Siyâset-i Şer‘iyye ve Örfî Hukuk İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme

Abdullah Sıtkı İlhan

doi:10.59777/ihad.1909533

TR EN

Öz

Siyâset-i Şer‘iyye ve Örfî Hukuk İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

İslam hukuk tarihi ve devlet yönetimi geleneği, hukukun statik bir normlar bütünü olmadığını, aksine değişen toplumsal şartlara uyum sağlayabilen dinamik bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. İslam kamu hukukunda şâri‘, hayatın her alanını ayrıntılı ve değişmez kurallarla düzenlememiş, bazı alanları bilinçli olarak boş bırakmış, “mubah alan” olarak nitelendirilen bu alanı düzenleme yetkisini beşerî faktöre devretmiştir. Siyâset-i şer‘iyye ve örfî hukuk bu yetkinin kullanım biçimlerindendir. Literatürde zaman zaman birbirinin yerine kullanılan, sınırları muğlaklaşan siyâset-i şer‘iyye ve örfî hukuk bu yetkinin kullanım biçimleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, Osmanlı hukuk sisteminde kurumsallaşan örfî hukuk ile İslam kamu hukukunun temel dinamiklerinden olan siyâset-i şer‘iyye kavramı arasındaki meşruiyet zeminleri, yetki sınırları ve işlevsel farklar nitel araştırma, literatür taraması ve mukayeseli analiz yöntemi ile incelenmektedir. Çalışmada ayrıca bu kavramlarla yakından ilişkili olan ancak daha az bilinen örfî ictihad mefhumuna da değinilerek, kavramlar arası ilişki daha net bir çerçeveye oturtulmuştur. Dört mezhebin yaklaşımları ve klasik fıkıh literatüründeki tanımlar ile Osmanlı’nın kanunname geleneği üzerinden örfî hukukun konumu karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, her iki kavramın da şeriatın bilinçli olarak bıraktığı boşlukları dolduran, kamu yararını (maslahat) önceleyen ve tüm ekollerin üzerinde birleştiği “şeriata uygunluk” meşruiyetine dayanan birbirini tamamlayıcı mekanizmalar olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte her iki kavram yetkiyi kullanan özne ve kuralların sürekliliği bakımından ayrışmaktadır. Örfî hukuk padişahın iradesine bağlı ve devamlılığı halefin onayına muhtaç bir yasama faaliyeti iken, siyâset-i şer‘iyye hem sultanın hem de yetkili yargı mercilerinin somut olaylara özgü takdir yetkisini barındıran daha dinamik bir süreçtir. Sonuç olarak Osmanlı sisteminin eski Türk devlet geleneğinden gelen töre/yasa kültürü ile İslam hukukunun tanıdığı yasama yetkisini harmanlayarak oldukça özgün bir sentez oluşturduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Fıkıh, İslam Kamu Hukuku, Osmanlı Hukuku, Siyâset-i Şer‘iyye, Örfî Hukuk, Örfî İctihad

An Evaluation of the Relationship Between Siyāsa Sharʿiyya and Customary Law

Öz

When the history of Islamic law and the tradition of state governance are examined, it becomes clear that law is not a static body of norms; rather, it possesses a dynamic structure capable of adapting to changing social conditions. In Islamic public law, the Shāriʿ did not regulate every sphere of life through detailed and immutable rules. Instead, certain areas were deliberately left open, and the authority to regulate these spheres—described as the mubāh domain—was delegated to the human factor. Siyāsa sharʿiyya and ʿurfī law represent two forms through which this authority has been exercised. In the literature, these two concepts are sometimes used interchangeably, and their boundaries tend to become blurred; yet they emerge as distinct mechanisms for the exercise of this delegated authority. This study examines the foundations of legitimacy, limits of authority, and functional differences between ʿurfī law, which became institutionalized within the Ottoman legal system, and the concept of siyāsa sharʿiyya, one of the fundamental dynamics of Islamic public law. The research employs qualitative methodology, literature review, and comparative analysis. In addition, the study addresses the notion of ʿurfī ijtihād, a concept closely related to these discussions but relatively less known, in order to clarify the relationship among these terms. The approaches of the four Sunni schools of law and the definitions found in classical fiqh literature are analyzed comparatively alongside the position of ʿurfī law as reflected in the Ottoman ḳānūnnāme tradition. The findings indicate that both concepts function as complementary mechanisms that fill the spaces deliberately left open by the Sharīʿa, prioritize public interest (maṣlaha), and derive their legitimacy from the principle of “conformity to the Sharīʿa,” a principle accepted across all legal schools. Nevertheless, they differ with regard to the authority exercising the power and the continuity of the rules. While ʿurfī law represents a legislative activity dependent on the will of the sultan and whose continuity requires the approval of his successor, siyāsa sharʿiyya constitutes a more dynamic process that includes discretionary authority exercised by both the ruler and competent judicial authorities in relation to specific cases. In conclusion, the Ottoman system appears to have produced a distinctive synthesis by harmonizing the töre/yasa culture inherited from earlier Turkic state traditions with the legislative authority recognized within Islamic law.

Anahtar Kelimeler

Fiqh, Islamic Public Law, Ottoman Law, Siyāsa Sharʿiyya, ʿUrfī Law, ʿUrfī Ijtihād

Kaynakça

Akgündüz, Ahmet. “Ma‘rûzât”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Erişim 05 Mart 2026. https://islamansiklopedisi.org.tr/maruzat--ebussuud
Akgündüz, Ahmet. “Osmanlı Hukukunda Şer’i Hukuk-Örfî Hukuk İkilemi ve Yasama Organının Yetkileri”. İslami Araştırmalar Dergisi 2 (1999).
Akgündüz, Ahmet. Osmanlı Kanunnameleri ve Hukukî Tahlilleri. İstanbul: Fey Vakfı Yayınları, 1990.
Aksoy, Kemal Faruk. “Osmanlı Devleti’nde Örfi Hukuk ve Kanunlaştırma Faaliyetleri”. Sosyal Bilimler Dergisi 10/66 (2023). https://doi.org/http://dx.doi.org/10.29228/SOBIDER.72154
Amr, Abdülfettah. es-Siyâsetü’ş-şer‘iyye fi ahvali’ş-şahsiyye. Amman: Daru’n-Nefais, 1998.
Apaydın, H. Yunus. İslam Hukuk Usulü. Ankara: Bilay Yayınları, 2017.
Apaydın, Yunus. “Siyâset-i Şer‘iyye”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Erişim 05 Mart 2024. https://islamansiklopedisi.org.tr/siyaset-i-seriyye
Aydın, Mehmet Akif. Türk Hukuk Tarihi. İstanbul: Beta Yayıncılık, 14. Basım, 2017.
Barkan, Ömer Lütfi. “Kanunname”. İslam Ansiklopedisi. İstanbul: MEB Basımevi, 1977.
Barkan, Ömer Lütfi. “Osmanlı İmparatorluğu Teşkilat ve Müesseselerinin Şer’iliği Meselesi”. İstanbul Hukuk Mecmuası 11/3-4 (1945), 203-224.

