Manisa İli Köprübaşı İlçesinde Yetiştirilen Çilek Çeşitlerinin Fizikokimyasal Özelliklerinin Belirlenmesi

Öz

Bu çalışmada, ticari üretim yapılan bir bahçede yetiştirilen üç çilek çeşidinin (Rubygem, Camarosa, Amiga) ticari olgunluk aşamasında hasat edilen meyvelerinin fiziksel özellikleri ve kimyasal bileşimleri belirlenmiştir. Rubygem (28.35 g) ve Amiga (28.11 g) çilek çeşitlerinin meyve ağırlığı, Camarosa çeşidine (23.45 g) göre daha yüksek bulunmuştur. Amiga çilek çeşidinin meyve boyu 49.91 mm ile en uzun, Camarosa çeşidi ise 42.02 mm ile en kısa olmuştur. Genel olarak Rubygem çilek çeşidinin meyveleri konik-kama, Camarosa’nın kama-silindirik-konik ve Amiga’nın ise uzun konik-kama şeklinde, Rubygem ve Camarosa çeşitlerinde akenlerin renginin kırmız-sarı renkte, Amiga çeşidinde ise sarı renkte olduğu tespit edilmiştir. Amiga çilek çeşidinin L*, b*, C* ve h° değeri ve meyve sertliği (14.03 N), diğer çilek çeşitlerine göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Çilek meyvelerinin toplam fenol miktarı, Rubygem çeşidinde en yüksek (142.08 mg GAE 100 g-1), Amiga çeşidinde ise en düşük (132,31 mg GAE 100 g-1) bulunmuştur. Çilek meyvelerinin suda çözünür kuru madde, titre edilebilir asit, C vitamini miktarı ve antioksidan aktivitesi çeşitlere göre önemli farklılıklar göstermemiş, sırasıyla %7.55-%8.09, 0.56-0.62 g 100 mL-1, 62.92-66.63 mg 100 g-1 ve 42.17-48.06 µmol TE g-1 arasında değişmiştir. Çilek çeşitlerinde incelenen meyve eni, iç dolgunluğu, a* değeri ve pH değeri birbirine benzerlik göstermiştir. Bu bölgede yetişen çilek meyvelerinin iri, iç dolgunluğu Rubygem ve Amiga, sertliği Amiga, toplam fenolik madde miktarı Rubygem çeşidinde en yüksek iken meyvenin kimyasal bileşimi bakımından önemli farklılıklar gözlenmemiştir.

Anahtar Kelimeler

• çilek
• C vitamini
• fiziksel özellikler
• toplam fenolik miktar
• antioksidan aktivite

Determination of Physicochemical Charateristic of Strawberry Cultivars That Grown in Manisa - Köprübaşı

Abstract

In this study, the physical properties and chemical composition of three different strawberry varieties (Rubygem, Camarosa, Amiga) which harvested at commercial maturity period were determined.The fruit weight of Rubygem (28.35 g) and Amiga (28.11 g) strawberry varieties was found higher than Camarosa variety (23.45 g). The fruit length of Amiga variety was determined the highest with 49.91 mm, while the fruit length of Camarose variety was determined the lowest with 42.02 mm. In general, the shape of Rubygem, Camarosa and Amiga fruits was identified as conic-cuneate, cuneate-cylindrical-conic, long-conic-cuneate; respectively. The color of achenes in Rubygem and Camarosa varieties was determined as red-yellow, while in Amiga variety as yellow. The L*, b*, C*, h° values and fruit firmness (14.03 N) of Amiga variety were found higher in comparison to the other varieties. The highest total phenol amount was determined in Rubygem variety (142.08 mg GAE 100 g-1), while in Amiga variety (132.31 mg GAE 100 g-1) was determined the lowest. The total soluble solids content, titratable acidity, vitamin C amount and antioxidant activity of strawberry fruits did not show significant differences among the varieties and altered between %7.55-%8.09, 0.56-0.62 g 100 mL-1, 62.92-66.63 mg 100 g-1 and 42.17-48.06 µmol TE g-1; respectively. The highest size and internal fullness, firmness, and total phenolic compounds were found in Rubygem and Amiga, Amiga, and Rubygem; respectively. No significant differences were observed in terms of the chemical composition of fruits.

