Digital Transformation Index for Publicly Listed Turkish SMEs- KODIDEKS-H

Öz

As is the case worldwide, SMEs (Small and Medium-Sized Enterprises) constitute the vast majority of businesses operating in Turkiye. According to 2023 data from the Turkish Statistical Institute (TÜİK), SMEs account for 47.4% of total turnover, generate 41.6% of total value added in terms of production value, and employ 70.5% of the total workforce. Even these figures alone clearly indicate that increasing productivity within the SME segment is essential, particularly in terms of the value added generated per employee.. This article aims to develop an index that measures the level of digitalization in SMEs at both the micro and macro levels, to enhance productivity within the SME segment. Through this index, strategies can be formulated at both levels based on the measurement outcomes. By increasing SMEs' digitalization levels, it is expected that a meaningful contribution can be made to improving our country's overall welfare. There are currently several indices that measure digitalization. However, these indices do not provide measurement at the firm or segment level. Therefore, the index proposed in this study will be the first to measure the level of digitalization among publicly traded SMEs.

Anahtar Kelimeler

• SME
• Digitalization
• Index
• Welfare
• Total Factor Productivity

Halka Açık Türk KOBİ Şirketleri Dijital Dönüşüm Endeksi KODIDEKS-H

Öz

Dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de KOBİ'ler (Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler) faaliyet gösteren işletmelerin büyük çoğunluğunu oluşturmaktadır. 2023 Türkiye İstatistik Enstitüsü (TÜİK) verilerine göre, KOBİ'ler toplam cironun %47,4'ünü, üretim değeri açısından yarattıkları katma değerin ise %41,6'sını oluştururken, toplam işgücünün %70,5'ini istihdam etmektedirler. Sadece bu rakamlar bile göz önüne alındığında, çalışan sayısına kıyasla yaratılan katma değer açısından KOBİ segmentinde verimliliğin artırılmasının bir zorunluluk olduğu açıktır. Makalenin amacı, KOBİ segmentinde verimlilik artışı yaratma motivasyonuyla, KOBİ'lerin dijitalleşme düzeyini mikro ve makro düzeyde ölçen bir endeks oluşturmaktır. Bu yolla endeks ölçüm çıktılarına dayanarak mikro ve makro düzeyde stratejiler geliştirilebilecek ve KOBİ'lerin dijitalleşme düzeyini artırarak ülkemizin refah düzeyinin artışına da katkı sunulabilecektir. Halihazırda dijitalleşmeyi ölçen bazı endeksler mevcuttur. Bu endeksler firma ve segment düzeyinde ölçümleme yapmamaktadırlar. Bu nedenle, bu çalışmanın konusu olan endeks, halka açık KOBİ'ler için dijitalleşme düzeyini ölçen ilk endeks olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• KOBİ
• Dijitalleşme
• Endeks
• Refah
• Toplam Faktör Verimliliği

Kaynakça

1. Barnett, V., & Lewis, T. (1994). Outliers in statistical data (3rd ed.). John Wiley & Sons.
2. Beyoğlu, A. (2025). Türk Bankacılık Sektöründe Dijital Bankacılık Verimlilik Analizi. Hacettepe Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 43(2), 232-248. https://doi.org/10.17065/huniibf.1517751
3. Bharadwaj, A., El Sawy, O. A., Pavlou, P. A., & Venkatraman, N. (2013). Digital Business Strategy: Toward a Next Generation of Insights. MIS Quarterly, 37(2), 471-482. https://doi.org/10.25300/MISQ/2013/37:2.3
4. Bozkurt, A., Hamutoğlu, N. B., Liman Kaban, A., … Taşçı, G. (2021). Dijital bilgi çağı: Dijital toplum, dijital dönüşüm, dijital eğitim ve dijital yeterlilikler. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 7(2), 35-63. https://doi.org/10.51948/auad.911584. Erişim tarihi: 13.01.2026.
5. Bumann, J., & Peter, M. K. (2019). Action fields of digital transformation – A review and comparative analysis of digital transformation maturity models and frameworks. Journal of Information Technology Theory and Application, 20(1), 13–40.
6. Camara, N., Tuesta, D. (2017). DIGIX: the Digitalization Index. BBVA 17/03 Working Paper. February 2017.
7. Çakmak, T., Yılmaz, B. (2017). Bellek Kurumlarında Dijitalleştirme ve Dijital Koruma: Türkiye’deki Uygulamaların Analizi. Bilgi Dünyası. 18(1). https://doi.org/10.15612/BD.2017.580. Erişim tarihi: 13.01.2026
8. Cichosz, M., Wallenburg, C. M., & Knemeyer, A. M. (2020). Digital transformation at logistics service providers: barriers, success factors and leading practices. The International Journal of Logistics Management, 31(2), 209-238. https://doi.org/10.1108/IJLM-08-2019-0229