Bey, Tursun. Fatih’in Tarihi (Târîh-i Ebü’l-feth). İstanbul: İlgi Kültür Sanat Yayıncılık, 1. Basım, 2014.
Birsin, Mehmet. “Siyâset’ten Örfî Hukuka: Siyâset-i Şer’iyyenin Serüveni”. Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi 10/2 (Aralık 2019), 425-460.
Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl b. İbrâhîm el-Cu‘fî. el-Câmiu’s-sahîh. Riyad: Beytü’l-Efkari’d-Düveliyye li’n-Neşr ve’t-Tevzi’, 1998.
Büceyrimî, Süleyman b. Muhammed b. Ömer. Haşiyetü’l-Büceyrimî ala şerhi Menheci’t-tullâb. Halep: Matbaatü’l-Halebî, 1950.
Canatar, Mehmet. “Türk Kültür Tarihi Çerçevesinde Yasa, Yasak ve Yasak Tabirleri Üzerine”. Türkler. ed. Hasan Celal Güzel vd. 929-937. Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 2002.
Cemel, Ebû Dâvûd Süleymân b. Ömer b. Mansûr el-Uceylî el-Ezherî. Fütûhâtü’l-vehhâb bi-tavżîhi şerhi Menheci’t-tullâb. b.y.: Dârü’l-Fikir, ts.
Cessâs, Ebû Bekr Ahmed b. Alî er-Râzî. Ahkâmü’l-Kurʾân. Beyrut: Dârü’l-Kitâbi’l-ʿArabî, ts.
Cüveynî, İmâmu’l-Haremeyn Ebü’l-Meâlî Rüknüddîn Abdülmelik b. Abdillâh b. Yûsuf. Nihâyetü’l-matlab fî dirâyeti’l-mezheb. ed. ʿAbdülʿazim ed-Dib. Beyrut: Dâru’l-Minhâc, 2007.
Dede Efendi, Kemâlüddîn İbrâhîm. es-Siyâsetü’ş-şer‘iyye. ed. Fuad ‘Abdu’l-muna’am. İskenderiyye: Müessese Şebabu’l-Cami’a, ts.
Durhan, İbrahim. “Osmanlı Hukukunun Yapısı Üzerine Bir Etüd”. Atatürk Üniversitesi Erzincan Hukuk Fakültesi Dergisi 1 (1999), 215-234.
Erdoğan, Mehmet. Fıkıh ve Hukuk Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Ensar, 3. Basım, 2010.
Erkal, Mehmet. “el-Ahkâmü’s-Sultâniyye”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Erişim 05 Mart 2026. https://islamansiklopedisi.org.tr/el-ahkamus-sultaniyye--maverdi
Erkul, Fikriye. “Osmanlı Devleti’nde Hukukun Kökeni: Örfî Hukuk, Kanunname ve Şer’ Kavramı”. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 7/1 (Mayıs 2023), 732-751. https://doi.org/https://doi.org/10.30561/sinopusd.1275865.
Gökalp, Ziya. “Aile Ahlakı-3 Konak [2]”. Yeni Mecmua 1/13 (1917), 241-245.
Gökalp, Ziya. “Fıkıh ve İctimâiyat”. İslâm Mecmuası 1/2 (1329), 40-44.
Gözler, Kemal. “Sokak Düğünleri ve Hukuk”. Zabunoğlu Armağanı. 357-372. Ankara: Ankara Üniversitesi Yayınları, 2011.
İbn Âbidîn, Muhammed Emîn b. Ömer. Reddu’l-muhtâr ‘ale’d-Dürri’l-muhtâr. Beyrut: Dâru’l-Kütübü’l-İlmiyye, 1994.
İbn Ferhûn, Burhâneddin. Tebsıratü’l-hükkâm fî usûli’l-akzıye ve menâhici’l-ahkâm. Riyad: Dâr alemü’l-kütüb, 2003.
İbn Hacer el-Askalânî, Ebü’l-Fazl Şihâbüddîn Ahmed b. Alî b. Muhammed. Fethu’l-bârî bi-şerhi Sahîhi’l-Buhârî. Kahire: Dârü’d-Diyan li’t-Türas, 1. Basım, 1996.
İbn Kayyim el-Cevziyye, Ebû ʿAbdillâh Şemsüddîn Muhammed b. Ebî Bekr b. Eyyûb ez-Zürʿaî ed-Dımaşki el-Hanbelî. et-Turuku’l-hükmiyye fi’s-siyâseti’ş-şerʿiyye. Kahire: Dâr İbnü’l-Cevzî, 2013.
İbn Nüceym, Zeynüddîn b. İbrâhîm. el-Bahru’r-râik şerhu Kenzü’d-dekâik. ed. Zekeriyya Umeyrat. Beyrut: Dâru’l-Kütübü’l-İlmiyye, 1997.
İbn Teymiyye, Ebü’l-Abbâs Takıyyüddîn Ahmed b. Abdilhalîm b. Mecdiddîn Abdisselâm el-Harrânî. Mecmûʿatü’l-fetâvâ li-Şeyhi’l-İslâm Takıyyiddîn Ahmed b. Teymiyye el-Harrânî. Mansure: Dârü’l-Vefâ, 5. Basım, 2005.
İbrahim, Abdurrahim. es-Siyâsetü’ş-şer’iyye (mefhumuhâ, masadıruhâ, mecâlâtuha). Kahire: Dâru’n-Nasr, 2006.
İlhan, Abdullah Sıtkı. es-Siyâsetü’ş-Şer‘iyye ‘inde İbn Âbidin. Amman: Ürdün Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2016.
İlhan, Abdullah Sıtkı. “İbn Âbidîn’in Eserlerinde Siyâset-i Şer‘iyye Örnekleri”. Yakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikleri Merkezi Dergisi 10/2 (Aralık 2024), 763-793. https://doi.org/10.32955/neu.istem.2024.10.2.15
İnalcık, Halil. “Osmanlı Hukukuna Giriş: Örfi-Sultani Hukuk ve Fatih’in Kanunları”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi 13 (2014), 102-126.
