AWARENESS SCALE OF UNIVERSITY STUDENTS ABOUT GLOBAL CLIMATE CHANGE

Öz

This study aims to develop a valid and reliable scale that can be used to determine the awareness levels of university students regarding global climate change. For this purpose, the study was carried out in a cross-sectional survey design by quantitative research methods. The research population of the study consisted of university students studying at Uşak University, and the sample consisted of 536 volunteer students who were selected by the random sampling method who were at the same university in the 2020-2021 academic year. In the analysis of the collected data, principal component analysis (PCA) was performed to see the Construct Validity. The model was created based on the Construct and confirmatory factor analysis (CFA) was performed to see the model-fit of the assumed model with the data. As a result of the PCA and CFA, an awareness of global climate change scale consisting of 21 items and four dimensions was developed. The dimensions of the scale has been named as: "Awareness of the Effects of Global Climate Change on the Natural and Social Environment"; "Awareness of Global Organizations and Agreements"; "Awareness of the Causes of Global Climate Change"; Awareness of the Energy Consumption Relation of Global Climate Change". The scale explained 57,72% of the total variance, and the Cronbach's alpha value for its reliability was calculated as 0.826. As a result of the study, it was concluded that a valid and reliable scale was developed that could be used for university students to determine global climate change.

Anahtar Kelimeler

• Global Climate Change
• Awareness
• University Students
• Scale Development
• Global Warming

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE YÖNELİK FARKINDALIK ÖLÇEĞİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin küresel iklim değişikliğine yönelik farkındalık düzeylerini belirlemek için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda çalışma nicel araştırma yöntemlerine uygun olarak kesitsel tarama deseninde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın araştırma evrenini Uşak Üniversitesi’nde öğrenim gören üniversite öğrencileri, örneklemini ise 2020- 2021 eğitim öğretim yılında aynı üniversitede öğrenimine devam etmekte olan tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilmiş 953 gönüllü öğrenci oluşturmuştur. Elde edilen verilerin analizinde yapı geçerliğini görmek için temel bileşenler analizi yapılmıştır. Ulaşılan yapıdan hareketle model oluşturulmuş ve varsayılan modelin verilerle uyumunu görebilmek için de doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Yapılan analizler neticesinde, 21 maddeden ve dört boyuttan oluşan küresel iklim değişikliği farkındalık ölçeği geliştirilmiştir. Ölçeğin boyutları sırasıyla "Küresel İklim Değişikliğinin Doğal ve Beşerî Ortama Etkilerine Yönelik Farkındalık", "Küresel Organizasyonlar ve Anlaşmalara Yönelik Farkındalık"; "Küresel İklim Değişikliğini Ortaya Çıkaran Sebeplerine Yönelik Farkındalık" ve "Küresel İklim Değişikliğinin Enerji Tüketimine Yönelik Farkındalık" olarak adlandırılmıştır. Geliştirilen ölçeğin toplam varyansın %57,72'sini açıkladığı ve güvenirliğine ilişkin Cronbach's alpha değeri 0,826 olarak hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda üniversite öğrencilerinin küresel iklim değişikliği farkındalığını belirlemek için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Küresel İklim Değişikliği
• Farkındalık
• Üniversite Öğrencileri
• Ölçek Geliştirme
• Küresel Isınma

Kaynakça

1. Aksan, Z. & Çeli̇kler, D. (2013). İlköğretim öğretmen adaylarının küresel ısınma konusundaki görüşleri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 49-67.
2. Ambusaidi, A., Boyes, E., Stanisstreet, M. & Taylor, N. (2012). Omani students' views about global warming: beliefs about actions and willingness to act. International Research in Geographical and Environmental Education, 21(1), 21-39.
3. Atalay, İ. (2013). Uygulamalı klimatoloji. İzmir: META Basım Matbaacılık Hizmetleri.
4. Atik, A.D. & Doğan, Y. (2019). Lise öğrencilerinin küresel iklim değişikliği hakkındaki görüşleri. Academy Journal of Educational Sciences, 3(1), 84.100 https://doi.org/10.31805/acjes.569937
5. Aydın, F. (2015). Ortaöğretim öğrencilerinin küresel ısınma konusundaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi. Turkish Journal of Education, 3(4), 15-27.
6. Blunch, N. (2008). Introduction to Structural Equation Modelling Using SPSS and Amos. London: Sage.
7. Bozdoğan, A. E. (2009). Bir küresel ısınma tutum ölçeği geliştirilmesi. EÜFBED-Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2(1), 35-50.
8. Bryne, B. M. (2010). Structural Equation Modeling with AMOS: Basic Concepts, Applications and Programming. (2nd Edition.). Routledge: Taylor & Francis Group

