Ortaokul Öğrencilerinin Matematiksel Yetkinliklerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Bu araştırma ortaokul çağındaki öğrencilerinin matematiksel yetkinliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Nicel araştırma yöntemine ve tarama araştırması desenine uygun olarak yürütülen araştırmanın verileri 2020-2021 eğitim öğretim yılının bahar döneminde Ankara ili merkez ilçelerinde bulunan ortaokullarda öğrenim gören 758 öğrenciden elde edilmiştir. Araştırmada dört boyut 34 maddeden oluşan “Ortaokul öğrencileri için matematiksel yetkinlik ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda katılımcılardan elde edilen verilerin analizinde SPSS 23 paket programından faydalanılmıştır. Elde edilen veriler üzerinde betimsel istatistiklerden frekans, yüzde ve aritmetik ortalama ve bağımsız değişkenler arasındaki farklılıkların tespiti için t-testi ile Anova testlerinden yararlanılmıştır. Toplanan veriler üzerinden yapılan analizler sonucunda katılımcıların matematiksel yetkinliklerinin cinsiyet, matematik dersinden özel ders alma, matematik dersi için dershaneye/kursa gitme gibi değişkenlere göre farklılık göstermediği tespit edilirken, katılımcıların yer aldıkları sınıf değişkenine ve matematik dersi başarı notlarına göre matematiksel yetkinliklerinin anlamlı bir şekilde farklılaştığı saptanmıştır. Bu sonuçlardan yola çıkarak ortaokul kademesindeki öğrencilerin matematiksel yetkinliklerinin sınıf düzeylerine ve matematik dersi başarı notlarına göre neden farklılaştığını tespit etmeye yönelik farklı yöntem ve desenlerde tasarlanmış çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• yetkinlik
• matematiksel yetkinlik
• ortaokul öğrencileri

Examination of Secondary School Students’ Mathematical Competence in Terms of Various Variables

Öz

The research was made in purpose of analyzing mathematical competences of secondary school students in terms of various variables. Research data which was conducted in compliance with quantitative research method and survey research design was obtained from 758 students who have received their education at secondary schools in central districts in Ankara during spring term of 2020-2021 Academic Year. “Scale on Mathematical Competence for Secondary School Students” which consists of four aspects, 34 items were used in purpose of gathering data in research. SPSS 23 package was used in analysis of data which was obtained from the participants in accordance with research goal. T-test and Anova test were used for the determination of differences between frequency, percentage and arithmetic mean and independent variables from descriptive statistics on data which was obtained. As a result of analyses which were made through the collected data, it was determined that mathematical competences of participants didn’t differ in variables such as gender, receiving private math lesson, going to training center/course for math lesson, while mathematical competences of participants significantly differed in variable of their grade and their pass marks on math lesson. From the point of these results, it is suggested that studies which are designed with different methods and designs are made to determine why mathematical competences of students who are at secondary school level differed in their grades and pass marks on math lesson.

Anahtar Kelimeler

• Competence
• mathematical competence
• secondary school students

Kaynakça

1. Abay, S. ve Buluç, B. (2020). Matematiksel yetkinlik algı ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(15), 65-82.
2. Akkurt, R. (2020). Günlük yaşam problemleri uygulanarak altıncı sınıf öğrencilerinin matematiksel yetkinliklerinin incelenmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Bursa Uludağ Üniversitesi, Bursa.
3. Boesen, J.,Helenius, O., Bergqvist, E., Bergqvist, T., Lithner, J., Palm,T. and Palmberg, B. (2014). Developing mathematical competence: From the intended tothe enacted curriculum, Journal of Mathematical Behavior, 33, 72– 87.
4. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri. (7. Baskı). Ankara: Pegem.
5. Clark C.A., Sheffield T.D., Wiebe S.A., Espy, K. A. (2013). Longitudinal associations between executive control and developing mathematical competence in preschool boys and girls. Child development, 84(2), 662–677.
6. Çetin, A. (2019). 2018 Fen bilimleri dersi öğretim programının matematiksel yetkinlikler bakımından incelenmesi, 6. Uluslararası Multidisipliner Çalışmaları Kongresi Eğitim Bilimleri Tam Metin Bildiri Kitabı içinde, M. Kılıç ve M. Eraslan (Eds.), Elazığ, Asos. (ss.343-351).
7. Duchhardt, C., Jordan, A. K., & Ehmke, T. (2017). Adults’ use of mathematics and its influence on mathematical competence, International Journal of Science and Mathematics Education, 15, 155–174.
8. Fayzullaev, J. (2020). A systematic approach to the development of mathematical competence among students of technical universities, European Journal of Research and Reflection in Educational Sciences, 8(3), 42-47.