İnan, Abdülkadir. Makaleler ve incelemeler. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 2. Basım, 1998.
Karâfî, Ebü’l-Abbâs Şihâbüddîn Ahmed b. İdrîs b. Abdirrahmân el-Mısrî. ez-Zahîre. thk. Se’îd A’râb. Beyrut: Dâru’l-Garbi’l-İslâmî, 1994.
Karaman, Hayrettin. “Fıkıh”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Erişim 04 Temmuz 2025. https://islamansiklopedisi.org.tr/fikih
Kâsânî, Alâüddîn Ebû Bekr b. Mes‘ûd b. Ahmed. Bedâʾiʿu’s-sanâʾiʿ fî tertîbi’ş-şerâʾiʿ. 7 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-ʿİlmiyye, 2. Basım, 1406/1986.
Kazıcı, Ziya. “Osmanlı Devletinde Din ve Hukuk”. İSTEM 1 (Haziran 2003), 61-81.
Kemalpaşazâde. Risâle fî tahkiki taʿrîbi’l-kelimâti’l-Aʿcemiyye. ed. Muhammed Sevâî. Dımaşk: el-Ma’hedü’l-İlmü’l-Fransî li’d-Dirâsâti’l-Arabiyye, 1991.
Koca, Ferhat. İslam hukuk Tarihinde Selefî Söylem Hanbelî Mezhebi. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2002.
Koç, Yunus. “Osmanlı Örfî Hukukunda Standartlaşma (16.Yüzyıl)”. Türkiyat ARaştırmaları 2 (Haziran 2005), 131-148.
Koşum, Adnan. “İslam Hukukunda ‘Siyaset-i Şer’iyye’ Kavramı”. İslâmî Araştırmalar Dergisi 16/3 (2003), 350-358.
Koşum, Adnan. “Osmanlı Örfi Hukukunun İslam Hukukundaki Temelleri”. Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17/17 (Haziran 2004), 145-160.
Köksal, Asım Cüneyd. Fıkıh ve Siyaset Osmanlılarda Siyâset-i Şer’iyye. İstanbul: Klasik, 2016.
Köprülü, M. Fuad. İslâm ve Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları ve Vakıf Müessesi. Ankara: Akçağ Yayınları, 2. Basım, 2005.
Makrîzî. el-Mevâʿiz ve’l-iʿtibâr bi-(fî) zikri’l-hıtat ve’l-âsâr. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1998.
Maverdî, Ebü’l-Hasen Alî b. Muhammed b. Habîb el-Basrî. el-Ahkâmü’s-Sultâniyye. thk. Ahmed Câd. Kahire: Daru’l-Hadis, 2006.
Midilli, Muharrem. “Dede Cöngi’nin es-Siyâsetü’ş-şer’iyye’si Osmanlı Cezza Kanunlarının Hukukî Temellendirmesi midir?” Osmanlı’da İlm-i Fıkıh Âlimler, Eserler, Meseleler. ed. Mürteza Bedir vd. 225-256. İstanbul: İsar Yayınları, 1. Basım, 2017.
Midilli, Muharrem. “Klasik Osmanlı Hukukunda Şer’-Örf Ayrımına Dair Modern Tartışmalar”. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 12/23 (Mayıs 2014), 33-48.
Okur, Kaşif Hamdi. “Para Vakıfları bağlamında Osmanlı Hukuk Düzeni ve Ebussuud Efendinin Hukuk Anlayışı Üzerine Bazı Değerlendirmeler”. Gazi Üniversitesi Çorum İlahiyat Fakültesi Dergisi 7-8 (2005).
Özen, Şükrü. “el-Gıyâsî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Erişim 05 Mart 2026. https://islamansiklopedisi.org.tr/el-giyasi
Rifai, Cemile Abdülkadir Şa’ban. es-Siyasetü’ş-Şer‘iyye ‘inde’l-imam Ibn Kayyim el-Cevziyye. Amman: Dârü’l-Furkan, 2004.
Şahin, Feyza Kurnaz. “İlk Tbmm’nin Tasarruf Tedbirlerine Bir Örnek; Düğünlerde Men’i İsrâfat Kanunu ve Kamuoyundaki Yansımaları”. Atatürk Dergisi 2/1 (Temmuz 2013), 25-55. https://doi.org/https://izlik.org/JA86NS88MZ
Şirbînî, Şemsüddîn Muhammed b. Ahmed el-Hatîb. Muġni’l-muhtâc ilâ maʿrifeti meʿânî elfâzi’l-Minhâc. Beyrut: İhyau’t-turasi’l Arabi, 1958.
Tac, Abdurrahman. es-Siyasetü’ş-Şer‘iyye ve’l-Fıkhu’l-İslami. Kahire: Şeriketü’l-İ’lânâti’ş-Şarkıyye, 1994.
Trablusî, Ebü’l-Hasen Alâüddîn Alî. Muʿînü’l-hükkâm fîmâ yetereddedü beyne’l-hasmeyni mine’l-ahkâm. b.y.: Dâru’l Fikr, ts.
Utuvve, Abdül‘al Ahmed. el-Medhal ila’s-Siyâset-i’ş-şer‘iyye. Riyad: Camia‘tü’l-İmam Muhammed b. Suudi’l-İslamiyye, 1993.
Yaman, Ahmet. Siyaset ve Fıkıh. İstanbul: İz Yayıncılık, 2015.
Zürkânî, Ebu Abdullah Muhammed. Şerhu’z-Zürkânî ‘ala’l-mevahibü’d-diniyye bi’l-menhi’l-muhammediyye. Beyrut: Dâru’l-Kütübü’l-İlmiyye, 1996.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İslam Hukuku