9. Dal, B., Alper, U., Özdem Yilmaz, Y., Öztürk, N. & Sönmez, D. (2015). A model for pre-service teachers’ climate change awareness and willingness to act for pro-climate change friendly behavior: Adaptation of awareness to climate change questionnaire. International Research in Geographical and Environmental Education, 24(3), 184-200. https://doi.org/10.1080/10382046.2015.1034456.
10. Dalal, N., Joshi, A., Soragi, B., Chaudhary, S., Sharma, S., Naidu S. & Kazmi, Y. (2018). People's perception to climate change in remote Himalayan mountains and rainfall variability in the Kailash Sacred landscape- India. Journal of Climatology & Weather Forecasting, 6(2), 1-3.
11. Denhez, F. (2007). Küresel Isınma Atlası. (Çev: Ö. Adadağ). İstanbul: NTV Yayınları.
12. Dörnyei, Z. (2007). Research Methods in Applied Linguistics. New York: Oxford University Press.
13. Durkaya, B. & Durkaya A. (2018). Küresel ısınma farkındalığı “Bartın Üniversitesi öğrencileri örneği”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 20(1), 128-144
14. Erinç, S. (1984). Klimatoloji ve Metotları. İstanbul: İstanbul Üniv. Yay. No:3278.
15. Erol, O. (1999). Genel klimatoloji (Genişletilmiş Beşinci Baskı). İstanbul: Çantay Kitapevi.
16. Fraenkel, J. R. & Wallen, N. E. (2006). How to Design and Evaluate Research in Education. (6th ed.). New York, NY McGraw-Hill.
17. Gore, A. (1993). Küresel Denge Ekoloji ve İnsan Ruhu. (Çev: G. Şen). İstanbul: Sabah Kitapları.
18. Gore, A. (2006). An Inconvenient Truth: The Planetary Emergency of Global Warming and What We Can Do About It. New York: Rodale.
19. Gore, A. (2008). Tükenen Dünya. (Çev: S. Sirer). İstanbul: Siren Yayınları, Toplum ve Kültür Serisi.
20. Gore, A. (2010). Tercih Sizin. (Çev: S. Toksoy). İstanbul: EKOIQ Kitaplığı.
21. Gore, A. (2014). Gelecek : Global Değişimi Yaratan 6 Dinamik. (Çev: Ç. Kök & E. Kızıldağ). (2. Baskı). İstanbul: MediaCat.
22. Gönençgil, B. (2008). Doğal Süreçler Açısından İklim Değişikliği ve İnsan. İstanbul: Çantay Kitabevi.
23. Güneş, T., Alat, K. & Gözüm, A. İ. C. (2013). Fen öğretmeni adaylarına yönelik yenilenebilir enerji kaynakları tutum ölçeği: geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3(2), 269-289.
24. Halady, I. R. & Rao, P. H. (2010). Does awareness to climate change lead to behavioural change? International Journal of Climate Change Strategies and Management, 2(1), 6-22.
25. Kadıoğlu, M. (2001). Bildiğimiz Havaların Sonu Küresel İklim Değişimi ve Türkiye. (1. Basım.). İstanbul: Güncel Yayıncılık Ltd. Şti.
26. Kadıoğlu, Y. & Yılmaz, Y. (2017). Küçük Buzul Çağı, kuraklık ve diğer coğrafi olayların Celali İsyanları üzerindeki etkileri. Studies of the Ottomon Domain, 7(12), 267-288. doi:10.19039/sotod.2017.61
27. Karakaya, E. & Sofuoğlu, E. (2015). İklim değişikliği müzakerelerine bir bakış: 2015 Paris İklim Zirvesi. International Symposium on Eurasia Energy Issiues 28-30 May 2015, İzmir, Turkey.
28. Kılıçoğlu, G., Karakuş, U. & Öztürk, T. (2012). Günümüz dünya sorunlarına yönelik tutum ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. Turkish Studies- International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 7(4), 2209-2224.
29. Kılınç, A., Stanisstreet, M. & Boyes, E. (2008). Turkish students' ideas about global warming. International Journal of Environmental and Science Education, 3(2), 89-98.
30. Kırık, Ö. T. & Pekel, F. (2016). Middle school students’ cognitive structures about global warming and ozone layer depletion/ortaokul öğrencilerinin küresel ısınma ve ozon tabakasının incelmesi konularındaki bilişsel yapıları. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 12(1), 308– 357.
31. Kline, R. B. (2011). Principles and Practice of Structural Equation Modeling. (3rd ed.). New York/London: The Guilford Press.
32. Liarakau, G., Athanasiadis, I. & Gavrilakis, K. (2011). What Greek secondary school students believe about climate change. International Journal of Environmental and Science Education, 6(1), 79- 98.
33. Licht, M. H. (1995). Multiple regression and correlation. In L.G. Grimm & P. R. Yarnold (Eds.), Advanced reading and understanding multivariate statistics (pp. 19-64). Washington, DC: American Psychological Association.
34. Meydan, H.C. & Şeşen, H. (2011). Yapısal Eşitlik Modellemesi AMOS Uygulamaları. Ankara: Detay Yayıncılık.
35. MGM Araştırma Dairesi Başkanlığı Meteoroloji Şube Müdürlüğü (2015). Yeni Senaryolar ile Türkiye İklim Projeksiyonları ve İklim Değişikliği TR2015-CC. Ankara: Meteoroloji Genel Müdürlüğü Matbaası.
