Makale Değerlendirme Süreci

Giriş

Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, çift kör hakemlik ilkelerine dayanan bir değerlendirme süreci yürütmektedir.
Dergide yayımlanan tüm araştırma makaleleri ve derleme makaleleri hakem değerlendirmesine tabidir.

Hakem değerlendirmesi, en az doktora derecesine sahip, bağımsız ve ilgili çalışma alanında uzman en az iki akademisyen tarafından gerçekleştirilmektedir.

Makale değerlendirme politikası
Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences’e gönderilen her makale, Editör tarafından ön değerlendirmeye tabi tutulur ve hakem değerlendirme sürecine uygun olup olmadığına karar verilir.

Ön değerlendirmeyi geçen çalışmalar, dergi kurulunda yer alan konu uzmanı Alan Editörüne atanır. Alan Editörü, makaleyi bilimsel kapsamı, yazım kuralları ve dergi politikalarına uygunluğu açısından inceler. Bu aşamada yazar ile editörlük arasında bir düzeltme süreci yürütülür ve onay alan makalenin hakem değerlendirme süreci başlatılır. Yazım kurallarına ve dergi politikalarına uygun hâle getirilmeyen makaleler iade edilir.

Editör kurulu üyeleri makalede yazar olarak yer alıyorsa ya da herhangi bir çıkar çatışması söz konusuysa, süreç Yayın Kurulu’nun başka bir üyesi tarafından yürütülür.

Editörler, karar verirken hakem raporlarını esas alır ve nihai kararı verir. Hakem raporunda veya editör değerlendirmesinde ortaya konan ciddi ve gerekçeli bir husus, makalenin reddedilmesine veya yazara iade edilmesine neden olabilir.

Yazarlar, editör kararı ve hakem değerlendirme raporlarını sistem üzerinden alırlar.

Hakem seçimi
Hakem seçimi, yayın sürecinde kritik öneme sahiptir. Bu seçim; uzmanlık, itibar, özel öneriler, çıkar çatışması ve önceki performans gibi birçok faktöre dayanır. Hız, titizlik, sağlam mantık ve meslektaşlık son derece arzu edilen özelliklerdir.

Hakemler tarafından yapay zekâ kullanımı
Hakemler, bilimsel yayıncılık sürecinin temel güvencesidir. Sunulan çalışmalara ilişkin uzman değerlendirmeleri, editöryal kararların bilimsel temele dayanmasını sağlar ve yayımlanan araştırmaların geçerliliğini, metodolojik sağlamlığını ve güvenilirliğini destekler. Hakemler, alan bilgileri ve yöntemsel yetkinlikleri nedeniyle seçilir ve raporlarında yer alan değerlendirmelerin sorumluluğunu doğrudan taşırlar. Hakemlik süreci; yazar, hakem ve editör arasında karşılıklı güven ve gizlilik esasına dayanır.

Üretken yapay zekâ araçları hızlı gelişim göstermesine rağmen güncel literatüre tam erişim sağlayamama, hatalı veya yanlı içerik üretme ve bağlamı yanlış yorumlama gibi sınırlılıklar barındırabilir. Ayrıca değerlendirmeye sunulan çalışmalar, üçüncü kişilerle paylaşılmaması gereken özgün ve hassas bilgiler içerebilir. Bu çerçevede, hakemlerin kendilerine iletilen makale dosyalarını herhangi bir üretken yapay zekâ platformuna yüklememeleri ve içerikleri gizlilik ilkesi kapsamında korumaları esastır.

Makalede ileri sürülen iddiaların değerlendirilmesinin herhangi bir bölümü yapay zekâ aracıyla desteklenmişse, hakemlerden bu tür araçların kullanımını hakem değerlendirme raporunda şeffaf bir şekilde belirtmeleri rica edilmektedir.

Editörlerin sorumlulukları
Editörlerin, birincil araştırma veya birincil araştırmanın ikincil analizini bildiren makaleler için en az iki hakem değerlendirmesi almaları beklenmektedir. Bazı istisnai durumlarda, özellikle niş ve gelişmekte olan alanlarda, iki bağımsız hakem değerlendirmesi almanın mümkün olmayabileceği kabul edilmektedir. Bu gibi durumlarda, özellikle disiplinlerarası çalışmalarda, ikiden fazla hakem atanmasına ve konunun birden fazla boyutu olması nedeniyle uygun çeşitlilikte bağımsız hakem görevlendirilmesine özen gösterilir. Editörler, en az iki hakem değerlendirme raporuna dayanarak yayın kararı verir. Karar verilirken, hakem değerlendirme raporunun sistemde belirtilen standartları karşılaması beklenmektedir. Hakem değerlendirme raporları 01 Ocak 2026 tarihinden itibaren İngilizce olmalı ve özellikle kullanılan yöntemlerin uygunluğu, sonuçların doğruluğu ve varılan sonuçların bulgularla desteklenip desteklenmediği konularında yapıcı ve eleştirel değerlendirmeler içermelidir. Hakem raporları yetersiz görüldüğünde editörlük ilave rapor isteyebilir veya makaleye ilave hakem atayabilir. Hakemlerin düzeltme talep ettiği makalelere ilişkin dosyalar ve hakem raporları yazarlara iletilir ve süreç, hakemler kabul veya ret kararı verinceye kadar devam eder. Editör yazıları ve kitap incelemeleri gibi birincil araştırma veya birincil araştırmanın ikincil analizini içermeyen yazılar, hakem değerlendirmesine tabi tutulmadan kabul edilebilir. Bu tür yazılar, konu editörünün uzmanlık alanındaysa editör tarafından; uzmanlık alanında değilse en az bir bağımsız uzman hakem veya Yayın Kurulu Üyesi tarafından değerlendirilmelidir.

Hakem çeşitliliği, çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık ilkelerine bağlıdır ve hakemlerin demografik yapısında çeşitlilik sağlanmasına çalışılır. Editörlerin, hakemleri davet ederken coğrafi bölgeleri, cinsiyet kimliklerini, ırksal/etnik grupları ve diğer grupları dikkate almaları tavsiye edilir.

Şeffaf hakem değerlendirmesi: Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, değerlendirme sürecinde çift kör hakem değerlendirme modelini kullanır. Değerlendirme sürecinde hakemler yazarların kimliklerini göremez; aynı şekilde yazarlar da hakemlerin kimliklerini göremez. Makalenin ilgili sayıda yayımlanmasıyla birlikte hakemlerin isimleri dergide ilan edilmektedir.

Hakem değerlendirme kılavuzu
Hakem değerlendirmesinin temel amacı, editöre derginin yayın kriterlerine uygun, adil ve kanıta dayalı bir karar vermesi için gerekli bilgileri sağlamaktır. Değerlendirme raporları ayrıca yazarların makalelerini yayın için kabul edilebilir hâle getirecek şekilde revize etmelerine yardımcı olmalıdır.

Hakemler, COPE’nin Hakemler için Etik Kurallarında belirtilen ilkelere uymalıdır.

Hakemler, makaleleri yalnızca derginin yayın kriterlerine göre değerlendirmelidir.


Yayına Hazırlık
Makale değerlendirmesini başarıyla tamamlayan makaleler, dil editörü tarafından dil ve yazım kontrolüne alınır ve alan editörünün onayı ile birlikte ilgili sayıda yayımlanmak üzere sıraya alınır.

Son Güncelleme Zamanı: 12.03.2026

Creative Commons Lisansı
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.