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Abdullah Sıtkı İlhan ^*
0000-0002-7523-7008
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

24 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

14 Mart 2026

Kabul Tarihi

10 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 47

DOI

https://doi.org/10.59777/ihad.1909533

IZ

https://izlik.org/JA24DA27DY

APA

İlhan, A. S. (2026). Siyâset-i Şer‘iyye ve Örfî Hukuk İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, 47, 535-560. https://doi.org/10.59777/ihad.1909533

AMA

1.İlhan AS. Siyâset-i Şer‘iyye ve Örfî Hukuk İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi. 2026;(47):535-560. doi:10.59777/ihad.1909533

Chicago

İlhan, Abdullah Sıtkı. 2026. “Siyâset-i Şer‘iyye ve Örfî Hukuk İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme”. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, sy 47: 535-60. https://doi.org/10.59777/ihad.1909533.

EndNote

İlhan AS (01 Ağustos 2026) Siyâset-i Şer‘iyye ve Örfî Hukuk İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi 47 535–560.

IEEE

[1]A. S. İlhan, “Siyâset-i Şer‘iyye ve Örfî Hukuk İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, sy 47, ss. 535–560, Ağu. 2026, doi: 10.59777/ihad.1909533.

ISNAD

İlhan, Abdullah Sıtkı. “Siyâset-i Şer‘iyye ve Örfî Hukuk İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme”. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi. 47 (01 Ağustos 2026): 535-560. https://doi.org/10.59777/ihad.1909533.

JAMA

1.İlhan AS. Siyâset-i Şer‘iyye ve Örfî Hukuk İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi. 2026;:535–560.

MLA

İlhan, Abdullah Sıtkı. “Siyâset-i Şer‘iyye ve Örfî Hukuk İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme”. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, sy 47, Ağustos 2026, ss. 535-60, doi:10.59777/ihad.1909533.

Vancouver

1.Abdullah Sıtkı İlhan. Siyâset-i Şer‘iyye ve Örfî Hukuk İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi. 01 Ağustos 2026;(47):535-60. doi:10.59777/ihad.1909533

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Önemli Not: Bu yazım kuralları Ocak 2026 itibarıyla güncellenmiş olup, bu tarihten itibaren yapılan tüm başvurular için geçerlidir.

Makale yazım şablonu için tıklayınız.

Telif Hakkı ve Yazar Beyan Formu için tıklayınız.

(Not: Bu belge doldurulabilir PDF formatındadır. Formu bilgisayarınıza indirip doldurduktan sonra sağ alt köşedeki "Formu Tamamla ve Kaydet" butonuna tıklayarak işlemi onaylayınız. Bu adım belgeyi kaydedecek ve alanları kilitleyecektir. Dilerseniz formun çıktısını alıp elde doldurduktan sonra taratarak da iletebilirsiniz.)

İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi’ne gönderilecek çalışmaların hazırlık ve değerlendirme süreçlerine dair genel yazım kuralları şunlardır:

1) Dergi, İslam hukukunun teorik, pratik ve güncel tüm meselelerini kapsayan bilimsel çalışmaları kabul eder.

2) Dergiye gönderilen yazılar daha önce başka bir yerde yayımlanmış ya da yayımlanmak üzere kabul edilmiş olmamalıdır. Lisansüstü tezlerden üretilen yazılar ile sempozyum bildirileri ise makale başında etik beyana yer verilerek dergi sistemine yüklenebilir.

Örnek: Bu çalışma ... Üniversitesi’nde … tarihinde sunduğumuz/tamamladığımız "…" başlıklı yüksek lisans tezi/doktora tezi esas alınarak hazırlanmıştır.

Bu makale, … Sempozyumu’nda sözlü olarak sunulan ve basılmayan “….” adlı tebliğin içeriği geliştirilerek ve kısmen değiştirilerek üretilmiş halidir.

3) Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda etik kurul onayı alınmalı ve bu onay (kurul adı, tarih ve sayı no) çalışmanın ilk sayfası ile yöntem kısmında zikredilmelidir. Etik kurul izni makale gönderiminde ek dosya olarak sisteme yüklenmelidir. Etik kurul izni gerektiren araştırmalar için derginin Etik İlkeler ve Yayın Politikası’nı inceleyiniz.

4) Tüm çalışmalar intihal tespit yazılımı ile denetlenmektedir. Ancak yazılım çıktısı olan sayısal veri tek başına yeterlilik ölçütü sayılmaz. Her çalışma, rapordaki verilerin akademik atıf ve alıntı kurallarına uygunluğu ve metnin bilimsel özgünlüğü açısından editör kurulu tarafından titizlikle incelenir.

5) Gönderilen makalelerin yazarlarından en az birinin doktora derecesine sahip olması gerekmektedir. Lisansüstü tezlerden üretilen çalışmalarda ise öğrenci birinci yazar, danışman ikinci yazar olarak yer almalıdır.

6) Tüm başvurular için “Telif Hakkı ve Yazar Beyan Formu” eksiksiz doldurularak sisteme yüklenmelidir. Bu form telif hakkı ve lisanslama beyanı, yazar katkı oranları (CRediT), çıkar çatışması beyanı ve yapay zekâ kullanım bilgilerini içermektedir.

7) Dergide Türkçe, Arapça ve İngilizce yazılar yayımlanabilmektedir. Bir takvim yılı içerisinde aynı yazarın (birinci yazar veya ortak yazar olması fark etmeksizin) en fazla bir çalışması yayımlanabilmektedir.

8) Makalelerin hacmi en az 4.000, en fazla 10.000 kelime olmalıdır (öz, abstract, kaynakça ve ek dâhil). 10.000 kelimeyi geçen makaleler Yayın Kurulu tarafından uygun görülmesi hâlinde hakem sürecine alınır.

9) Makalenin başında 250-300 kelimelik Türkçe Öz ve İngilizce Abstract, en az 5 kelimelik Türkçe anahtar kelime ve İngilizce keywords ile Türkçe ve İngilizce başlıklara yer verilmelidir. İlk anahtar kelime mutlaka bilim alanının adı (İslam Hukuku, Fıkıh gibi) olmalıdır. Anahtar kelimeler genelden özele sıralanmalıdır.

10) Öz/Abstract tek paragraf hâlinde yazılmalıdır. Öz kısmında yer alan Türkçe olmayan özel isim (din, mezhep, şahıs, sûre vb.), kitap adı ve kavramların yazımında Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’nin (bk. https://islamansiklopedisi.org.tr) kullanımına uyulmalıdır. İngilizce (abstract ve keywords) metninde yer alan özel isimler, kitap adları ve kavramların yazımında ise Encyclopaedia of Islam’ın 3. edisyonu dikkate alınmalıdır.

11) Metin içinde atıf yapılan eserler, Kaynakça başlığı altında aşağıdaki formatta metnin sonuna eklenmelidir. Kaynakça İsnad Atıf Sistemi 2. Edisyon'a uygun olmalıdır. İsnad Atıf Sistemi için tıklayınız. Arapça kaynaklarda yazar ve eser isimlerinde transkripsiyon alfabesi kullanılmamalıdır.

