Karakter Eğitimi Açısından Mevlâna İdris Zengin’in Hikâye ve Masallarında Eğitsel İletiler

Öz

Küçük yaştan itibaren oluşmaya başlayan kişilik, çocuk büyüdükçe şekillenmeye devam eder. Çocukta kişilik ve karakter oluşumunu etkileyen unsurlardan biri de onlar için yazılmış edebî eserlerdir. Eserdeki karakter, çocuk kitapla etkileşime girdikten sonra artık onun arkadaşı olur ve bu sayede çocuk, başka yaşamları ve insanları tanımaya başlar. Bu çalışmada, karakter eğitimi açısından Mevlâna İdris Zengin’in hikâye ve masallarındaki eğitsel iletilerin ve karakterlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, yazarın masal ve hikâye türünde yazmış olduğu tüm eserleri iki boyutta incelenmiştir. Birinci boyutta, çocuk edebiyatında karakter ve özdeşim arasındaki ilişkiden hareketle yazarın eserlerindeki karakterlerin özellikleri betimlenmiş; ikinci boyutta ise eserlerde yer alan eğitsel iletiler belirlenmiştir. Nitel yaklaşıma göre desenlenen araştırmada doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın inceleme nesnelerini ise Mevlana İdris Zengin’e ait 62 hikâye ve masal kitabı oluşturmaktadır. Verilerin analizinde nitel araştırma tekniklerinden betimsel analiz ve içerik analizi birlikte kullanılmıştır. İnceleme sonucunda, yazarın eserlerinin karakter eğitimi açısından zengin iletilerle dolu olduğu ve geliştirdiği karakterlerin çocuğun özdeşim kurabileceği nitelikler taşıdığı tespit edilmiştir. Ayrıca bu iletilerin çocuğa görelik ilkesine de uygun olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Mevlâna İdris Zengin
• özdeşim
• karakter eğitimi
• eğitsel ileti
• masal
• hikâye

Educational Messages in the Stories and Tales of Mevlâna İdris Zengin Terms of Character Education

Öz

In this study, it was aimed to study the educational messages of Mevlâna İdris Zengin’s tales and stories in terms of character education. In this purpose, all of the tales and stories which Mevlâna İdris Zengin has written have been examined in two dimensions. In the first dimension, the relation between character and identification in child literal, has been depicted character features in the aouthor’s works; in the second dimension, educational messages in the works were determinal. The document analysis method was used in the research designed according to the qualitative approach. The objects of the investigation are the 60 stories of Mevlana Idris Zengin and the book of fairy tales. In the analysis of the data, descriptive analysis and content analysis were used together from qualitative research techniques. In the result of the examination, it was determined that the author’s works were filled with rich messages in terms of character education. It has also been found that messages have been accordance with the principle child’s relativity.

Anahtar Kelimeler

• Mevlâna İdris Zengin
• identification
• character education
• educational messages
• tales and stories

Kaynakça

1. Aktaş, E. ve Beldağ, A. (2017). Kalila and Dimna as One of the Traditional Antecedents of Modern Classifications of Values. International Education Studies, 10(3), 46-53.
2. Aktaş, E. (2016). Çocuk Edebiyatında Türler. T. Şimşek (Ed.), Okul Öncesinde Çocuk Edebiyatı ve Medya El Kitabı içinde (s.161-219). Ankara: Grafiker Yayınları.
3. Aslanyürek, S. (2004). Senaryo kuramı (2. basım). İstanbul: Pan Yayıncılık.
4. Barış, G. (2011). Gülten Dayıoğlu'nun Çocuk Romanlarındaki Eğitsel İletiler. Bolu: Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi.
5. Bilgin, N. (2006). Sosyal bilimlerde içerik analizi teknikleri ve örnek çalışmalar (2. Baskı). Ankara: Siyasal Kitabevi.
6. Demirel, Ş. (2011). Çocuk edebiyatı. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
7. Ekşi, H. (2003). Temel İnsanî Değerlerin Kazandırılmasında Bir Yaklaşım: Karakter Eğitimi Programları. Değerler Eğitimi Dergisi, 1(1), 79-96.
8. Gökşen, E. N. (1985). Örnekleriyle çocuk edebiyatımız. İstanbul: Remzi Kitabevi.