Örgütsel İletişim ve Örgütsel Vatandaşlık İlişkisinde Örgütsel Uyumun Rolü

Öz

Amaç: Çalışmanın temel olarak belirlenen hedefi, örgütsel iletişimin çalışanları bir işletme içerisine adapte etme kabiliyetinin, örgütsel vatandaşlığın oluşumundaki etkisini araştırmakla birlikte bu sürecin içerisinde örgütsel uyumun değerini ve etkisini ele almaktır. Öte yandan, bu çalışma içerisinde amaç, iletişim ve vatandaşlık kavramlarını içerisinde barındıran örgütsel yapıda, çalışanların uyumluluk konusuna olan yaklaşımlarını değerlendirmektir. Çünkü bu konuda, uyumun varlığı aracı olduğu kadar birleştirici bir unsur olarak değerlendirilebilir. Tasarım/Yöntem: Araştırma, Genel Müdürlükleri İstanbul ilinde yer alan Özel ve Kamusal Sermayeli Mevduat Bankaları, Katılım Bankaları ve Yabancı Sermayeli Banka çalışanları üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak anket yönteminden faydalanılmıştır. Kolayda örnekleme yöntemi ile 15 farklı bankanın toplam 386 çalışanından elde edilen veriler üzerinden analizler gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar: Araştırma sonucu elde edilen sonuçlar ışığında örgütsel iletişimin, örgütsel vatandaşlık davranışını kısmi bir şekilde etkilediğini söylemek mümkündür. Ayrıca örgütsel iletişim ile örgütsel vatandaşlık arasındaki ilişkide örgütsel uyumun aracılık etkisi tespit edilmiştir. Kısmi şekilde desteklenen bu sonuca göre örgüt içerisinde yer alan olumlu iletişim kanalları, örgütsel uyum ile birleştiğinde örgütsel vatandaşlığı olumlu düzeyde etkilemektedir. Buna bağlı olarak örgüt içerinde yardımlaşma, nezaket kurallarına uyma, centilmenlikle ilgili özelliklerin ön plana çıkması ve vicdanlı bir şekilde işini yapma durumu öne çıkmaktadır. Uygulama Çıkarımları: Çalışmada elde edilen verilerden hareketle işletmeler örgütsel iletişim ve örgütsel vatandaşlık algılarına olan yaklaşımlarını geliştirebilir ve örgütsel uyumun artırılmasına yönelik olarak çalışmalar yapabilirler. Özgün Değer: Çalışmada örgütsel iletişim ve örgütsel vatandaşlık arasındaki ilişkide örgütsel uyumun aracılık rolü araştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Örgütsel iletişim
• örgütsel uyum
• örgütsel vatandaşlık

The Role of Person-Organization Fit in the Relationship between Organizational Communication and Citizenship

Öz

Objectives: The main purpose of the study is to investigate the effect of organizational communication's ability to adapt employees to a business on the formation of organizational citizenship, as well as to address the value and impact of person-organization fit in this process. On the other hand, the aim of this study is to evaluate employees' approaches to compliance in an organizational structure that includes the concepts of communication and citizenship. Because in this regard, the existence of person-organization fit can be considered as a unifying element as well as a mediator. Design/methodology/approach: The research was conducted on employees of Private and Public Capital Deposit Banks, Participation Banks and Foreign Capital Banks, whose headquarters are located in Istanbul. The survey method was used as a data collection tool. Analyzes were carried out on data obtained from a total of 386 employees of 15 different banks using the convenience sampling method. Results: In the light of the results obtained from the research, it is possible to say that organizational communication partially affects organizational citizenship behavior. Additionally, the mediating effect of person-organization fit on the relationship between organizational communication and organizational citizenship was determined. According to this partially supported result, positive communication channels within the organization, when combined with person-organization fit, positively affect organizational citizenship. Accordingly, helping each other within the organization, complying with the rules of courtesy, sportsmanship, and doing one's job conscientiously come to the fore. Practical implications: Based on the data obtained in the study, businesses can improve their approaches to organizational communication and organizational citizenship perceptions and carry out studies to increase person-organization fit. Originality/value: The mediating role of person-organization fit in the relationship between organizational communication and organizational citizenship was investigated in the study.

Anahtar Kelimeler

• Organizational communication
• organizational citizenship
• person-organization fit

Kaynakça

1. Argenti, P. A., (2003). Corporate Communication, New York: McGraw Hill.
2. Avcı, A. (2015). Örgütsel Vatandaşlık Davranışları: Kavramsal Gelişimi ve Eğitim Örgütleri Açısından Etkileri, Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(24): 11-26.
3. Baron, M., Kenny, D. A. (1986). The Moderator-Mediator Variable Distinction in Social Psychological Research: Conceptual, Strategic and Statistical Considerations, Journal of Personality and Social Psychology, 51(6): 1173-1182.
4. Barylska, I. S. (2016). Images of Person-Organization Fit: Elements Affecting Employee Organizational Behavior, Kelaniya Journal of Management, 5(2): 17-31.
5. Bayramlık, H., Bayık, M. E. ve Güney, G. (2015). Kişi-Örgüt Uyumunun İş Tatmini Üzerine Etkisi: Ankara İlinde İş Makineleri Sektörü İşgörenleri Üzerinde Bir Uygulama, Kara Harp Okulu Bilim Dergisi, 25(2): 1-28.
6. Blakely, G. L., Andrews, M. C. ve Moorman, R. H. (2005). The Moderating Effects of Equity Sensitivity on the Relationship between Organizational Justice and Organizational Citizenship Behaviors, Journal of Business and Psychology, 20(2): 259–273.
7. Bovee, C. L., Thill, J. V. (2000). Business Communication Today, New Jersey: Prentice-Hall.
8. Can, A. (2019). Kişi-Örgüt ve Kişi-İş Uyumunun Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Üzerine Etkisi: Bankacılık Sektöründe Bir Uygulama, Yüksek Lisans Tezi, Karaman, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