12) Arapça makalelerin dipnotlarında İsnad Atıf Sistemi 2. Edisyon (Arapça) dikkate alınmalıdır. Bu yazıların sonunda Arapça kaynakça bulunsa da İsnad Atıf Sistemi 2. Edisyon'a uygun latin harfleriyle kaynakça bulunmak zorundadır.

13) Makale yazımında uluslararası uygunluk açısından Zotero, Mendeley ya da Endnote programının kullanımını önerilmektedir.

14) Makale yükleme aşamasında imzalanan "Telif Hakkı ve Yazar Beyan Formu"ndaki bilgiler uyarınca çıkar çatışması, yazar katkısı, finansal destek, yapay zekâ kullanımı ve veri erişimine dair beyanlara makale metni içerisinde yer verilmelidir.

15) Dergimiz Elmas Açık Erişim modelini benimsemektedir. Lisanslama süreçleri ve yazar hakları hakkında detaylı bilgi için "Etik İlkeler ve Yayın Politikası" sayfamızı inceleyiniz.

16) Makale Yazım Şablonu Özellikleri:

Metin yazı tipi Türkçe ve İngilizce için ISNAD Font; Arapça için Tradational Naskh olmalıdır.
Sayfa numarası, üst bilgi ve alt bilgi gibi ayrıntılara yer verilmemelidir.
Kenar Boşlukları: Üst, Alt, Sağ ve Sol 3,0 cm.
Öz ve Abstract: Yaslanmış, özel girinti yok, önce ve sonra 0 nk aralık, tek satır aralığı, yazı boyutu 10 punto.
Metin (Gövde): Yaslanmış, özel girinti ilk satır 1 cm., önce ve sonra 6 nk aralık, tek satır aralığı, yazı boyutu 10 punto.
Dipnotlar: Yaslanmış, özel girinti asılı 0,5 cm., önce ve sonra 0 nk aralık, tek satır aralığı, yazı boyutu 8 punto.
Kaynakça: Yaslanmış, özel girinti asılı 1 cm., önce ve sonra 0 nk aralık, tek satır aralığı, yazı boyutu 10 punto.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Önemli Not: Bu ilkeler ve yayın politikası Ocak 2026 itibarıyla güncellenmiş olup, bu tarihten sonra yapılan tüm başvurular için geçerlidir.

GENEL YAYIN İLKELERİ

I. Temel Esaslar ve Kapsam

1. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, İslam hukukunun teorik, pratik ve güncel tüm meselelerini küresel bir perspektifle kapsayan bilimsel çalışmaları kabul ederek uluslararası literatüre katkı sağlamayı amaçlar.

2. Gönderilen tüm çalışmalar derginin amaç ve kapsamına uygun, akademik niteliği haiz ve etik standartlara bağlı olmalıdır. Dergimiz, coğrafi çeşitliliği artırmak amacıyla uluslararası yazarların katılımını ve farklı fıkıh havzalarından gelen çalışmaları öncelikle teşvik eder.

3. Dergiye Türkçe, Arapça ve İngilizce dillerinde hazırlanmış çalışmalar kabul edilmektedir. Aynı yazar (birinci yazar veya ortak yazar olması fark etmeksizin) bir takvim yılı içerisinde dergiye yalnızca bir başvuruda bulunabilir. Başvurunun hangi yıla ait olduğu, çalışmanın dergiye ulaştığı tarihe göre belirlenir. Yıl içinde dergiye çalışma göndermiş olan yazarın ikinci başvurusu, ilk başvurunun durumu ve sonucu ne olursa olsun doğrudan iade edilir. Bir yazarın aynı anda değerlendirme sürecinde birden fazla çalışması bulunamaz.

4. Gönderilen makalelerin yazarlarından en az birinin doktora derecesine sahip olması gerekmektedir. Lisansüstü tezlerden üretilen çalışmalarda yazarlık ve yazar sıralaması, çalışmaya sağlanan fiili katkı esas alınarak akademik etik ilkeler doğrultusunda belirlenir.

5. Orijinal, daha önce yayımlanmamış ve başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmayan çalışmalar kabul edilir. Lisansüstü tez, bilimsel toplantı bildirisi ve benzeri nitelikteki akademik faaliyetlerden üretilen çalışmalar, makale başında bu durumun açıkça belirtilmesi (etik beyan) kaydıyla değerlendirmeye alınabilir.

6. Çalışmalar, derginin resmi web sitesi üzerinden elektronik olarak gönderilmelidir. Metinler, derginin güncel yazım kurallarına ve şablonuna uygun olarak hazırlanmalıdır. [Yazım Kuralları sayfası için tıklayınız.]

II. Yayın Modeli ve Takvim

7. Ocak 2026 itibarıyla dergimiz "Sürekli Yayın Modeli"ni benimsemiştir. Hakem süreci başarıyla tamamlanan her çalışma, sayının tamamlanmasını beklemeksizin Makale ID atanarak anında dijital ortamda yayımlanır. Bu yayın, makalenin nihai versiyonu olup DOI ataması ve üst veri aktarımı eş zamanlı olarak gerçekleştirilir.

8. Dijital ortamda yayımlanan ve atıf bilgileri kesinleşen makaleler, her yılın Haziran ve Aralık aylarında derlenerek iki sayı hâlinde basılır. Basılı nüshalar, dijital versiyonla içerik ve sayfa yapısı açısından tam uyumludur.

9. Uluslararası görünürlüğü artırmak amacıyla, her yıl ana teması “Güncel Fıkhî Meseleler ve Çözüm Önerileri” olan, tamamı İngilizce kaleme alınan ve yalnızca çevrimiçi sunulan bir Özel Sayı yayımlanır. Bu özel sayılar, derginin genel sayıları ile aynı bilimsel kalite standartlarına, etik ilkelere ve bağımsız çift taraflı kör hakemlik süreçlerine tabidir. Özel sayıların yönetim süreçleri mevcut editör kurulu tarafından yürütülür. Ancak konunun kapsamına göre ilgili alanda yetkin misafir editörler veya uzmanlar, derginin yayın politikalarına ve etik standartlarına tam uyum sağlama yükümlülüğüyle sürece dâhil edilebilir.

III. Değerlendirme Süreci ve Şeffaflık

10. Dergiye gönderilen çalışmalar; kurumsal ve uluslararası çeşitliliğe sahip editör kurulu tarafından orijinallik, metodoloji, işlenen konunun önemi ve dergi kapsamı ile uyumluluğu açısından değerlendirilir. Biçimsel esaslara ve dergi politikalarına uygun olmayan çalışmalar hakem sürecine alınmadan reddedilebilir.