36. Neuman, W. L. (2014). Social Research Methods: Qualitative and Quantitative Approaches. (7th ed.). Essex- England. Pearson Education Limited.
37. Oluk, E. A. & Oluk, S. (2007). Yüksek öğretim öğrencilerinin sera etkisi, küresel ısınma ve iklim değişikliği algılarının analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 22, 45-53
38. Öcal, A, Kisoglu, M., Alas, A. & Gurbuz, H. (2011). Turkish prospective teachers' understanding and misunderstanding on global warming. International Research in Geographical and Environmental Education, 20(3), 215–226.
39. Özmen, M. T. (2009). Sera gazı küresel ısınma ve Kyoto protokolü. TMH 453 2009-1 http://www.imo.org.tr/resimler/ekutuphane/pdf/16154_50_07.pdf, adresinden edinilmiştir.
40. Öztürk, T. (2016). An oral history study regarding climate change. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi / The Journal of International Education Science, 3(6), 19-33.
41. Psailla, G. & Roland, W. (2007). E-commerce and web technologies: 8th International Conference, EC-Web 2007, Regensburg, Germany, September 3-7, Proceedings, 4655, Springer, 2007.
42. Saraç, E. & Kan, A. (2015). Öğretmen adayları için çevre konularına yönelik tutum ölçeği geliştirme geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 142-150.
43. Sever, D. (2013). Science teacher candidates’ thoughts about global warming studying in Turkey and United Kingdom. Elementary Education Online, 12(4), 1212-1221.
44. Shepardson, D. P., Niyogi, D., Choi, S. & Charusombat, U. (2009). Seventh grade students' conceptions of global warming and climate change. Environmental Education Research, 15(5), 549-570.
45. Snow, M. & Snow, R. (2015). The climate impact of climate change on human health. Journal of Climatology & Weather Forecasting, 3(1), 1-3.
46. Straub D. W. (1989). Validating instruments in MIS research. MIS Quarterly, 13(2), 147–169.
47. Şenel, H. & Güngör, B. (2009). Üniversite öğrencilerinin küresel ısınma hakkındaki bilgilerinin ve kavram yanılgılarının tespiti. E-Journal of New World Sciences Academy, 4(4), 1207-1225.
48. T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (2018). 14 Kasım tarihinde http://iklim.cob.gov.tr/iklim/Files/Mevzuat/BM_iklimcerceve.pdf adresinden edinilmiştir.
49. Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2012). Using Multivariate Statistics. (6th Ed.). New York: Pearson.
50. Tok, G., Cebesoy, Ü. B. & Bilican, K. (2017). Sınıf öğretmeni adaylarının iklim değişikliği farkındalıklarının incelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(2), 23-36.
51. Tuncel, G. (2017). Sosyal bilgiler dersinde karikatürlerle küresel ısınma eğitimi üzerine örnek bir çalışma. Marmara Coğrafya Dergisi, 35, 87-94. https://doi.org/10.14781/mcd.291156
52. Türkeş, M. (2001). Küresel iklimin korunması, iklim değişikliği çerçeve sözleşmesi ve Türkiye. Tesisat Mühendisliği, TMMOB Makina Mühendisleri Odası, Süreli Teknik Yayın 61, 14-29.
53. Türkeş, M. (2010). Klimatoloji ve Meteoroloji. (Birinci Baskı). İstanbul: Kriter Yayınevi. Yayın No. 63, Fiziki Coğrafya Serisi No. 1, ISBN: 978-605- 5863-39-6, 650 + XXII sayfa.
54. Türkeş, M. (2016). Genel Klimatoloji Atmosfer, Hava ve iklimin Temelleri. (Birinci Baskı). İstanbul: Kriter Yayınevi.-Yayın No. 63, Fiziki Coğrafya Serisi No. 1, ISBN: 978-605-5863-39-6.
55. Türkeş, M., Sümer, U. M. & Çetiner, G. (2000). Küresel iklim değişikliği ve olası etkileri. Çevre Bakanlığı, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Seminer Notları, (13 Nisan 2000, İstanbul Sanayi Odası) 7- 24; ÇKÖK Gn. Md., Ankara, 7-24.
56. U.S. Global Change Research Program (2016). The impacts of climate change on human healt in the United States: A scientific assesment. Retrieved November 14, 2018, from www.globalchange.gov.
57. Vural, Ç. (2018). Küresel iklim değişikliği ve güvenlik. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 7 (1), 57-85.
58. Waltz, C. F., Strickland, O. L. & Lenz, E. R. (2010). Measurement in Nursing and Health Research. (4th. Ed.). New York: Springer Publishing Company.
59. Yayar, R., Kaplan, Ç. & Şimşek, Ü. (2014). Küresel ısınmanın ekonomik, sosyal ve çevresel etkilerinin farkındalığı: Türkiye’den (TR 83 bölgesi) deneysel bulgular. Business and Economics Research Journal, 5(3), 81- 95.
60. Yılmaz V., Can, Y. & Şen, H. (2018). Küresel ısınma ve küresel iklim değişikliğine ilişkin bilginin kaygı ile farkındalık üzerine etkisi: Bir yapısal eşitlik model önerisi. Researcher: Social Science Studies, 6(1), 434-450.