Compilation of Vegan Special Recipes: The Case of Muğla Province

Öz

Nutrition is taught to the individual by the society and family from the moment they are born, and their taste develops in this direction. A different diet may be chosen due to health, adopted lifestyle, living environment, environmental sensitivity, loving animals, popularity and many other factors. One of the different diets is vegan diet. People who adopt a vegan lifestyle prefer dishes that do not contain animal products, unlike the food classics of their society, and the increase in the number of people who make this choice may affect the culinary culture. It may be one of the situations that may cause local dishes to change or disappear as a result of the increase in preference over time. The aim of the study is to determine the vegan dishes from Muğla local dishes, and to determine how many vegan dishes are found in which food groups in the registered local dishes. Muğla was chosen because it is a touristic city preferred by tourists and has a rich cuisine, and the study was conducted on the Muğla food sample. The study, which was conducted in a qualitative research design, was conducted using the document scanning method. The contents of the recipes were examined and dishes that did not contain animal products were recorded. According to the source scanned, it was determined that 180 of the 451 recipes had vegan features. With the transformation of adaptable dishes, it is possible to say that Muğla dishes are one of the regional examples that can be preferred by those who eat vegan. This can be used as one of the methods that can be used to promote and carry these local dishes into the future. Additionally, it can contribute to the promotion of Turkish cuisine by creating a gastro route for those who prefer a vegan diet.

Anahtar Kelimeler

• Muğla Cuisine
• Vegan Cuisine
• Local Cuisine
• Turkish Cuisine
• Gastro Tourism

Vegan Özellikli Reçetelerin Derlenmesi: Muğla İli Örneği

Öz

Beslenme alışkanlığı toplum ve aile tarafından bireye doğduğu andan itibaren kazandırılır ve damak tadı bu yönde gelişir. Sağlık, benimsenen hayat tarzı, yaşanılan çevre, çevresel duyarlılık, hayvanları sevme, popülarite ve daha birçok etken nedeniyle farklı bir beslenme tarzı seçilebilir. Farklı beslenme tarzlarından biri de vegan beslenmedir. Vegan yaşam tarzını benimseyen insanlar, bulunduğu toplumun yemek klasiklerinden farklı olarak hayvansal ürünlerin yer almadığı yemekleri tercih etmektedir. Bu tercihi yapanların sayısının artması mutfak kültürünü etkilemektedir. Vegan beslenen bireyler arttıkça, hayvansal besin de içeren yöresel yemekler yerine vegan yemekler tercih edilmesi sonucunda yöresel yemeklerin değişmesine veya yok olmasına sebep olabilir. Çalışmanın amacı Muğla yöresel yemekleri içerisinde, farklı yemek gruplarında vegan özellik gösteren yemeklerin tespit edilmesidir. Muğla, turistlerin tercih ettiği bir turizm kenti olması ve zengin bir mutfağa sahip olması nedeniyle tercih edilmiş ve çalışma Muğla yemekleri örnekleminde yapılmıştır. Nitel araştırma deseninde yapılan çalışma doküman analizi yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Tariflerin içerikleri incelenmiş ve hayvansal ürünlerin bulunmadığı yemekler kayıt altına alınmıştır. Tarama yapılan kaynağa göre 451 tarifin 180’inin vegan özellik gösterdiği tespit edilmiştir. Uyarlanabilecek yemeklerin dönüştürülmesi ile bu sayı daha da artabilmektedir. Analiz sonuçlarına göre Muğla yemeklerinin, vegan beslenen bireylerce tercih edilebilir yöresel örneklerden biri olduğunu söylemek mümkündür. Bu durum yöresel yemeklerin tanıtımı ve geleceğe taşınması için faydalanılabilecek yöntemlerden biri olarak kullanılabilir. İlave olarak vegan beslenmeyi tercih edenler için gastro rota oluşturularak Türk mutfağının tanıtımına katkı sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler

• Muğla Mutfağı
• Vegan Mutfak
• Yöresel Mutfak
• Türk Mutfağı
• Gastro Turizm

Kaynakça

1. Alanka, D. (2024). Nitel bir araştırma yöntemi olarak içerik analizi: Teorik bir çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 64-84. https://dergipark.org.tr/en/pub/kronotop/issue/82784/1405579
2. Aktaş, N., Şen, A., & Çil, M. (2019). Gastronomi turizminde yeni bir eğilim: vejetaryen ve vegan festivaller. In VIII. National IV. International Eastern Mediterranean Tourism Symposium (pp. 976-983).
3. Aldemir, T. (2024). Veganların Anadolu turlarındaki beslenme sorunları: turistler üzerine bir araştırma. Tourism and Recreation, 6(1), 66-75. https://doi.org/10.53601/tourismandrecreation.1365974
4. Altundağ, Ö. Ö., & Payas, D. (2021). Sporcularda vejetaryen/vegan beslenme ve özel endişeler. Unika Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(2), 101-117. http://dx.doi.org/10.47327/unikasaglik.21
5. Atabey, S. & Çolakoğlu, Ü. (2022). Muğla Mutfak Kültürü Köken Araştırması, S. Sönmez, S. ve Ö. Işık (Ed.), Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimlerde Güncel Tartışmalar 1, (ss. 619-630). Duvar Yayınları.
6. Atabey, S. (2023). Gocamandan Toruna Muğla Yemekleri, Muğla Büyükşehir Belediyesi yayınları.
7. Aymankuy, Ş., & Topal, H. (2022). Vejetaryen/vegan beslenme felsefesinin gastronomide sürdürülebilirliğe etkisi. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 5(5), 670-682. https://doi.org/10.26677/TR1010.2022.984
8. Ayyıldız, S., & Sezgin, A. C. (2021). Vejeteryan/Vegan bireylerin yiyecek içecek işletmeleri tercihleri ve sorunları. Journal of Tourism Research Institute, 2(1), 1-16. https://dergipark.org.tr/en/pub/jtri/issue/60904/900390

