Felsefesi, Türk İslam Felsefesi, 17. Yüzyıl Felsefesi, 18. Yüzyıl Felsefesi, 19. Yüzyıl Felsefesi, 20. Yüzyıl Felsefesi, Eskiçağ Felsefesi
Erkan Zengin
Erkan ZENGİN
Dil Çalışmaları, Dünya Dilleri, Edebiyatı ve Kültürü, Alman Dili, Edebiyatı ve Kültürü
Sevginar Vatan
Sevginar VATAN
Klinik Psikoloji, Psikoterapi Uygulama ve Araştırmaları, Uygulamalı ve Gelişimsel Psikoloji
Ufuk Özdag
Ufuk ÖZDAG
Kuzey Amerika Dilleri, Edebiyatları ve Kültürleri
Default avatar
Yiğit Hayati ERBİL
Müzik Antropolojisi, Arkeoloji, Arkeoloji Bilimi, Arkeolojide Obsidyen, Erken Tunç Çağ Arkeolojisi, Hitit Arkeolojisi, Kentsel Arkeoloji, Yerleşim Arkeolojisi
Default avatar
Tuğça POYRAZ
Aile ve İlişkiler Sosyolojisi, Göç, Etnisite ve Çok Kültürlülük Sosyolojisi
Default avatar
Fatih YEŞİL
Yakınçağ Yenileşme Tarihi
Default avatar
Murat KOCAASLAN
Sanat Tarihi, Türk İslam Sanatları
Emine Yılmaz
Emine YILMAZ
Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları, Eski Türk Dili (Orhun, Uygur, Karahanlı), Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi)
Default avatar
Alev KARADUMAN
İngiliz ve İrlanda Dili, Edebiyatı ve Kültürü
Default avatar
Nebi ÖZDEMİR
Çevre ve Kültür, Kültürel ve Yaratıcı Endüstriler, Türkiye Sahası Türk Halk Bilimi
Sinem Sancaktaroğlu Bozkurt
Sinem SANCAKTAROĞLU BOZKURT
Çeviribilim, Postkolonyal Çalışmalar, Kadın Araştırmaları
Default avatar
Zeynep ORAL
Çeviribilim, Fransız Dili, Edebiyatı ve Kültürü
Default avatar
Zeynep AÇAN
Dilbilim
Şirin Okyayuz
Şirin OKYAYUZ
Çeviri ve Yorum Çalışmaları, Çeviribilim, Ekran ve Medya Kültürü
Özgür Külcü
Özgür KÜLCÜ
Bilgi Modelleme, Yönetim ve Ontolojiler, Bilgi Sistemleri Geliştirme Metodolojileri ve Uygulamaları, Elektronik Belge Yönetim Sistemleri, Bilgi Sistemleri (Diğer), Aktif Algılama, Kütüphane ve Bilgi Çalışmaları, Sınıflandırma algoritmaları
Default avatar
Hayrunisa TOPÇU
Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı
Default avatar
Ekin KOZAL
Arkeoloji, Arkeolojide Seramik, Hitit Arkeolojisi
Default avatar
Süleyman POLAT
Yeniçağ Askeri Tarih
Default avatar
Nurseli Gamze KORKMAZ
Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı
Default avatar
Pelin KUT BELENLİ
İngiliz ve İrlanda Dili, Edebiyatı ve Kültürü, Romantik Dönem Edebiyatı, Edebi Çalışmalar (Diğer)
Gürcan Şevket Avcıoğlu
Gürcan Şevket AVCIOĞLU
Endüstri Sosyolojisi, İletişim Sosyolojisi, Kültür Sosyolojisi
Muhammet Koçak
Muhammet KOÇAK
Alman Dili, Edebiyatı ve Kültürü
Default avatar
Elif ÜZÜMCÜ ÖZDEMİR
Klinik Psikoloji, Psikoterapi Uygulama ve Araştırmaları

Dil Editörü

Emre Yağlı
Emre YAĞLI
Dilbilim, Fonetik ve Konuşma Bilimi, Toplumsal Dilbilim, Dilbilimsel Antropoloji


Creative Commons License
Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.