9. Cobb, C. W., & Douglas, P. H. (1928). A theory of production. The American Economic Review, 18(1), 139-165. https://www.jstor.org/stable/1811556
10. Cortina, J. M. (1993). What is coefficient alpha? An examination of theory and applications. Journal of Applied Psychology, 78(1), 98-104. https://doi.org/10.1037/0021-9010.78.1.98
11. Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297-334. https://doi.org/10.1007/BF02310555
12. Demirkıran, S., Beyoğlu, A., Terzioğlu, M. K., Yaşar, A. (2022). Sürdürülebilir Kalkınma Odaklı Dijitalleşme Belirleyicilerinin Verimlilik Üzerindeki Etkilerinin Yapay Sinir Ağları İle Sınıflandırılması. Verimlilik Dergisi30-47. https://doi.org/10.51551/verimlilik.988286
13. Diamantopoulos, A., & Winklhofer, H. M. (2001). Index construction with formative indicators: An alternative to scale development. Journal of Marketing Research, 38(2), 269-277.
14. Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (4th ed.). Sage Publications.
15. Gamache, S., Abdul-Nour, G., & Baril, C. (2019). Toward a digital performance assessment model for manufacturing SMEs. Journal of Small Business and Enterprise Development, 26(6/7), 960–977. https://doi.org/10.1108/JSBED-11-2018-0348
16. George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference, 17.0 update (10th ed.). Pearson.
17. Gill, M. (2018). The digital maturity model 5.0. Forrester Research.
18. Kaiser, H. F. (1960). The application of electronic computers to factor analysis. Educational and Psychological Measurement, 20(1), 141-151. https://doi.org/10.1177/001316446002000116
19. Kádárová, J., Lachvajderová, L. ve Sukopová, D. (2023). Dijitalleşmenin AB27'deki KOBİ performansı üzerindeki etkisi: Panel veri analizi. Sürdürülebilirlik , 15 (13), 9973.
20. Karakaş, S., Rukancı, F. ve Anameriç, H. (2009).” Belge Yönetimi ve Arşiv Terimleri Sözlüğü”,Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Yayın No: 24, Ankara
21. Küçük, O. (2011). Faktör Esnekliği ve Ölçeğe Göre Getiri: Kobi’lerde Karşılaştırmalı Bir Cobb-Douglas Üretim Fonksiyonu Uygulaması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2011 15 (2): 353-362
22. Külcü, Ö. (2010). Belge Yönetiminde Yeni Fırsatlar: Dijitalleştirme ve İçerik Yönetimi Uygulamaları. Bilgi Dünyası, 11(2), 290-331
23. Maiti, M., & Kayal, P. (2017). Digitalization: Its impact on economic development & trade. Asian Economic Review, 7(6), 541-549.Marcysiak, A., & Pleskacz, Ż. (2021). Determinants of digitization in SMEs. Entrepreneurship and Sustainability Issues, 9(1), 300.
24. Li, S., Yang, Z., ve Tian, Y. (2023). Digital transformation and corporate performance: evidence from China. China Economic Journal, 16(3), 312-334. https://doi.org/10.1080/17538963.2023.2254138.
25. Luiz Antonio Bueno, Tiago F.A.C. Sigahi, Izabela Simon Rampasso, Walter Leal Filho, Rosley Anholon, (2024). Impacts of digitization on operational efficiency in the banking sector: Thematic analysis and research agenda proposal. International Journal of Information Management Data Insights,.Volume 4, Issue 1. ISSN 2667-0968.
26. Matt, C., Hess, T., & Benlian, A. (2015). "Digital Transformation Strategies." Business & Information Systems Engineering, 57(5), 339-343.
27. Menard, S. (1995). Applied logistic regression analysis. Sage Publications.
28. Myers, R. H. (1990). Classical and modern regression with applications (2nd ed.). Duxbury Press.
29. Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). McGraw-Hill.
30. OECD (2008). Handbook on Constructing Composite Indicators
31. Omol, E. O., Cavalcante, I. M., & da Silva, F. Q. B. (2021). A digital maturity model for organizations: A systematic literature review. Journal of Enterprise Information Management, 34(4), 1218–1240. https://doi.org/10.1108/JEIM-10-2019-0324