11. Ön incelemeyi geçen çalışmalar, akademik özerklik ve tarafsızlık gereği, kurum dışı/bağımsız ve tercihen farklı coğrafyalardan en az iki hakemin değerlendirmesine sunulduğu çift taraflı kör hakemlik sürecine tabi tutulur. Hakemler; yazarla hiçbir kurumsal bağı olmayan, akademik tarafsızlığı zedeleyecek kişisel veya mesleki çıkar çatışması bulunmayan bağımsız uzmanlar arasından atanır.

12. Hakemlerin gerekli gördüğü düzeltmeler yazar tarafından gerçekleştirilir. Yayın Kurulu, hakem raporları ve bilimsel nitelik doğrultusunda nihai yayın kararını verir. [Değerlendirme Süreci hakkında detaylı bilgi için tıklayınız.]

13. Dergi yönetimi, editöryal süreçler ile yayıncı vakıf arasındaki tam bağımsızlığı garanti eder. Yayıncı kurum, bilimsel yayın kararlarına müdahale edemez. Yazarlar ve hakemler için bu özerk yapının korunması ve tüm süreçlerin akademik tarafsızlık ilkeleriyle yürütülmesi, derginin temel taahhüdüdür.

IV. Etik İlkeler ve İntihal Denetimi

14. Dergi; intihal, mükerrer yayın, sahte yazarlık, araştırma/veri sahteciliği, makale dilimleme, telif hakları ihlali ve çıkar çatışmasının gizlenmesini etik dışı davranışlar olarak kabul eder ve bu konuda sıfır tolerans politikası izler.

15. Tüm çalışmalar intihal tespit yazılımı ile denetlenmektedir. Ancak yazılım çıktısı olan sayısal veri tek başına yeterlilik ölçütü sayılmaz. Her çalışma, rapordaki verilerin akademik atıf ve alıntı kurallarına uygunluğu ve metnin bilimsel özgünlüğü açısından editör kurulu tarafından titizlikle incelenir. Akademik dürüstlük ve etik standartlara aykırılık tespit edilen çalışmaların yayım süreci, aşamasına bakılmaksızın sonlandırılır.

16. Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda ilgili onayın alınmış olması ve bu onayın kurul adı, tarih ve sayı numarası bilgilerinin çalışmanın ilk sayfasında ve yöntem kısmında belirtilmesi zorunludur. Etik kurul izni makale gönderiminde ek dosya olarak sisteme yüklenmelidir.

17. Dergimize gönderilen tüm çalışmalar için “Telif Hakkı ve Yazar Beyan Formu”nun tüm yazarlarca imzalanarak sisteme yüklenmesi zorunludur. Bu form çalışmanın orijinalliğini, tüm yazarların asli katkısını (CRediT – Contributor Roles Taxonomy), çıkar çatışması beyanını, yapay zekâ kullanım bilgilerini ve veri erişilebilirlik taahhüdünü içeren kapsamlı bir etik/hukuki belgedir. Dergiye makale gönderildikten sonra yazarlardan hiçbirinin ismi, yazarların tamamının yazılı izni olmadan yazar listesinden silinemez, yeni bir isim yazar olarak eklenemez ve yazar sırası değiştirilemez.

18. Dergimiz, bilimsel çalışmalarda yapay zekâ araçlarının kullanımına dair şeffaflık ilkesini benimser. Yapay zekâ araçları çalışmada "yazar" olarak tanımlanamaz ve bu araçların kullanımına dair tüm etik sorumluluk insan yazarlara aittir. Yazarlar, kullanılan araçları ve kullanım kapsamını (metin üretimi, görsel oluşturma, veri analizi vb.) "Telif Hakkı ve Yazar Beyan Formu"nda beyan etmekle yükümlüdür.

V. Yayın Geçmişi, Açık Erişim ve Telif Politikası

19. Dergi, ilk sayısından itibaren hem basılı hem de çevrimiçi olarak kesintisiz yayımlanmaktadır. 2022 yılına kadar olan süreçte çevrimiçi yayınlar www.islamhukuku.com adresi üzerinden sadece tam sayı (bütünleşik PDF) şeklinde sunulmuştur. 2022 yılı itibarıyla dergimizin kurumsal dönüşümü ve dijitalleşme vizyonu doğrultusunda tüm yayın süreçleri DergiPark sistemine taşınmış ve açık erişim standartları uygulanmaya başlanmıştır. Kurumsal süreklilik ve bilimsel erişilebilirlik gereği, 2022 yılı öncesine ait tüm sayılar da geriye dönük olarak makale bazlı şekilde dijital ortama aktarılmış ve DergiPark arşivi üzerinden yayımlanmıştır. Ocak 2026 itibarıyla ise dergi, Makale ID sistemine dayalı "Sürekli Yayın Modeli"ne geçerek yayın hızını ve uluslararası izlenebilirliğini en üst seviyeye taşımıştır.

20. Yayımlanan makalelerin uluslararası indekslerdeki izlenebilirliğini ve veri kalitesini sağlamak amacıyla, tüm kaynakçaların İsnad Atıf Sistemi 2. Edisyon'a uygun olması gerekir. Sürekli yayın modelinde, Makale ID geleneksel başlangıç sayfa numarasının yerini alır ve atıf künyesinde bu şekilde belirtilir. [İsnad Atıf Sistemi için tıklayınız.]

21. Dergi, Elmas Açık Erişim modelindedir. Derginin tüm giderleri Yayıncı tarafından karşılanmaktadır. Makale gönderimi, değerlendirme veya yayın süreçlerinin hiçbir aşamasında yazarlardan veya kurumlardan ücret talep edilmez.

22. Dergi açık erişimlidir. Tüm içeriğe DergiPark aracılığıyla ücretsiz ulaşılabilir. Ayrıca derginin basılı kopyaları da ücretsiz olarak dağıtılmaktadır. [Açık erişim politikası sayfası için tıklayınız.]

23. Tüm çalışmalar Creative Commons Alıntı-GayrıTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) ile yayımlanmaktadır. Yazarlar, yayımlanan çalışmalarının telif hakkına hiçbir kısıtlama olmaksızın sahiptirler ve Yayıncıya çalışmayı yayımlamak için münhasır olmayan bir lisans hakkı tanırlar. Yazarlar, içerikten veya telif hakkı ihlallerinden doğabilecek her türlü hukuki iddia veya davadan Yayıncıyı ve Editörleri beri ve muaf tutmayı kabul ederler. Tüm hukuki sorumluluk yazarlara aittir. [Telif Hakkı ve Lisanslama sayfası için tıklayınız.]