Keywords

• Strawberry
• vitamin C
• total phenol content
• antioxidant activity
• physical properties

Kaynakça

1. Ağaoğlu Y. S. (1986). Üzümsü Meyveler. Ankara Üniversitesi. Ziraat Fakültesi Yayınları, Ankara.
2. AOAC. (1995). Official Methods of Analysis. AOAC, Arlington, Virginia.
3. Aslantaş, R., & Karakurt, H. (2007). Rakımın Meyve Yetiştiriciliğinde Önemi ve Etkileri. Alınteri Zirai Bilimler Dergisi, 12(2), 32-37.
4. Benzie, I.F.F., & Strain, J. J. (1996). The Ferric Reducing Ability of Plasma (FRAP) as a Measure of ‘‘Antioxidant Power’’: the FRAP Assay. Analytical Biochemistry, 239, 70-76.
5. Cengiz, Ö., & Aslantaş, R. (2007). Erzurum şartlarında yetiştirilen çileğin verim ve kalitesinin sezon içerisindeki değişimi ve bu özelliklerin iklim verileri ile ilişkisinin belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Erzurum.
6. Cordenunsi, B.R., Oliveira do Nascimento, J.R., Genovese, M.I., & Lajolo, F. M. (2002). Influence of cultivar on quality parameters and chemical composition of strawberry fruits grown in Brazil. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 50(9), 2581-2586.
7. Cordenunsi, B.R., Genovese, M.I., do Nascimento, J.R.O., Hassimotto, N.M.A., dos Santos, R.J., & Lajolo, F.M. (2005). Effects of temperature on the chemical composition and antioxidant activity of three strawberry cultivars. Food chemistry, 91(1), 113-121.
8. Crisosto, C.H., & Mitchell, M. G. (2002). Postharvest handling systems: stone fruits, In Postharvest Technology of Horticultural Crops. California, USA: University of California Agricultural and Natural Resources Publication 3311.

