Araştırma Makalesi

Ailede Kadının Gücü: İslam Hukukunun Koruyucu Yapısıyla Modern Hukukun Eşitlikçi Yapısı Arasında Bir Mukayese

Sayı: 47 11 Ağustos 2026
PDF İndir
EN TR

Ailede Kadının Gücü: İslam Hukukunun Koruyucu Yapısıyla Modern Hukukun Eşitlikçi Yapısı Arasında Bir Mukayese

Öz

Bu makale, aile bağlamında “kadının güçlendirilmesi (the empowerment of women)” kavramını Modern Hukuk ve İslam Hukukunun farklı normatif zeminlerinde karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmanın temel problemini, bu iki farklı hukuki zeminin kadın anlayışlarındaki farklılıklar ve kadının aile içindeki gücünün modern hukukta mutlak eşitlikten gelmesine karşın, İslam hukukunda nisbi eşitlik ve koruyucu haklarla tesis edilmesi oluşturmaktadır. Çalışmada iki hukuk sisteminin kadını aile içinde güçlendirme mekanizmaları sorgulanmış; güç, eşitlik–adalet ayrımı ve toplumsal cinsiyet kavramları çerçevesinde kavramsal analiz yapılmıştır. Araştırmada nitel bir yöntem benimsenmiş, uluslararası belgeler (Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi- CEDAW) ve Türk Medeni Kanunu’nun 2002 değişiklikleri ile İslam hukukunun nass temelli hükümleri karşılaştırmalı analiz yöntemiyle ele alınmıştır. Bu çalışma, kadına yönelik haksızlıkların çözümünde modern güçlendirme kavramını şekillendiren temel dinamik olan kadın-erkek çatışması ekseninde beliren ideolojik yaklaşımların ötesine geçerek, İslam hukukunun kadını erkekle çatışan değil, birbirlerini tamamlayan bir eş olarak konumlandırmasını ve kadının aile içinde güçlendirilmesinin yalnızca mutlak eşitlik yoluyla değil; pozitif ayrımcılık ve değer merkezli söylemlerle adalet temelli bir zemin üzerinde de sürdürülebilir biçimde sağlanabileceğini ortaya koyması açısından önem arz etmektedir. Türkiye örneğinde ise modern hukuki düzenlemeler ile İslam hukuku referanslı aile pratiklerinin aynı toplumsal zeminde kesişmesinin, kadın açısından özgün bir gerilim alanı oluşturduğu teorik olarak ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

İslam Hukuku, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği, Kadının Güçlendirilmesi, CEDAW, TMK

Kaynakça

  1. Acar, Halil İbrahim. İslam Hukukunda Kadınlara Yönelik Hükümler. İstanbul: Ensar, 1. Basım, 2021.
  2. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdullâh Ahmed b. Muhammed eş-Şeybânî. el-Müsned. thk. Şuayb el-Arnaût, Âdil Murşid v.dğr. 50 Cilt. Beyrut: Müessesetu’r-Risâle, 1421/2001.
  3. Akıncı, Şahin. “Medeni Kanun’da Kadın ve Aile”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 8/2 (Haziran 2004).
  4. Akkaş, İbrahim. “Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Kavramları Çerçevesinde Ortaya Çıkan Toplumsal Cinsiyet Ayrımcılığı”. EKEV AKADEMİ DERGİSİ Özel sayı (2019).
  5. Arıkfidan, Meryem. İslam Hukukunda Kadın Haklarının Korunmasına Yönelik Tedbirler. Eskişehir: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2015.
  6. Aydeyer, Caner. “Gender History”. DÜMAD (Dünya Multidisipliner Araştırmalar Dergisi) 5/1 (2022), 1-9.
  7. Aydın, M. Akif. “İslam Hukukunda Gasp”. İslam Tetkikleri Dergisi 9 (1995), 163-220.
  8. AYM, Anayasa Mahkemesi. K. 1988/27 (27 Eylül 1988).
  9. Bâbertî, Ebû Abdullâh Muhammed b. Muhammed b. Mahmûd. el-İnâye fî şerhi’l-Hidâye. 10 Cilt. Lübnan: Dâru’l-Fikr, 1489/1970.
  10. Buhârî, Ebû Abdullâh Muhammed b. İsmâîl. el-Câmiu’s-Sahîh. thk. Mustafa Dîb el-Buğâ. 7 Cilt. Dımaşk: Dâru İbn Kesîr- Dâru’l-Yemâme, 5. Basım, 1414/1993.

Kaynak Göster

APA
Özdemir, M. M. (2026). Ailede Kadının Gücü: İslam Hukukunun Koruyucu Yapısıyla Modern Hukukun Eşitlikçi Yapısı Arasında Bir Mukayese. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, 47, 205-238. https://doi.org/10.59777/ihad.1830211
AMA
1.Özdemir MM. Ailede Kadının Gücü: İslam Hukukunun Koruyucu Yapısıyla Modern Hukukun Eşitlikçi Yapısı Arasında Bir Mukayese. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi. 2026;(47):205-238. doi:10.59777/ihad.1830211
Chicago
Özdemir, Mahmud Muhammed. 2026. “Ailede Kadının Gücü: İslam Hukukunun Koruyucu Yapısıyla Modern Hukukun Eşitlikçi Yapısı Arasında Bir Mukayese”. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, sy 47: 205-38. https://doi.org/10.59777/ihad.1830211.
EndNote
Özdemir MM (01 Ağustos 2026) Ailede Kadının Gücü: İslam Hukukunun Koruyucu Yapısıyla Modern Hukukun Eşitlikçi Yapısı Arasında Bir Mukayese. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi 47 205–238.
IEEE
[1]M. M. Özdemir, “Ailede Kadının Gücü: İslam Hukukunun Koruyucu Yapısıyla Modern Hukukun Eşitlikçi Yapısı Arasında Bir Mukayese”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, sy 47, ss. 205–238, Ağu. 2026, doi: 10.59777/ihad.1830211.
ISNAD
Özdemir, Mahmud Muhammed. “Ailede Kadının Gücü: İslam Hukukunun Koruyucu Yapısıyla Modern Hukukun Eşitlikçi Yapısı Arasında Bir Mukayese”. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi. 47 (01 Ağustos 2026): 205-238. https://doi.org/10.59777/ihad.1830211.
JAMA
1.Özdemir MM. Ailede Kadının Gücü: İslam Hukukunun Koruyucu Yapısıyla Modern Hukukun Eşitlikçi Yapısı Arasında Bir Mukayese. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi. 2026;:205–238.
MLA
Özdemir, Mahmud Muhammed. “Ailede Kadının Gücü: İslam Hukukunun Koruyucu Yapısıyla Modern Hukukun Eşitlikçi Yapısı Arasında Bir Mukayese”. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, sy 47, Ağustos 2026, ss. 205-38, doi:10.59777/ihad.1830211.
Vancouver
1.Mahmud Muhammed Özdemir. Ailede Kadının Gücü: İslam Hukukunun Koruyucu Yapısıyla Modern Hukukun Eşitlikçi Yapısı Arasında Bir Mukayese. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi. 01 Ağustos 2026;(47):205-38. doi:10.59777/ihad.1830211