24. Makalelere kalıcı erişim için DOI atanır ve tüm içerik LOCKSS sistemi üzerinden dijital olarak arşivlenir. [Arşivleme Politikası sayfası için tıklayınız.]

YAYIN ETİĞİ BEYANI

I. Temel İlkeler ve Vizyon

İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi’nin yayın süreçleri, bilginin bilimsel yöntemle yansız biçimde üretilmesi, geliştirilmesi ve paylaşılmasına dayanır. Hakemli makaleler, bu sürecin uygulanmasını, yansızlığı sağlayan çalışmalardır. Bilimsel üretimin gerçekleştirilmesinde yayın sürecinin tüm bileşenlerinin; yayıncı, editörler, yazarlar, hakemler ve okuyucuların etik ilkelere uymaları gerekir. Bu kapsamda derginin yayın etiği ile açık erişim politikası, COPE (Committee on Publication Ethics) kılavuzları ve politikaları ile YÖK ve üniversite etik ilkeleri doğrultusunda tüm paydaşların etik ilkelere uymasını gerektirmektedir.

II. Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler

Dergi, bilimsel araştırmaların dürüstlük ve şeffaflık içinde yürütülmesini benimser. Bu kapsamda intihal, sahtecilik, çarpıtma ve mükerrer yayın gibi ağır etik ihlalleri "Bilimsel Suistimal" olarak kabul eder. Bu eylemlerin ve diğer tüm etik ihlallerin (dilimleme, haksız yazarlık vb.) detaylı kapsam ve tanımları için aşağıdaki güncel ulusal mevzuatlar esas alınır:

Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi

TÜBİTAK Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu Yönetmeliği

İlgili etik ihlal iddiaları, derginin Etik Editörü tarafından tarafsızlık ve şeffaflık ilkeleri gözetilerek bağımsız bir ön incelemeye tabi tutulur.

III. Yapay Zekâ ve Üretken Teknoloji Kullanım Politikası

İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, akademik üretimin merkezine insan dehasını ve sorumluluğunu yerleştirir. Yapay zekâ (Gemini, ChatGPT vb.) ve üretken teknolojilerin kullanımına dair etik sınırlarımız şöyledir:

a. Yazarlık ve Atıf: Yapay zekâ sistemleri bir çalışmanın "yazarı" olarak kabul edilemez ve atıf gösterilemez. Yazarlık, sadece fikrî katkı sunabilen, yasal sorumluluk alabilen ve çıkar çatışması beyan edebilen insanlar içindir.

b. Yazar(lar)ın Sorumluluğu ve Doğruluk: YZ araçları kaynakça uydurma, yanlış veri üretme veya bilimsel gerçekliği çarpıtma riski taşır. Yazar(lar), YZ tarafından üretilen her türlü çıktının (çeviri, özet, veri analizi vb.) doğruluğunu ve İsnad Atıf Sistemi’ne uygunluğunu kontrol etmekle ve onaylamakla yükümlüdür.

c. Fikrî Mülkiyet ve İntihal: YZ kullanımı, intihal yasağını ortadan kaldırmaz. Bu araçlar aracılığıyla üretilen metinlerin özgünlüğü ve telif hakları konusundaki tüm sorumluluk yazar(lar)a aittir.

d. Beyan Kapsamı: Yazar(lar), çalışmanın hangi aşamasında (dil düzenleme, veri analizi vb.) ve hangi YZ aracından yararlandıklarını "Telif Hakkı ve Yazar Beyan Formu" üzerinden detaylıca açıklamak zorundadırlar.

IV. Araştırma Etiği ve Etik Kurul İzni

Etik kurallar çerçevesinde, aşağıdaki araştırma türleri için Etik Kurul İzni alınması zorunludur:

a. Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem ve deney teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren her türlü nitel veya nicel araştırma.

b. İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dâhil) deneysel veya diğer bilimsel amaçlarla kullanılması.

c. İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar ve hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar.

d. Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince yürütülen retrospektif çalışmalar.

İzinle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve sayı no) makalenin yöntem bölümünde ve ilk/son sayfasında belirtilmelidir. Etik kurul izni makale gönderiminde ek dosya olarak sisteme yüklenmelidir. Olgu sunumlarında "Bilgilendirilmiş Onam Formu"nun alındığına dair bilgiye yer verilmesi şarttır.

V. Etik İhlal Eylem Planı ve Yaptırımlar

Makalelerde intihal yapılması; kullanılan verilerin manipüle edilmesi, çarpıtılması veya uydurma verilerin kullanılması gibi bilimsel suistimal şüphesi oluştuğunda COPE standartları ile YÖK ve üniversite etik ilkeleri uyarınca aşağıdaki eylem planı işletilir:

a. İnceleme ve Savunma: İhlal şüphesi durumunda süreç, derginin Etik Editörü tarafından başlatılır. Etik Editörü COPE rehber ilkeleri ile YÖK ve ilgili ulusal mevzuat hükümlerini esas alarak konuyu bağımsız olarak inceler. Yazar(lar)la iletişime geçerek 2 (iki) hafta içinde resmî bir açıklama talep eder. Hazırlanan inceleme raporu, nihai karar verilmek üzere Yayın Kurulu’na sunulur.

b. Değerlendirme: Yazar(lar)dan gelen dönütlerin yetersiz görülmesi veya etik ihlalin kesinleşmesi durumunda makale reddedilir; çalışma yayımlanmışsa geri çekilir.

c. Kurumsal Bildirim: Dergi, ihlalin mahiyetine göre yazar(lar)ın bağlı olduğu üniversite veya kurumla iletişime geçerek durumu resmî yollarla bildirme hakkını saklı tutar.

d. Dijital İşaretleme: İntihal veya sahtecilik içerdiği tespit edilen yayımlanmış çalışmalar için kayıtlı bilimsel literatürün şeffaflığı gereği ilgili PDF dosyası tamamen silinmez. Ancak üzerine silinemez bir "GERİ ÇEKİLMİŞ" filigranı eklenerek erişime açık tutulur. Başlığına "Geri Çekilmiş: [İhlal Türü]" ibaresi eklenir ve yayının en başında geri çekme gerekçesini açıklayan resmî bir "Geri Çekme Bildirimi" yayımlanır.

e. Kısıtlama: Etik ihlali kesinleşen yazar(lar)ın, dergimize yapacağı tüm yeni makale başvuruları 3 yıl süreyle reddedilir ve değerlendirme sürecine alınmaz.