9. Karasar, N. (2010). Bilimsel araştırma yöntemi. (21. Baskı). Ankara: Nobel.
10. Kılcan, T., Palaz, T. ve Kılcan, B. (2021a). Lisansüstü eğitim alan öğrencilerin matematiksel yetkinliğe ilişkin görüşleri: Nitel bir çalışma, Journal of Multidisciplinary Studies in Education, 5(1), 1-17.
11. Kılcan, T., Palaz, T. ve Kılcan, B. (2021b). Ortaokul öğrencileri için matematiksel yetkinlik ölçeği geliştirme çalışması, Gelecek Vizyonlar Dergisi, 5(2), 1-12
12. Kordon, E. (2006). Yetkinliklere dayalı kariyer planlama ve endüstri mühendisliği öğrencileri için bir uygulama (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
13. Lithner, J. (2012). Learning Mathematics by Creative or Imitative Reasoning, 12th International Congress on Mathematical Education, https://www.mathunion. org/fileadmin/ICMI/ Conferences/ICME/ICME12/ www.icme12.org/uplo ad/submission/1971_F.pdf adresinden edinilmiştir.
14. Mesleki Yeterlilik Kurumu [MYK], (t.y.).Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi Terimler Sözlüğü, https://www.myk.gov.tr/images/articles/tyc/TYC_TER%C4%B0MLER_SOZLUGU.pdf adresinden edinilmiştir.
15. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], (2018a). Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 4, 5, 6 ve 7. Sınıflar), https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/201812103847686-SOSYAL%20 B%C4%B0LG%C4%B0LER%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI% 20.pdf adresinden edinilmiştir.
16. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], (2018b). Matematik Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar), http://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=329 adresinden edinilmiştir.
17. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], (2019). PISA 2018 Türkiye Ön Raporu, http://www.meb. gov.tr/meb_iys_dosyalar/2019_12/03105347_PISA_2018_Turkiye_On_Raporu.pdf adresinden edinilmiştir.
18. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], (2020). TIMSS 2019 Türkiye Ön Raporu, http://odsgm.meb. gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_12/10175514_TIMSS_2019_Turkiye_On_Raporu_.pdf adresinden edinilmiştir.
19. Moreira, D. (2007). Filling the gap between global and local mathematics, CERME 5, https://core.ac.uk/download/pdf/ 303044002.pdf adresinden edinilmiştir.
20. Neumann, I., Duchhardt, C., Grüßing, M., Heinze, A., Knopp, E., & Ehmke, T. (2013). Modeling and assessing mathematical competence over the lifespan, Journal for Educational Research Online, 5(2), 80–109.
21. Niss, M. & Højgaard, T. (2019). Mathematical competencies revisited, Educational Studies in Mathematics,102, 9–28.
22. Niss, M. (2003). Mathematical competencies and the learning of mathematics: The Danish kom project.http://www.math.chalmers.se/Math/Grundutb/CTH/mve375/1112/docs/KOM kompet enser.pdf adresinden edinilmiştir.
23. Niss, M., & Højgaard, T. (2002). Kompetencer og matematiklæring: ideer og inspiration til udvikling af matematikundervisning i Danmark. http://static.uvm.dk/ Publikationer/2002/kom/hel.pdf adresinden edinilmiştir.
24. Official Journal of the European Union. (2006). Recommendation of the European Parliament and of the Council of 18 December 2006 on key competences for lifelong learning (2006/962/EC).https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/ LexUriServ.do?uri=OJ:L:2006:394: 0010: 0018:EN:PDF adresinden edinilmiştir.
25. Van de Rijt, B. A. M., Van Luit, J. E. H., & Pennings, A. H. (1999). The construction of the Utrecht Early mathematical competence scales. Educational and Psychological Measurement, 59(2), 289–309.