Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

SPATIAL PATTERNS OF TURKISH TEXTILE INDUSTRY: COMPARATIVE LOCATION QUOTIENT ANALYSIS FOR 2009 AND 2015

Yıl 2019, Sayı: 40, 172 - 189, 30.07.2019
https://doi.org/10.32003/iggei.537354

Öz

The textile
sector has an important role in the economic development process with its
employment opportunities, the added value it creates in the production process
and its share in international trade. Investments in this area and production
in Turkey dates back to the Ottoman period. Today, the textile industry is one
of Turkey's leading sectors. In which regions the textile sector has a
concentration potential and in which regions the concentration is concentrated
is an important issue. In this context, the study aims to reveal the spatial
pattern of the 13 coded textile sector according to Nace 2 code and Level-2
regions. For this purpose, TurkStat 2009 and 2015 number of local units, number
of employees and turnover indicators are taken as basis. The obtained data were
analyzed with the Location Quotient technique which is one of the most
preferred techniques in sectoral concentration analysis. Consequently, the
number of local units in Turkey, employment and turnover index in industry
manufacturing 13 coded textile products in all three parameters according to
TR41- (Bursa, Eskişehir, Bilecik) and TR32- (Aydın, Denizli, Muğla). The
results of this study will constitute the basis for the regional plans to be
prepared; it also guides investors.