9. De Ruvo, C., Amodio, R., Algeri, S., Martelli, N., Intilangelo, A., D’Ancona, G.M., & Esposito, E. (2000). Nutritional antioxidants as antidegenerative agents. International Journal of Developmental Neuroscience, 18(4-5), 359-366.
10. Erenoğlu, B., Baş, M., Ufuk, S., & Erbil, Y. (2000). Marmara Bölgesine Uygun Yeni Çilek Çeşitlerinin Seçimi. Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü. Bilimsel Araştırma ve İncelemeler, Yayın No:128, Yalova.
11. Faedi, W., Baruzzi, G., Lovati, F., Sbrigh, P., & Lucchi, P. (2002). P. Arcuti Monogarfiadi cultivar di fragola. Progetto finalizaato MİPAF, Roma.
12. FAO. (2018). Bitkisel üretim istatistikleri. http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC. Access date: 04 January 2020.
13. Giampieri, F., Tulipani, S., Alvarez-Suarez, J. M., Quiles, J. L., Mezzetti, B., & Battino, M. (2012). The strawberry: composition, nutritional quality, and impact on human health. Nutrition, 28(1), 9-19.
14. Hakala, M., Tahvonen, R., Huopalahti, R., & Lapveteläinen, A. (2002). Quality factors of Finnish strawberries. Acta Horticulture, 567, 727-730.
15. Johnsen, S.P., Overvad, K., Stripp, C., Tjønneland, A., Husted, S. E., & Sørensen, H.T. (2003). Intake of fruit and vegetables and the risk of ischemic stroke in a cohort of Danish men and women. The American journal of clinical nutrition, 78(1), 57-64.
16. Kadıoğlu, Z., Aslantaş, R., Albayrak, M., Vurgun, H., Esmek, İ., & Albayrak, S. (2009). Erzincan Şartlarında Yaz Dikiminde Yetiştirilen Bazı Çilek Çeşitlerinin Verim ve Kalitelerinin Belirlenmesi. III. Ulusal Üzümsü Meyveler Sempozyumu Kahramanmaraş.
17. Kaleci, N., & Günay, S. (2006). Çanakkale Koşullarında Yetiştirilen Bazı Çilek Çeşitlerinin Fenolojik, Pomolojik ve Verim Özelliklerinin Belirlenmesi. Bahçe, 35(1-2), 47-54.
18. Karaca, S., & Altay, K. (1999). Çilek fidesi üretiminde waiting bad sisteminin geliştirilmesi. Mezuniyet çalışması, Adana.
19. Karaçalı, İ. (2016). Bahçe Ürünlerinin Muhafazası ve Pazarlanması. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, Yayın No: 494, Bornova, İzmir.
20. Kaşka, N., Yıldız, A.I., Paydaş, S., Biçici, M., Türemiş, N., & Küden, A. (1986). Türkiye için yeni bazı çilek çeşitlerinin Adana’da yaz ve kış dikim sistemleriyle örtü altında yetiştiriciliğinin verim, kalite ve erkencilik üzerine etkileri. Doğa Bilim Dergisi Seri D2, 10(1), 84- 102.
21. Kepenek, K., Koyuncu, M. A., & Koyuncu, F. (2002). Bazı çilek çeşitlerinin Isparta koşullarında adaptasyonu. Bahçe, 31(1-2), 17-22.
22. McGuire, R. G. (1992). Reporting of objective color measurements. HortScience, 27(12), 1254-1255.
23. Önal, K. (2000). Menemen koşullarında açıkta ve tünel altında yetiştirilen bazı çilek (fragaria x ananassa duch.) çeşitlerinin performansları üzere bir araştırma. Turkish Journal of Agriulture. and Foresty, 24, 31- 36.
24. Özbahçali, G., & Aslantaş, R. (2015). Bazı Çilek Çeşitleri (Fragaria X ananasss Duch.)’nin Erzurum Ekolojisindeki Performanslarının Belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 46(2), 75-84.
25. Özdemir, E., Gündüz, K., Gidemen, F., & Sehitoglu, M. (2003a). Yayladağ (Hatay) Kosullarında Yetistirilen Bazı Çilek Çesitlerinin Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Türkiye V. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, Erzurum.
26. Özdemir, E., Gündüz, K., Gidemen, F., & Sehitoglu, M. (2003b). Hatay ili, Amik Ovası ve Yayladağında yetiştirilen bazı çilek çeşitlerinde renklenme durumları. Bahçe, 32(1-2), 45 – 51.
27. Özer, K. B., Aksoy, U., Işın, Ş., Can, H. Z., Çetinkaya, N., Çakıcı, H., Gürbüz Kılıç, Ö., Arda, E., Çolak Esetlili, B., Kaygısız, T., Çetinel, B., Özsoy, N., & Küçük, E. (2015). Menemen Koşullarında Yüksek Tünel Altında Yetiştirilen Bazı Çilek Çeşitlerinin Organik ve Konvansiyel Üretimde Agronomik ve Ekonomik Açıdan Değerlendirilmesi. Ege Üniversitesi Rektörlüğü Bilimsel Araştırmalar Projesi (2010-ZRF-049) Sonuç Raporu.
28. Özgüven, A. I., & Yılmaz, C. (2009). Bazı Çilek Çeşitlerinin Adana Ekolojik Koşullarındaki Morfolojik ve Pomolojik Özellikleri. Alatarım, 8(2), 17-21
29. Rababah, T. M., Ereifej, K. I., & Howard, L. (2005). Effect of ascorbic acid and dehydration on concentrations of total phenolics, antioxidant capacity, anthocyanins, and color in fruits. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 53(11), 4444-4447.
30. Sellappan,, S., Akoh, C.C., & Krewer, G. (2002). Phenolic compounds and antioxidant capacity of Georgia-grown blueberries and blackberries. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 50(8), 2432-2438.
31. Tulipani S., Mezzetti B., Capocaso F., Bompadre S., Beekwilder J., Vos C., Çapanoğlu E., Bovy A., & Battino M. (2008). Antioxidants, phenolic compounds, and nutritional quality of different strawberry genotypes. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 56, 696-704
32. Thaiponga, K., Boonprakoba, U., Crosbyb, K., Cisneros-Zevallosc, L., & Byrne, D. H. (2006). Comparison of ABTS, DPPH, FRAP, and ORAC Assays for Estimating Antioxidant Activity from Guava Fruit Extracts. Journal of Food Composition and Analysis 19, 669-675.
33. Türemiş, N., Özgüven, A.I., & Paydaş, S. (2000). Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde çilek yetiştiriciliği. Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu. Türkiye Tarımsal Araştırma Projesi Yayınları, Adana.
34. Wills, R., McGlasson, B., Graham, D., & Joyce, D. (1998). Postharvest an introduction to the physiology & handling of fruit, vegetables & ornamentals. 4th edition. UNSW Press, Sydney, Australia.
35. Zheng, W., & Wang, S. Y. (2001). Antioxidant activity and phenolic compounds in selected herbs. Journal of Agricultural and Food chemistry, 49(11), 5165-5170.