Araştırma Makalesi

Türkiye’deki Öğrencilerin Fen Okuryazarlığını Etkileyen Faktörler Nelerdir? PISA 2015 Verisine Dayalı Bir Hiyerarşik Doğrusal Modelleme Çalışması

Cilt: 35 Sayı: 3 31 Temmuz 2020
PDF İndir
EN TR

Türkiye’deki Öğrencilerin Fen Okuryazarlığını Etkileyen Faktörler Nelerdir? PISA 2015 Verisine Dayalı Bir Hiyerarşik Doğrusal Modelleme Çalışması

Öz

Bu çalışmanın temel amacı, 2015 yılındaki PISA uygulamasında elde edilen veriden yararlanılarak, Türkiye’deki öğrencilerin fen okuryazarlığını etkileyen öğrenci ve okul düzeyindeki değişkenlerin belirlenmesidir. Böylece öğrencilerin fen okuryazarlığı düzeylerini yordayan değişkenlerden oluşan hiyerarşik bir modelin elde edilmesi hedeflenmiştir. Özellikle 2015 yılındaki PISA uygulamasında Türkiye’nin ortalama başarı düzeyindeki keskin düşüş göz önüne alındığında bu çalışmanın sonuçları daha da büyük önem kazanmaktadır. Bu bağlamda, hem verinin kümelenmiş doğası hem de elde edilen yüksek grup-içi korelasyon katsayısı (ICC) değeri (0,52) nedeniyle bahsi geçen modelin elde edilebilmesi için hiyerarşik doğrusal modelleme (HLM) analizinden yararlanılmıştır. Sonuç olarak, öğrencilerin fen okuryazarlığı seviyesini yordayan, öğrenci düzeyinde dokuz, okul düzeyinde ise dört anlamlı değişkenden oluşan bir model elde edilmiştir. Öğrenci düzeyindeki değişkenler, kişiye, öğrenme süresine ve öğrenme-öğretme sürecine özgü değişkenler olmak üzere üç grupta incelenirken okul düzeyindeki değişkenler ise okul kaynaklarıyla ilgili ve okuldaki öğrenme ortamıyla ilgili değişkenler olarak gruplandırılmıştır. Öğrenci düzeyinde en etkili değişken öğrencilerin “haftalık fen dersi süresi” olurken okul düzeyinde öğrenci başarısını en güçlü yordayan değişken ise “okulun fen bilimlerine özgü kaynakları” olmuştur. Bununla birlikte, öğrencilerin okul dışındaki toplam çalışma süresiyle fen okuryazarlığı seviyeleri arasındaki negatif ilişki bu çalışmada elde edilen ilginç sonuçlardan bir tanesi olarak öne çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Artvin Çoruh Üniversitesi BAP koordinatörlüğü

Proje Numarası

2016.S34.02.02

Kaynakça

  1. Acar, T., & Ögretmen, T. (2012). Analysis of 2006 PISA science performance via multilevel statistical methods. Education and Science, 37(163), 178-189.
  2. Anderson, J. O., Milford, T., & Ross, S. P. (2009). Multilevel modeling with HLM: Taking a second look at PISA. In M. C. Shelley II, L. D. Yore, & B. Hand, (Eds.), Quality research in literacy and science education (pp. 263-286). Dordrecht: Springer Netherlands.
  3. Åström, M., & Karlsson, K. G. (2012). Using hierarchical linear models to test differences in Swedish results from OECD’s PISA 2003: Integrated and subject-specific science education. Nordic Studies in Science Education, 3(2), 121-131.
  4. Beese, J., & Liang, X. (2010). Do resources matter? PISA science achievement comparisons between students in the United States, Canada and Finland. Improving Schools, 13(3), 266-279.
  5. Cosgrove, J., & Cunningham, R. (2011). A multilevel model of science achievement of Irish students participating in PISA 2006. The Irish Journal of Education/Iris Eireannach an Oideachais, 39, 57-73.
  6. Gormally, C., Brickman, P., & Lutz, M. (2012). Developing a test of scientific literacy skills (TOSLS): Measuring undergraduates’ evaluation of scientific information and arguments. CBE—Life Sciences Education, 11, 364-377.
  7. Hurd, P. D. (1958). Science literacy: Its meaning for American schools. Educational Leadership, 16(1), 13-16.
  8. Jurecki, K., & Wander, M. C. (2012). Science literacy, critical thinking, and scientific literature: Guidelines for evaluating scientific literature in the classroom. Journal of Geoscience Education, 60(2), 100-105.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2020

