PARAMETRİK VE HİYERARŞİK MODELSEL YAKLAŞIMLA SAMSUN İLİ ARAZİLERİNİN TARIMSAL ARAZİ UYGUNLUK SINIFLARIN BELİRLENMESİ
Öz
Arazi kalite indeksi agro-ekosistemlerinin değerlendirilmesinde önemli bir araçtır. Bu çalışmanın amacı, parametrik (AKIg) ve hiyerarşik (AKIa) yaklaşımlı iki farklı arazi kalite indeks modeli kullanılarak Samsun iline ait arazilerin tarımsal amaçlı arazi uygunluk sınıflamasının belirlenmesi ve haritalanmasıdır. 9579 km2 alana sahip olan Samsun ilinden 995 adet yüzey toprak örneklemesi yapılmıştır. Arazi özelliklerinden derinlik ve eğim, fizikokimyasal toprak özelliklerinden ise bünye, pH, EC, kireç, verimlilik özelliklerinden ise fosfor, potasyum ve azot olmak üzere toplam 9 faktör ile toplam veri seti (TVS) oluşturulmuştur. Minimum veri setin (MVS) oluşturulmasında ise temel bileşenler analizi uygulanmıştır. TVS’ne göre AKIa ve AKIg modellerine ait dağılım haritalarının oluşturulmasında Kriging’in basit üssel ve Gaussian modelleri kullanılmıştır. Her iki modele göre çalışma alanının yaklaşık %15’i işlemeli tarıma arazi kalitesi bakımından hiçbir zaman uygun değilken, yaklaşık % 30’u ise çok uygun ve uygun olduğu belirlenmiştir. MVS’ne göre AKIa ve AKIg modellerine ait dağılım haritalarının oluşturulmasında ise Kriging’in basit üssel ve doğal küresel modelleri kullanılmıştır. Buna göre, AKİa için toplam alanın %29,5’si çok uygun ve uygun iken, AKİg yaklaşımı için % 22.1’i uygun ve çok uygun sınıf olarak belirlenmiştir. Ayrıca, TVS ve MVS’ne göre AKIa ve AKIg lineer korelasyon ve kappa istatistik analizleri ile karşılaştırıldığında ise TVS-AKIa modelinin en yüksek değere sahip olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahmed, G.B., Shariff, A.R.M., Balasundram, S.K. & bin Abdullah, A.F. (2016). Agriculture land suitability analysis evaluation based multi criteria and gıs approach. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 37(1), 1-8.
- Albaji, M. &Hemadi, J. (2011). Investigation of Different Irrigation Systems Based on the Parametric Evaluation Approach on the Dasht Bozorg Plain. Transactions of the Royal Society of South Africa, 66 (3), 163-169.
- Andrews, S.S., Karlen, D.L.& Mitchell, J.P. (2002b). A comparison of soil quality indices methods for vegetable production system in northern California. Agricultural Ecosystems Environmental, 90, 25-45.
- Andrews, S.S., Mitchell, J.P., Mancinelli, R., Karlen, K.L., Hartz, T.K., Horwath, W.R., Pettygrove, G.S., Scow, K.M.&Munk, D.S.(2002a). On-farm assessment of soil quality in California's central valley. Agronomy Journal,94,12-23.
- Biswas, S., Hazra, G.C., Purakayastha, T.J., Saha, N., Mitran, T., Roy, S.S., Basak, N.& Mandal, B. (2017). Establishment of critical limits of indicators and indices of soil quality in rice–rice cropping systems under different soil orders. Geoderma, 292, 34-48.
- Blecker, S.W., Stillings, L.L., Amacher, M.C., Ippolito, J.A.& DeCrappeo, N.M.(2012). Development of vegetation based soil quality indices for mineralized terrane in arid and semi-arid regions. Ecological Indicators, 20, 65-74.
- Bouyoucos, G.J. (1951). A Recalibration of the hydrometer method for making mechanical analysis of soil. Agronomy Journal, 43, 434-438.
- Bray, R.H.& Kurtz, L.T. (1945). Determination of total, organic, and available forms of phosphorus in soils. Journal of Soil Science, 59: 39-45.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Temmuz 2019
Gönderilme Tarihi
25 Şubat 2019
Kabul Tarihi
22 Nisan 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 40
Cited By
Analitik Hiyerarşik Süreç ve CBS Teknikleri Kullanılarak Çorum Çayı Havzasında Toprak Erozyonu Riskinin Modellenmesi
Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.46453/jader.843857Determining the Suitability of Lands for Agricultural Use with the Best-Worst Method
Afyon Kocatepe University Journal of Sciences and Engineering
https://doi.org/10.35414/akufemubid.1229833