9. Çetin, Z. (2014). Vejetaryen ve vegan beslenmesi, Medikal Akademi. http://www.medikal akademi. com.tr/vejetaryen-ve-vegan-beslenmesi
10. Çetiner, S. (2015). Bitkiler ve insanlar. Tarla Sera Dergisi, 5 (63), 24-26. https://core.ac.uk/reader/32328720
11. Doğan, M. & Doğan, C. (2005). Yörüklerin hayat tarzı. Journal of Social Policy Conferences,(49). https://dergipark.org.tr/en/pub/iusskd/issue/897/10043
12. Dikme, T. G. (2023). Yaşlılarda vegan beslenme: Derleme makale. Acta Medica Ruha, 1(2), 173-183. https://doi.org/10.5281/zenodo.8011416
13. Dilek, S. E. (2018). Türkiye’de vejetaryen/vegan oteller mümkün mü? Kavramsal bir tartışma. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 19(1), 1-18.
14. Güler, S. (2010). Türk mutfak kültürü ve yeme içme alışkanlıkları. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26, 24-30. https://www.ajindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423876631.pdf
15. Gürhan, N. (2023). Yemek, kimlik, mekân: Vegan kimliğin mekânsal temsili‐Gabo Kitchen Kafe. içinde Vegan dünyayı anlamak veganlık üzerine toplumsal araştırmalar, 71-94.
16. Ilgaz, A., Pınar, E. & Özdemir, S.Y. (2016). Bir tahakkuk biçimi olarak türcülük: etin cinsel politikası üzerine, ONTO Online Psikoloji Dergisi, Sayı 9, 44-48 http://www.ontodergisi.com/birtahakkuk-bicimi-olarak-turculuk-etin-cinsel-politikasi-uzerine
17. Kaya, D. G. (2019). Aydın İlinde Yabani ot, sebze, meyve ve mantar Yemekleri Üzerine Bir Araştırma.(Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya. https://hdl.handle.net/20.500.12395/38717
18. Kınıkoğlu, M. (2016). Vegan Beslenme. Oğlak Yayınları.
19. Leitzmann, C. (2014). Nutrition ecology: The contribution of vegetarian diets. The American Journal of Clinical Nutrition, 78(3): 657-659. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S000291652203369X
20. Long, M. L. (2004). Culinary tourism (2. Baskı).USA: The University Press of Kentucky.
21. Ön Esen, F., & Kılıç, B. (2021). Muğla Gastronomi Turizmi Potansiyelinin Turist Rehberlerinin Bakış Açısıyla İncelenmesi. Sosyal, Beşeri Ve İdari Bilimler Dergisi, 3(10), 814–834. Geliş tarihi gönderen https://www.sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/124
22. Petti, A., Palmieri, B., Vadalà, M. & Laurino, C. (2017). Vegetarianism and veganism: not only benefits but also gaps. a review. Progress in Nutrition, 19(3): 229-242. https://www.researchgate.net/publication/320372169
23. Sezgin, A. C., & Ayyıldız, S. (2019). Gastronomi alanında vejetaryen/vegan yaklaşımı; Giresun yöre mutfağı'nın vejetaryen mutfak kapsamında incelenmesi. Siyasi Sosyal ve Kültürel Yönleriyle Türkiye ve Rusya, 1(1), 505-53.
24. Sünnetçioğlu, S., Mercan, Ş.O., Yıldırım, H.M. & Türkmen, S. (2017). Veganların restoranlarda karşılaştıkları sorunlar üzerine bir araştırma, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(2): 241-252. HTTP Status 404 - /xmlui/bitstream/handle/20.500.11857/1740/1740.pdf
25. Şanlıer, N. & Ertaş, Y. (2018). Vejetaryen mutfak. F. Nizamlıoğlu (Ed.), Gastronomide güncel konular (ss. 133-164). Billur Yayınevi ve Basımevi.
26. Şimşek, A. , Güleç, E. & Usta, S. (2020). Gastronomik ürün çeşitlendirme kapsamında veganlar ve çölyak hastaları için ürün geliştirme: kazandibi . Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi , 5 (1), 51-59 . DOI: 10.37847/tdtad.698196
27. Tatık, E. (2024). Turistlerin seyahat motivasyonlarının destinasyon imajı ve davranışsal niyetleri üzerindeki etkisi. Turar Turizm ve Araştırma Dergisi, 13(1), 60-95. https://doi.org/10.7460/turar.1441248
28. Türk Patent Kurumu Coğrafi İşaret Portalı https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/liste?il=48
29. Wright, L. (2017). Introducing vegan studies, ISLE: Interdisciplinary Studies in Literature and Environment, (24):4, 727–736, https://doi.org/10.1093/isle/isx070
30. Yegen C. & Aydın, O. B., (2018). Postmodern bir kimlik olarak veganlık ve bir çevrimiçi vegan ağının analizi, Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 28: 91-114. http://iletisimdergisi.gsu.edu.tr/en/download/article-file/493242