Gönderilme Tarihi

23 Ekim 2018

Kabul Tarihi

12 Mart 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 35 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Üstün, U., Özdemir, E., Cansız, M., & Cansız, N. (2020). Türkiye’deki Öğrencilerin Fen Okuryazarlığını Etkileyen Faktörler Nelerdir? PISA 2015 Verisine Dayalı Bir Hiyerarşik Doğrusal Modelleme Çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(3), 720-732. https://izlik.org/JA28PE33XR
AMA
1.Üstün U, Özdemir E, Cansız M, Cansız N. Türkiye’deki Öğrencilerin Fen Okuryazarlığını Etkileyen Faktörler Nelerdir? PISA 2015 Verisine Dayalı Bir Hiyerarşik Doğrusal Modelleme Çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2020;35(3):720-732. https://izlik.org/JA28PE33XR
Chicago
Üstün, Ulaş, Ertuğrul Özdemir, Mustafa Cansız, ve Nurcan Cansız. 2020. “Türkiye’deki Öğrencilerin Fen Okuryazarlığını Etkileyen Faktörler Nelerdir? PISA 2015 Verisine Dayalı Bir Hiyerarşik Doğrusal Modelleme Çalışması”. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 35 (3): 720-32. https://izlik.org/JA28PE33XR.
EndNote
Üstün U, Özdemir E, Cansız M, Cansız N (01 Temmuz 2020) Türkiye’deki Öğrencilerin Fen Okuryazarlığını Etkileyen Faktörler Nelerdir? PISA 2015 Verisine Dayalı Bir Hiyerarşik Doğrusal Modelleme Çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 35 3 720–732.
IEEE
[1]U. Üstün, E. Özdemir, M. Cansız, ve N. Cansız, “Türkiye’deki Öğrencilerin Fen Okuryazarlığını Etkileyen Faktörler Nelerdir? PISA 2015 Verisine Dayalı Bir Hiyerarşik Doğrusal Modelleme Çalışması”, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 35, sy 3, ss. 720–732, Tem. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA28PE33XR
ISNAD
Üstün, Ulaş - Özdemir, Ertuğrul - Cansız, Mustafa - Cansız, Nurcan. “Türkiye’deki Öğrencilerin Fen Okuryazarlığını Etkileyen Faktörler Nelerdir? PISA 2015 Verisine Dayalı Bir Hiyerarşik Doğrusal Modelleme Çalışması”. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 35/3 (01 Temmuz 2020): 720-732. https://izlik.org/JA28PE33XR.
JAMA
1.Üstün U, Özdemir E, Cansız M, Cansız N. Türkiye’deki Öğrencilerin Fen Okuryazarlığını Etkileyen Faktörler Nelerdir? PISA 2015 Verisine Dayalı Bir Hiyerarşik Doğrusal Modelleme Çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2020;35:720–732.
MLA
Üstün, Ulaş, vd. “Türkiye’deki Öğrencilerin Fen Okuryazarlığını Etkileyen Faktörler Nelerdir? PISA 2015 Verisine Dayalı Bir Hiyerarşik Doğrusal Modelleme Çalışması”. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 35, sy 3, Temmuz 2020, ss. 720-32, https://izlik.org/JA28PE33XR.
Vancouver
1.Ulaş Üstün, Ertuğrul Özdemir, Mustafa Cansız, Nurcan Cansız. Türkiye’deki Öğrencilerin Fen Okuryazarlığını Etkileyen Faktörler Nelerdir? PISA 2015 Verisine Dayalı Bir Hiyerarşik Doğrusal Modelleme Çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi [Internet]. 01 Temmuz 2020;35(3):720-32. Erişim adresi: https://izlik.org/JA28PE33XR