Kentsel güvenliğin gündelik yaşamda deneyimlenmesi: Algı, mekân ve politika üzerine bir analiz

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de kentsel güvenliğin bireyler tarafından gündelik yaşamda nasıl deneyimlendiğini incelemektedir. Araştırmada, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yürütülen Yaşam Memnuniyeti Araştırması’nın 2003–2024 dönemine ait verileri kullanılmıştır. Çalışma; bireylerin ev ortamında ve kamusal alanda kendilerini ne ölçüde güvende hissettiklerine, asayiş hizmetlerine yönelik değerlendirmelerine ve yaşadıkları çevrede algıladıkları risklere odaklanmaktadır. Bulgular, güvenliğin gündelik yaşamda öncelikle özel alanda kurulduğunu göstermektedir. Evde yalnızken hissedilen güvenlik düzeyi uzun dönem boyunca yüksek ve istikrarlı bir seyir izlerken, yaşanılan çevrede gece yalnız yürürken hissedilen güvenlik düzeyi daha düşük ve dalgalı bir yapı sergilemektedir. Kamusal alandaki güvenlik deneyimi özellikle kadınlar açısından daha kırılgan bir görünüm ortaya koymaktadır. Asayiş hizmetlerinden memnuniyet oranlarının yüksek olmasına rağmen bu memnuniyetin kamusal alandaki güvenlik hissine aynı ölçüde yansımadığı görülmektedir. Ayrıca uyuşturucu kullanımına ilişkin çevresel risk algılarının, kamusal alandaki güvensizlik hissini güçlendirdiği anlaşılmaktadır. Bulgular, kentsel güvenliğin nesnel suç göstergeleriyle beraber bireylerin mekânsal deneyimleri ve algısal değerlendirmeleri üzerinden de şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bu çerçevede, güvenlik politikalarının çevresel düzenleme, kamusal alan yönetimi ve toplumsal güven hissini güçlendiren uygulamalarla birlikte ele alınmasının önemine dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kentsel güvenlik
• güvenlik algısı
• kamusal alan
• asayiş hizmetleri

Experiencing urban security in everyday life: An analysis of perception, space, and policy

Öz

This study examines how urban safety is experienced by individuals in their daily lives in Turkey. The research utilizes data from the Life Satisfaction Survey conducted by the Turkish Statistical Institute for the period 2003–2024. The study focuses on the extent to which individuals feel safe in their homes and public spaces, their evaluations of law enforcement services, and the risks they perceive in their environment. The findings indicate that safety is primarily established in the private sphere in daily life. While the level of safety felt when alone at home remains high and stable over the long term, the level of safety felt when walking alone at night in the neighborhood is lower and exhibits a more fluctuating pattern. The experience of safety in public spaces appears particularly vulnerable for women. The findings reveal that urban safety is shaped not only by objective crime indicators but also by individuals' spatial experiences and perceptual evaluations. In this context, the study emphasizes the importance of addressing security policies in conjunction with environmental regulation, public space management, and practices that strengthen the sense of community safety.

Anahtar Kelimeler

• Urban security
• security perception
• public space
• law enforcement services

Kaynakça

1. Crowe, T., & Fennelly, L. J. (2013). Crime prevention through environmental design. Elsevier.
2. Demirbaş, M., Kavsıracı, O., Çelik, A., Akıncıoğlu, N. U., & Peker, H. S. (2025). Fear of crime in traffic: An analysis of gender-based perceptual differences in the case of İzmir. OPUS Journal of Society Research, 22(5), 1133–1145. https://doi.org/10.26466/opusjsr.1741867
3. Engström, A., & Kronkvist, K. (2018). Situating fear of crime: The prospects for criminological research to use smartphone applications to gather experience sampling data. In G. Leventakis & M. Haberfeld (Eds.), Community-oriented policing and technological innovations (pp. xx–xx). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-89294-8_9
4. Farrall, S., Jackson, J., & Gray, E. (2009). Social order and the fear of crime in contemporary times. Oxford University Press.
5. Ferraro, K. F. (1995). Fear of crime: Interpreting victimization risk. SUNY Press.
6. Ferraro, K. F. (1996). Women’s fear of victimization: Shadow of sexual assault? Social Forces, 75(2), 667–690. https://doi.org/10.1093/sf/75.2.667
7. Ferraro, K. F., & LaGrange, R. (2017). The measurement of fear of crime. In J. Jackson & E. Gray (Eds.), The fear of crime (pp. xx–xx). Routledge.
8. Foster, S., & Giles-Corti, B. (2008). The built environment, neighborhood crime and constrained physical activity: An exploration of inconsistent findings. Preventive Medicine, 47(3), 241–251. https://doi.org/10.1016/j.ypmed.2008.03.017

9. Garland, D. (2001). The culture of control: Crime and social order in contemporary society. Oxford University Press. Giddens, A. (1991). Modernity and self-identity. In Social theory re-wired (pp. xx–xx). Routledge.
10. Gottdiener, M., Hohle, R., & King, C. (2019). The new urban sociology (6th ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429244452
11. Hollway, W., & Jefferson, T. (1997). The risk society in an age of anxiety: Situating fear of crime. The British Journal of Sociology, 48(2), 255–266. https://doi.org/10.2307/591751
12. Jackson, J. (2004). Experience and expression: Social and cultural significance in the fear of crime. British Journal of Criminology, 44(6), 946–966.
13. Jackson, J., Bradford, B., Hough, M., Myhill, A., Quinton, P., & Tyler, T. R. (2012). Why do people comply with the law? Legitimacy and the influence of legal institutions. British Journal of Criminology, 52(6), 1051–1071.
14. Jeffery, C. R. (1971). Crime prevention through environmental design. American Behavioral Scientist, 14(4), 598.
15. Kelling, G. L., & Wilson, J. Q. (1982). Broken windows. The Atlantic Monthly, 249(3), 29–38.
16. Kern, L. (2021). Feminist city: Claiming space in a man-made world. Verso.
17. Pain, R. (2001). Gender, race, age and fear in the city. Urban Studies, 38(5–6), 899–913.
18. Ross, C. E., & Jang, S. J. (2000). Neighborhood disorder, fear, and mistrust: The buffering role of social ties with neighbors. American Journal of Community Psychology, 28(4), 401–420. https://doi.org/10.1023/A:1005137713332
19. Spielberger, C. D., Gorsuch, R. L., Lushene, R., Vagg, P. R., & Jacobs, G. A. (1983). Manual for the state-trait anxiety inventory. Consulting Psychologists Press.
20. Surette, R. (2010). Media, crime, and criminal justice: Images, realities, and policies (4th ed.). Wadsworth.
21. Tyler, T. R. (2004). Enhancing police legitimacy. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 593(1), 84–99.