Kaynakça

  • Akgüngör, S. (2006). Geographic concentrations in Turkey's manufacturing industry: identifying regional highpoint clusters. European Planning Studies, 14(2), 169-197.
  • Akgüngör, S., Kumral, N. & Lenger, A. (2003). National industry clusters and regional specializations in Turkey. European Planning Studies, 11(6), 647-669.
  • Arıbaş K. & Deniz M. (2011). Paul Krugman ve yeni ekonomik coğrafya. TÜCAUM VI. Ulusal Coğrafya Sempozyumu bildiriler kitabı içinde (s. 181-189). Ankara.
  • Arslanhan, S. & Kurtsal, Y. (2010). Güney Kore inovasyondaki başarısını nelere borçlu? Türkiye için çıkarımlar? TEPAV Politika Notu. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı, Ankara.
  • Aytekin, B. (2018). Türkiye Ekonomisinin Sektörel Dönüşümü. Ankara: Orion Yayınevi.
  • Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (2018). Türkiye Tekstil Hazır Giyim ve Deri Ürünleri Strateji Belgesi ve Eylem Planı 2015-2018, Sanayi Genel Müdürlüğü, Ankara.
  • Bulut, Ü. & Koçak, E. (2014). Orta gelir tuzağı: teorik çerçeve, ampirik yaklaşımlar ve Türkiye üzerine ekonometrik bir uygulama. Maliye Dergisi, 167, 1-21.
  • ÇKA (2014). Mersin İli Potansiyel Yatırım Konuları Araştırması, 02.04.2019 tarihinde www.cka.org.tr, adresinden edinilmiştir.
  • Çoban, O. & Kök, R. (2005). Türkiye tekstil endüstrisi ve rekabet gücü: AB ülkeleriyle karşılaştırmalı bir analiz örneği, 1989-2001. İktisat İsletme ve Finans, 20 (228), 68-81.
  • Çubukçu, KM. (2015). Planlamada ve Coğrafyada Temel İstatistik ve Mekansal İstatistik, Ankara: Nobel Yayınları.
  • DAKA (2011). TRB2 Bölgesi Mevcut Durum Analizi. 02.04.2019 tarihinde www.daka.org.tr, adresinden edinilmiştir.
  • Eraslan, İH., Bakan, İ. & Kuyucu ADH. (2008). Türk tekstil ve hazırgiyim sektörünün uluslararası rekabetçilik düzeyinin analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7 (13), 265-300.
  • Eser, U. & Köse, S. (2005). Endüstriyel yerelleşme ve yoğunlaşma açısından Türkiye sanayii: il imalat sanayiilerinin analizi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 60 (2), 97-139.
  • Eşiyok, BA. (2013). Türkiye imalat sanayinin teknolojik yapısı: sürdürülebilir mi?, 21.03.2019 tarihinde https://www.iktisatvetoplum.com/iktisat-ve-toplum-dergisi-sayi-31-32/ adresinden edinilmiştir.
  • EUROSTAT, (2019). 01 Nisan 2019 tarihinde https://ec.europa.eu/eurostat/statistics adresinden edinilmiştir.
  • Freyer, H. (2018). Sanayi Çağı, (Çev: B. Akarsu & H. Batuhan). (2. Baskı). Ankara: Doğu Batı Yayınları.
  • Gordon, I.R. & McCann, P. (2000). Industrial clusters: complexes, agglomeration and/or social networks? Urban Studies, 37 (3), 513-532.
  • İZKA (2010). İzmir Kümelenme Analizi, 02.04.2019 tarihinde www.izka.org.tr, adresinden edinilmiştir.
  • Kara, H. (1988). Türkiye’de pamuk üretim alanları. Coğrafya Araştırmaları Dergisi, 11, 71-90.
  • KARACADAĞ (2014). TRC2 (Diyarbakır-Şanlıurfa) Bölgesi 2014-2023 Bölge Planı Analiz ve Genel Değerlendirme, 02.04.2019 tarihinde www.karacadag.gov.tr, adresinden edinilmiştir.
  • Kaygalak, İ. (2011). Türkiye’de sanayi kümelenmesi: Usak örneği, (Doktora tezi, Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.
  • Lın, HL., Lı,HY. & Yang, CH. (2011). Agglomeration and productivity: firm-level evidence from China's textile ındustry. China Economic Review, 22, 313-329.
  • Malmberg, A. & Power, D. (2005). How do firms in clusters create knowledge, Industry and Innovation, 12 (4), 409-431.
  • Marshall, A. (1920). Principles of Economics, London: Macmillan.
  • Mevlana Kalkınma Ajansı (2013). Konya Karaman Bölgesi İmalat Sanayi Sektörel Rekabet Edebilirlik Analizi, Bölgesel Araştırma Raporları Serisi, 02.04.2019 tarihinde www.mevka.org.tr, adresinden edinilmiştir.
  • Moineddin, R., Beyene, J. & Boyle, E. (2003). On the location quotient confidence ınterval. Geographical Analyisis, 35 (3), 249-256.
  • OECD, ISIC Rev. 3 Technology Intensity Definition (2011). 01.04.2019 tarihinde www.oecd.org, adresinden edinilmiştir.
  • Özben, O., Bulu, M. & Eraslan, I. H. (2004). Turkish Textile and Clothing Industry After 2005: A Future Projection, 01.04.2019 tarihinde www.researchgate.net adresinden edinilmiştir.
  • Pamuk, Ş. (2018). Türkiye’nin 200 Yıllık İktisadi Tarihi, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Porter, ME. (1998). On Competition, Harward: Harvard Business School Press.
  • Seyfeddinoğlu, Ü. & Ayoğlu, D. (2007). Türk imalat sanayiinde illere göre yerelleşme ve kentleşme ekonomilerinin belirlenmesi. Bilig, 43, 169-192.
  • Sungur, O. (2015). TR61 (Antalya, Isparta, Burdur) bölgesinde sektörel yoğunlaşmanın ve yoğunlaşma dinamiklerinin analizi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 13(3), 289-315.
  • Sungur, O., Keskin, H., Demirgil, H., Şentürk, C. & Dulupçu MA. (2013). Kümelenme: Bölgesel Kalkınmada Anahtar Mı Kilit Mi?, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Şahin, MT. & Türkoğlu, T. (2018). Türkiye orman endüstrisi sektörünün mekansal örüntüsü. III. INES Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi’nde sunulmuştur. Alanya, Türkiye.
  • Şen, Ö. & Sandal EK. (2017). Gaziantep ilinde üç yıldız analizi yöntemi ile endüstriyel kümelenme analizi. Doğu Coğrafya Dergisi, 38, 39-62.
  • TÜİK, Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri, (2018). 01.10.2018 tarihinde www.tuik.gov.tr, adresinden edinilmiştir.
  • Uyanık, S. & Çelikel, D.C. (2019). Türk tekstil endüstrisi genel durumu. Teknik Bilimleri Dergisi 9 (1), 32-41.