32. Quinton, S., et al. (2018). "Conceptualising a digital orientation: antecedents of supporting SME performance in the digital economy." Journal of Strategic Marketing, 26(5), 427-439.
33. Raisch, S., & Krakowski, S. (2021). "Artificial Intelligence and Management: The Automation–Augmentation Paradox." Academy of Management Review, 46(1), 192-210
34. Rousseeuw, P. J., & Hubert, M. (2011). Robust statistics for outlier detection. Wiley Interdisciplinary Reviews: Data Mining and Knowledge Discovery, 1(1), 73-79. https://doi.org/10.1002/widm.2
35. Solow, R. M. (1957). Technical change and the aggregate production function. The Review of Economics and Statistics, 39(3), 312-320. https://doi.org/10.2307/1926047
36. Senna, P., De Sousa Jabbour, A. B. L., Guimarães, J. C. F., & Chiappetta Jabbour, C. J. (2019).Organizational readiness for Industry 4.0: A framework for manufacturing companies.Technological Forecasting and Social Change, 146, 1–12.https://doi.org/10.1016/j.techfore.2019.05.004
37. Sevinç, O. & Çakır, E. (2021). Rising Labor Share in Turkey. Research Notes in Economics. TCMB 2021 (01).
38. Shiguang Li, Zheng Yang & Yixiang Tian (2023) Digital transformation and corporate performance: evidence from China, China Economic Journal, 16:3, 312-334, DOI: 10.1080/17538963.2023.2254138
39. Streiner, D. L. (2003). Starting at the beginning: An introduction to coefficient alpha and internal consistency. Journal of Personality Assessment, 80(1), 99-103. doi:10.1207/S15327752JPA8001_18
40. Syverson, C. (2011). "What Determines Productivity?" Journal of Economic Literature. 49(2). June 2011: 326–365
41. Tavakol, M., & Dennick, R. (2011). Making sense of Cronbach's alpha. International Journal of Medical Education, 2, 53-55. https://doi.org/10.5116/ijme.4dfb.8dfd
42. TUIK (2026). https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Kucuk-ve-Orta-Buyuklukteki-Girisim-Istatistikleri-2023-53543. Erişim tarihi: 07.11.2025.
43. Tubis, A., & Werbińska-Wojciechowska, S. (2021). Digital maturity assessment model for organizations. Energies, 14(9), 2672. https://doi.org/10.3390/en14092672
44. Türmob (2022). Sosyal Güvenlik Kurumu Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca Belirlenen Çeşitli İşkollarına Ait Asgari İşçilik Oranlarını Gösterir Tebliğ1. https://www.turmob.org.tr/arsiv/mbs/pratikBilgiler/cesitli%20is%20kollar%C4%B1-2022.pdf. Erişim tarihi: 28.12.2025
45. Unruh, G., & Kiron, D. (2017). Digital Transformation on Purpose. http://sloanreview.mit.Edu/article/digital-transformation-on-purpose/
46. van Ark, Bart, Mary O'Mahoney, and Marcel P. Timmer. 2008. "The Productivity Gap between Europe and the United States: Trends and Causes." Journal of Economic Perspectives 22 (1): 25–44.DOI: 10.1257/jep.22.1.25
47. Verhoef, P. C., Broekhuizen, T., Bart, Y., Bhattacharya, A., Dong, J. Q., Fabian, N., & Haenlein, M. (2021). Digital transformation: A multidisciplinary reflection and research agenda. Journal of Business Research, 122, 889-901. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.09.022
48. Westerman, G., Bonnet, D., & McAfee, A. (2014). Leading Digital: Turning Technology into Business Transformation. Boston, MA: Harvard Business Review Press.
49. Yılmaz, Y. (2021). Dijital Ekonomiye Geçiş Süreci, Ölçümü ve Dijitalleşme Verimlilik İlişkisi. İstanbul İktisat Dergisi, 71(1), 283-316.
50. Zhipeng Yu, Xiaonan Cao, Lu Tang, Taihua Yan, Zeyu Wang, Does digitalization improve supply chain efficiency?, Finance Research Letters, Volume 67, Part A, 2024,105822, ISSN 1544-6123, https://doi.org/10.1016/j.frl.2024.105822.