VI. Yayın Sonrası Kayıt Güncelleme

Dergi, kayıtlı bilimsel literatürün doğruluğunu korumak adına şu mekanizmaları işletir:

a. Düzeltme: Makalenin nihai olarak yayımlanmasından sonra fark edilen, bilimsel sonucu etkilemeyen, ancak kaydın doğruluğu için gereken ve yazar ya da dergi kaynaklı küçük hataların giderilmesi amacıyla yayımlanır.

b. Geri Çekme: Bulguların güvenilirliğini ortadan kaldıran ağır ihlallerde veya bilimsel hatalarda makalenin arşive şeffaf bir geri çekme notuyla işaretlenmesidir.

c. Endişe İfadesi: Devam eden ciddi inceleme süreçlerinde okurları bilgilendirmek amacıyla editör kararıyla yayınlanır.

VII. Paydaşların Sorumlulukları

İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, yayın sürecinin tüm bileşenlerinden COPE standartları ile YÖK ve üniversite etik ilkelerine tam uyum bekler. Etik ihlal şüphelerini paydaşlarımız ve okurlarımız publisher@mehir.org e-posta adresine bildirebilirler.

1. Editörlerin Sorumlulukları

a. Tarafsızlık ve Yayın Kararı: Editörler; gönderilen çalışmaları orijinallik, metodolojik geçerlilik ve dergi kapsamına uygunluk açısından değerlendirir. Karar sürecinde yazarların liyakat dışı demografik özellikleri veya siyasi görüşleri dikkate alınmaz.

b. Bağımsızlık: Editörlerin yayın kararları yayıncıdan ve tüm dış kurumlardan tam bağımsızdır.

c. Gizlilik: Değerlendirme sürecindeki çalışmaların içeriği ve hakem kimlikleri kesinlikle gizli tutulur.

d. Çıkar Çatışması: Editörler, değerlendirdikleri çalışmalarla ilgili herhangi bir çıkar çatışması içinde bulunamazlar. Eğer böyle bir durum tespit edilirse süreçten çekilirler.

2. Yazarların Sorumlulukları

a. Özgünlük ve Raporlama: Yazarlar, tamamen orijinal çalışmalar sunmak ve başkalarına ait eserleri usulüne uygun atıflarla belirtmekle yükümlüdür. Ayrıca yazarlar, çalışmanın bulgularına esas teşkil eden verilere/kaynaklara erişimle ilgili bir "Veri Erişilebilirlik Beyanı"nı makale metni içerisinde sunmakla ve gizlilik, etik ve yasal sınırlar dâhilinde (gerektiği hallerde anonimleştirerek) bu verileri makul talep hâlinde paylaşmakla yükümlüdür.

b. Yazarlık Kriterleri: Çalışmaya sadece önemli fikri katkı sağlayanlar yazar olarak listelenmelidir. Yazarların katkı türleri formda belirtilen CRediT standartlarına uygun olarak beyan edilmelidir. Tüm yazarlar çalışmanın son halini onaylamış olmalıdır.

c. Beyan ve Çıkar Çatışması: Çalışmanın tarafsızlığını etkileyebilecek tüm mali destekler, hibe numaraları ve kişisel/kurumsal çıkar çatışmaları en erken aşamada beyan edilmelidir.

d. Hata Bildirimi: Yayımlanan çalışmasında önemli bir hata tespit eden yazar, düzeltme veya geri çekme süreci için derhal editörü bilgilendirmekle yükümlüdür.

e. Etik Beyan Zorunluluğu: Yazarlar; sundukları çalışmanın tüm etik sorumluluğunu üstlendiklerini, çalışmada kullanılan üçüncü şahıslara ait içerikler için gerekli tüm izinleri aldıklarını "Telif Hakkı ve Yazar Beyan Formu"nu imzalayarak beyan ve taahhüt ederler. Bu formun sunulmaması, çalışmanın ön değerlendirme sürecine alınmasına engel teşkil eder.

3. Hakemlerin Sorumlulukları

a. Objektiflik ve Üslup: Değerlendirmeler tarafsız ve yapıcı bir dille yapılmalıdır. Yazarlara yönelik kişisel eleştiriler etik dışı kabul edilir.

b. Gizlilik: Hakemlere gönderilen metinler gizli belge niteliğindedir; başkalarıyla paylaşılamaz veya hakemin kendi çıkarları için kullanılamaz.

c. Hız ve Yetkinlik: Uzmanlık alanı uyuşmazlığı veya zaman kısıtı nedeniyle inceleme yapamayacağını öngören hakem, durumu vakit kaybetmeden editörlüğe bildirmelidir.

d. Etik Uyarı: Hakemler, inceledikleri metin ile başka bir yayın arasındaki önemli benzerlikleri (intihal şüphesi) veya etik dışı durumları editöre bildirmelidir.

Ücret Politikası

Dizinler

Dergi Kurulları

Başeditör

Saffet KÖSE

İslam Hukuku, İslam Araştırmaları (Diğer)

Editör

Faruk Emrah ORUÇ

İslam Hukuku

Editör Yardımcıları

Hüseyin OKUR

İslam Hukuku

Mehmet Ali AYTEKIN

İslam Hukuku

Münir Yaşar KAYA

Hukuk ve İktisat, İslam Finansı, İslam Araştırmaları, İslam Hukuku

Mustafa ATEŞ

Hukuk ve İktisat, Aile Hukuku, Osmanlı İktisat Tarihi, Hukuk Tarihi, İslam Finansı, İslam Hukuku

Yavuz GÖNAN

Din, Toplum ve Kültür Araştırmaları , İslam Hukuku

Yayın Kurulu

Ünal YERLIKAYA

İslam Hukuku

Osman GÜMAN

İslam Hukuku

Osman BAYDER

Hukuk ve Yasal Çalışmalar, İslam Hukuku

Hasan DOĞAN

Hukuk ve Yasal Çalışmalar, Kamu Yönetimi, Din, Toplum ve Kültür Araştırmaları , İslam Hukuku

Saffet KÖSE

İslam Hukuku, İslam Araştırmaları (Diğer)

Saim KAYADIBI

İslam Ekonomisi, Finans ve Yatırım, İslam Finansı, İslam Hukuku

Khairunnisa MUSARI

İslam Ekonomisi, Bankacılık, Finans ve Menkul Kıymetler Hukuku, Finans Tarihi, Çevre ve İklim Finansmanı, İslam Finansı, İslami Mikrofinans, Kamu Maliyesi