TÜRKİYE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNİN MEKÂNSAL ÖRÜNTÜSÜ: 2009-2015 YILI KARŞILAŞTIRMALI YERELLEŞME KATSAYISI ANALİZİ

Yıl 2019, Sayı: 40, 172 - 189, 30.07.2019
https://doi.org/10.32003/iggei.537354

Öz

Tekstil sektörü, sağladığı istihdam imkânı, üretim sürecinde yarattığı
katma değer ve uluslararası ticaretteki payı ile ekonomik kalkınma sürecinde
önemli bir role sahiptir. Türkiye’de bu alandaki yatırımlar ve üretim Osmanlı
dönemine dek uzanmaktadır. Günümüzde tekstil sanayi Türkiye’nin öncü sektörlerinden
biri konumundadır. Tekstil sektörünün hangi bölgelerde yoğunlaşma
potansiyelinin olduğu ve hangi bölgelerde yoğunlaşma gösterdiği önemli bir
konudur. Bu bağlamda, çalışma NACE 2 koduna göre 13 kodlu Tekstil sektörünün
Düzey-2 bölgelerine göre mekânsal örüntüsünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu
amaç doğrultusunda, TÜİK 2009 ve 2015 yılı yerel birim sayısı, çalışan sayısı
ve ciro göstergeleri temel alınmıştır. Elde edilen veriler sektörel yoğunlaşma
analizlerinde en çok tercih edilen tekniklerden biri olan yerelleşme katsayısı tekniği
ile analiz edilmiştir. Sonuç olarak, Türkiye’de yerel birim sayısı, istihdam ve
ciro göstergelerine göre her üç parametrede 13 kodlu tekstil ürünleri imalatı
sanayinde TR41-(Bursa, Eskişehir, Bilecik) ve TR32-(Aydın,
Denizli, Muğla) bölgelerinde yoğunlaşma görülmektedir. Bu çalışmanın sonuçları
bölgesel kalkınma planlarının hazırlanmasında ve aynı zamanda sektöre yönelik
olarak yatırımcılara yol gösterici özelliktedir.