9. Bitmiş, M. G., Sökmen, A. ve Turgut, H. (2014). Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği: Geçerlilik ve Güvenilirliğinin Yeniden Değerlendirilmesi, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(2): 1-14.
10. Chatman, A. J. (1989). Improving Interactional Organizational Research: A Model of Person-Organization Fit, Academy of Management Review, 14(3): 333-349.
11. Çağlar, İ., Kılıç, S. (2006). Genel İletişim, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
12. Demirtaş, M. (2010). Örgütsel İletişimin Verimlilik ve Etkinliğinde Yararlanılan İletişim Araçları ve Halkla İlişkiler Filmleri Örneği, Marmara Üniversitesi, İİBF Dergisi, 28(1): 411-444.
13. Durgun, S. (2010). Örgüt Kültürü ve Örgütsel İletişim, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2): 112-132.
14. Eroğluer, K. (2011). Örgütsel İletişim ile İş Tatmini Unsurları Arasındaki İlişkiler: Kuramsal Bir İnceleme, Ege Akademik Bakış, 11(1): 121-136.
15. George, J. M., Brief, A. P. (1992). Feeling Good-Doing Well: A Conceptual Analysis of the Mood at Work-Organizational Spontaneity Relationship, Psychology Bulletin, 112: 310-329.
16. Greenberg, J., Baron, R. A. (2000). Behavior in Organizations, 7th Ed., New Jersey: Prentice-Hall.
17. Hancı, R. S. (2019). Örgüt İçi İletişimin İş Tatminine Etkisi ve Bir Örnek İnceleme, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
18. Karaman, A., Aylan, S. (2012). Örgütsel Vatandaşlık, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1): 35-48.
19. Kaya, Ş. D. (2013). Örgütsel Vatandaşlık Davranışı, Türk İdare Dergisi, 476: 265-287.
20. Konovsky, M. A., Pugh, S. D. (1994). Citizenship Behavior and Social Exchange. Academy of Management Journal, 37(3): 656–669.
21. Morley, M. J. (2007). Person-Organization Fit, Journal of Managerial Psychology, 22(2): 109-117.
22. Netemeyer, R. G., Boles, J. S., McKee, D. O. ve McMurrian, R. (1997). An Investigation into the Antecedents of Organizational Citizenship Behaviors in a Personal Selling Context, Journal of Marketing, 61(3): 85-98.
23. Organ, D. W. (1988). Organizational Citizenship Behaviour: The Good Soldier Syndrome, Lexington: Lexington Books.
24. Özyer, K., Orhan, D. D. ve Orhan, U. (2012). Demografik Özelliklerin Örgütsel Vatandaşlık Davranışının Alt Boyutları ile İlişkisi: Bankacılık Sektöründe Bir Uygulama, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(1): 181-204.
25. Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Moorman, R. H. ve Fetter, R. (1990). Transformational Leader Behaviors and their Effects on Followers’ Trust in Leader, Satisfaction, and Organizational Citizenship Behaviors, The Leadership Quarterly, 1: 107-142.
26. Roberts, K. H., O'Reilly, C. A. (1974). Measuring Organizational Communication, Journal of Applied Psychology, 59(3): 321-326.
27. Schneider, B., Goldstein, H. W. ve Smith, D. B. (1995). The Attraction-Selection-Attrition Framework: An Update, Personnel Psychology, 48: 747-773.
28. Sezgin, F. (2005). Örgütsel Vatandaşlık Davranışları: Kavramsal Bir Çözümleme ve Okul Açısından Bazı Çıkarımlar, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1): 317-339.
29. Sharma, V., Jain, S. (2014). A Scale for Measuring Organizational Citizenship Behavior in Manufacturing Sector, Pacific Business Review International, 6(8): 57-62.
30. Titrek, O., Bayrakçı, M. ve Zafer, D. (2009). Öğretmenlerinin Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarına İlişkin Görüşleri, Akademik Bakış, 17: 1-28.
31. Turnipseed, D., Murkison, G. (1996). Organizational Citizenship Behavior an Examination of Influence the Workplace, Leadership and Organizational Development Journal, 17: 42-47.
32. Turunç, Ö., Çelik, M. (2012). İş Tatmini-Kişi-Örgüt Uyumu ve Amire GüvenKişi-Örgüt Uyumu İlişkisinde Dağıtım Adaletinin Düzenleyici Rolü, İş, Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 14(2): 57-78.
33. Tutar, H. (2003), Örgütsel İletişim, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
34. Ulufer, S. (2016). Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarının Algılanan Performansa Etkisi: Havayollarında Bir Uygulama, Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2): 53-57.
35. Yazıcıoğlu, Y., Erdoğan, S. (2004). Spss Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Detay Yayıncılık.
36. Yücel, İ., Demirel, Y. (2012). Psikolojik Güçlendirmenin Örgütsel Vatandaşlık Davranışına Etkisi Üzerine Bir Araştırma, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23: 19-48.