Kaynakça

  • Akgüngör, S. (2006). Geographic concentrations in Turkey's manufacturing industry: identifying regional highpoint clusters. European Planning Studies, 14(2), 169-197.
  • Akgüngör, S., Kumral, N. & Lenger, A. (2003). National industry clusters and regional specializations in Turkey. European Planning Studies, 11(6), 647-669.
  • Arıbaş K. & Deniz M. (2011). Paul Krugman ve yeni ekonomik coğrafya. TÜCAUM VI. Ulusal Coğrafya Sempozyumu bildiriler kitabı içinde (s. 181-189). Ankara.
  • Arslanhan, S. & Kurtsal, Y. (2010). Güney Kore inovasyondaki başarısını nelere borçlu? Türkiye için çıkarımlar? TEPAV Politika Notu. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı, Ankara.
  • Aytekin, B. (2018). Türkiye Ekonomisinin Sektörel Dönüşümü. Ankara: Orion Yayınevi.
  • Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (2018). Türkiye Tekstil Hazır Giyim ve Deri Ürünleri Strateji Belgesi ve Eylem Planı 2015-2018, Sanayi Genel Müdürlüğü, Ankara.
  • Bulut, Ü. & Koçak, E. (2014). Orta gelir tuzağı: teorik çerçeve, ampirik yaklaşımlar ve Türkiye üzerine ekonometrik bir uygulama. Maliye Dergisi, 167, 1-21.
  • ÇKA (2014). Mersin İli Potansiyel Yatırım Konuları Araştırması, 02.04.2019 tarihinde www.cka.org.tr, adresinden edinilmiştir.
  • Çoban, O. & Kök, R. (2005). Türkiye tekstil endüstrisi ve rekabet gücü: AB ülkeleriyle karşılaştırmalı bir analiz örneği, 1989-2001. İktisat İsletme ve Finans, 20 (228), 68-81.
  • Çubukçu, KM. (2015). Planlamada ve Coğrafyada Temel İstatistik ve Mekansal İstatistik, Ankara: Nobel Yayınları.
  • DAKA (2011). TRB2 Bölgesi Mevcut Durum Analizi. 02.04.2019 tarihinde www.daka.org.tr, adresinden edinilmiştir.
  • Eraslan, İH., Bakan, İ. & Kuyucu ADH. (2008). Türk tekstil ve hazırgiyim sektörünün uluslararası rekabetçilik düzeyinin analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7 (13), 265-300.
  • Eser, U. & Köse, S. (2005). Endüstriyel yerelleşme ve yoğunlaşma açısından Türkiye sanayii: il imalat sanayiilerinin analizi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 60 (2), 97-139.
  • Eşiyok, BA. (2013). Türkiye imalat sanayinin teknolojik yapısı: sürdürülebilir mi?, 21.03.2019 tarihinde https://www.iktisatvetoplum.com/iktisat-ve-toplum-dergisi-sayi-31-32/ adresinden edinilmiştir.
  • EUROSTAT, (2019). 01 Nisan 2019 tarihinde https://ec.europa.eu/eurostat/statistics adresinden edinilmiştir.
  • Freyer, H. (2018). Sanayi Çağı, (Çev: B. Akarsu & H. Batuhan). (2. Baskı). Ankara: Doğu Batı Yayınları.
  • Gordon, I.R. & McCann, P. (2000). Industrial clusters: complexes, agglomeration and/or social networks? Urban Studies, 37 (3), 513-532.
  • İZKA (2010). İzmir Kümelenme Analizi, 02.04.2019 tarihinde www.izka.org.tr, adresinden edinilmiştir.
  • Kara, H. (1988). Türkiye’de pamuk üretim alanları. Coğrafya Araştırmaları Dergisi, 11, 71-90.
  • KARACADAĞ (2014). TRC2 (Diyarbakır-Şanlıurfa) Bölgesi 2014-2023 Bölge Planı Analiz ve Genel Değerlendirme, 02.04.2019 tarihinde www.karacadag.gov.tr, adresinden edinilmiştir.
  • Kaygalak, İ. (2011). Türkiye’de sanayi kümelenmesi: Usak örneği, (Doktora tezi, Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.
  • Lın, HL., Lı,HY. & Yang, CH. (2011). Agglomeration and productivity: firm-level evidence from China's textile ındustry. China Economic Review, 22, 313-329.
  • Malmberg, A. & Power, D. (2005). How do firms in clusters create knowledge, Industry and Innovation, 12 (4), 409-431.
  • Marshall, A. (1920). Principles of Economics, London: Macmillan.
  • Mevlana Kalkınma Ajansı (2013). Konya Karaman Bölgesi İmalat Sanayi Sektörel Rekabet Edebilirlik Analizi, Bölgesel Araştırma Raporları Serisi, 02.04.2019 tarihinde www.mevka.org.tr, adresinden edinilmiştir.
  • Moineddin, R., Beyene, J. & Boyle, E. (2003). On the location quotient confidence ınterval. Geographical Analyisis, 35 (3), 249-256.
  • OECD, ISIC Rev. 3 Technology Intensity Definition (2011). 01.04.2019 tarihinde www.oecd.org, adresinden edinilmiştir.
  • Özben, O., Bulu, M. & Eraslan, I. H. (2004). Turkish Textile and Clothing Industry After 2005: A Future Projection, 01.04.2019 tarihinde www.researchgate.net adresinden edinilmiştir.
  • Pamuk, Ş. (2018). Türkiye’nin 200 Yıllık İktisadi Tarihi, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Porter, ME. (1998). On Competition, Harward: Harvard Business School Press.
  • Seyfeddinoğlu, Ü. & Ayoğlu, D. (2007). Türk imalat sanayiinde illere göre yerelleşme ve kentleşme ekonomilerinin belirlenmesi. Bilig, 43, 169-192.
  • Sungur, O. (2015). TR61 (Antalya, Isparta, Burdur) bölgesinde sektörel yoğunlaşmanın ve yoğunlaşma dinamiklerinin analizi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 13(3), 289-315.
  • Sungur, O., Keskin, H., Demirgil, H., Şentürk, C. & Dulupçu MA. (2013). Kümelenme: Bölgesel Kalkınmada Anahtar Mı Kilit Mi?, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Şahin, MT. & Türkoğlu, T. (2018). Türkiye orman endüstrisi sektörünün mekansal örüntüsü. III. INES Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi’nde sunulmuştur. Alanya, Türkiye.
  • Şen, Ö. & Sandal EK. (2017). Gaziantep ilinde üç yıldız analizi yöntemi ile endüstriyel kümelenme analizi. Doğu Coğrafya Dergisi, 38, 39-62.
  • TÜİK, Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri, (2018). 01.10.2018 tarihinde www.tuik.gov.tr, adresinden edinilmiştir.
  • Uyanık, S. & Çelikel, D.C. (2019). Türk tekstil endüstrisi genel durumu. Teknik Bilimleri Dergisi 9 (1), 32-41.
Toplam 37 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Bölüm ARAŞTIRMA MAKALESİ
Yazarlar

Fatma Betül Urhan 0000-0003-0929-1206

Ersin Kaya Sandal Bu kişi benim 0000-0002-6969-1570

Yayımlanma Tarihi 30 Temmuz 2019
Yayımlandığı Sayı Yıl 2019 Sayı: 40

Kaynak Göster

APA Urhan, F. B., & Sandal, E. K. (2019). TÜRKİYE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNİN MEKÂNSAL ÖRÜNTÜSÜ: 2009-2015 YILI KARŞILAŞTIRMALI YERELLEŞME KATSAYISI ANALİZİ. Lnternational Journal of Geography and Geography Education(40), 172-189. https://doi.org/10.32003/iggei.537354
AMA Urhan FB, Sandal EK. TÜRKİYE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNİN MEKÂNSAL ÖRÜNTÜSÜ: 2009-2015 YILI KARŞILAŞTIRMALI YERELLEŞME KATSAYISI ANALİZİ. IGGE. Temmuz 2019;(40):172-189. doi:10.32003/iggei.537354
Chicago Urhan, Fatma Betül, ve Ersin Kaya Sandal. “TÜRKİYE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNİN MEKÂNSAL ÖRÜNTÜSÜ: 2009-2015 YILI KARŞILAŞTIRMALI YERELLEŞME KATSAYISI ANALİZİ”. Lnternational Journal of Geography and Geography Education, sy. 40 (Temmuz 2019): 172-89. https://doi.org/10.32003/iggei.537354.
EndNote Urhan FB, Sandal EK (01 Temmuz 2019) TÜRKİYE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNİN MEKÂNSAL ÖRÜNTÜSÜ: 2009-2015 YILI KARŞILAŞTIRMALI YERELLEŞME KATSAYISI ANALİZİ. lnternational Journal of Geography and Geography Education 40 172–189.
IEEE F. B. Urhan ve E. K. Sandal, “TÜRKİYE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNİN MEKÂNSAL ÖRÜNTÜSÜ: 2009-2015 YILI KARŞILAŞTIRMALI YERELLEŞME KATSAYISI ANALİZİ”, IGGE, sy. 40, ss. 172–189, Temmuz 2019, doi: 10.32003/iggei.537354.
ISNAD Urhan, Fatma Betül - Sandal, Ersin Kaya. “TÜRKİYE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNİN MEKÂNSAL ÖRÜNTÜSÜ: 2009-2015 YILI KARŞILAŞTIRMALI YERELLEŞME KATSAYISI ANALİZİ”. lnternational Journal of Geography and Geography Education 40 (Temmuz 2019), 172-189. https://doi.org/10.32003/iggei.537354.
JAMA Urhan FB, Sandal EK. TÜRKİYE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNİN MEKÂNSAL ÖRÜNTÜSÜ: 2009-2015 YILI KARŞILAŞTIRMALI YERELLEŞME KATSAYISI ANALİZİ. IGGE. 2019;:172–189.
MLA Urhan, Fatma Betül ve Ersin Kaya Sandal. “TÜRKİYE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNİN MEKÂNSAL ÖRÜNTÜSÜ: 2009-2015 YILI KARŞILAŞTIRMALI YERELLEŞME KATSAYISI ANALİZİ”. Lnternational Journal of Geography and Geography Education, sy. 40, 2019, ss. 172-89, doi:10.32003/iggei.537354.
Vancouver Urhan FB, Sandal EK. TÜRKİYE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNİN MEKÂNSAL ÖRÜNTÜSÜ: 2009-2015 YILI KARŞILAŞTIRMALI YERELLEŞME KATSAYISI ANALİZİ. IGGE. 2019(40):172-89.