Çeviri Eğitiminde Eğitim Materyali Olarak Biçem Kılavuzu Kullanımı

Öz

Biçem kılavuzu içerik geliştirirken başvurulacak standartları, ilkeleri içeren kılavuz şeklinde tanımlanabilir. Bu kılavuzlar gazetecilik, reklamcılık, yayıncılık gibi içerik geliştirilen pek çok alanda kullanılır. Çeviri endüstrisinde ise tutarlı ve müşteri beklentilerine uygun çeviri yapmak için kullanılır. Günümüzün çeviri endüstrisinde çevirmenlerden biçem kılavuzu kullanarak çeviri, redaksiyon ve son okuma yapmaları, biçem kılavuzu hazırlamaları ve biçem kılavuzlarını güncellemeleri beklenir. Çeviri eğitim programlarında da bu uygulamaların simülasyonu çeşitli şekillerde yapılabilir. Öğrencilerden biçem kılavuzlarının metin çözümlemesini yapmaları, biçem kılavuzuyla çeviri yapmaları, redaksiyon yapmaları, biçem kılavuzlarını güncellemeleri veya sıfırdan biçem kılavuzu hazırlamaları istenebilir. Biçem kılavuzlarıyla çalışmanın çevirmenlere gerek çevirmenlik kariyerleri bakımından gerekse genel yaşamlarında pek çok faydası vardır. İlk olarak öğrencilerin etkili ve şiddetsiz iletişim kurma becerisini geliştirir. Beklentiye uygun çeviri ve düzelti yapma ve sıfırdan metin oluşturma becerilerini güçlendirir. Biçem kılavuzuyla çalışan öğrenciler çeviri kararlarını yönlendiren faktörleri önceliklendirme ve çeviri durumuna uygun karar verme becerilerini ilerletilirler. Bu beceriler çeviri eğitim kurumlarının beklediği öğrenme çıktılarıyla da doğru orantılıdır. Bu çalışmada söz konusu becerilerin geliştirilmesi için öğrencilerle ders içinde ya da ders dışında biçem kılavuzuyla nasıl çalışmalar yapılabileceği konusunda modeller sunulmuştur. Bunlarda dikkat edilen noktalar öğrencilerin ekip çalışmasıyla iş birliği becerilerini ve öğrenme günlükleri yoluyla farkındalıklarını geliştirmeleridir. Ayrıca önerilen çalışmaları yaparken başvurulabilecek hazır biçem kılavuzları tanıtılmıştır. Bu çalışmanın, akademide biçem kılavuzları konusunda farkındalığı artırmaya hizmet etmesi ve müfredatlarına biçem kılavuzunu dahil etmeyi düşünen eğitimcilere yol gösterici olması umut edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• biçem kılavuzu
• çeviri eğitimi
• eğitim materyali
• iş birliği
• öğrenme çıktısı

Style Guide as an Education Material in Translation Education

Abstract

Style guide could be defined as a guide which includes the standards and principles to be followed in the process of content creation. It is used in many fileds such as journalism, adversiting and publishing in which content creation is done. In today’s translation world, translators are expected to translate and revise texts using style guides as well as prepare and update them. When it comes to translation education, the simulation of these practices could be done in various forms. Students could be asked to do text analysis on style guides, translate, edit and proofread content using style guides, update them, and prepare them from scratch. Studying style guides has various benefits for both students’ career and life in general. First of all, students improve their effective and nonviolent communication skills. Using these guides help them strenghten their skills of translating and revising according to expectation and producing texts from scratch. Students improve their skills of prioritizing the factors leading their translation decisions and making decisions according to a translation case. These skills are in compliance with the learning outcomes of translation education institutions. In this article, we provided models of study that could be conducted in and out of class hours using style guides in order to improve the aforementioned skills of students. In these models, it is important to carry out team work in order to improve the collaboration skill of students and have them write learning journals in order to improve their awareness about what they learn. In the following part of the study, ready-to-use style guides found on the internet were introduced. We hope that this study will help increase the awareness of academicians about style guides and lead those translation educators who plan to use style guides as a learning material in their courses.

Keywords

• collaboration
• education material
• learning outcome
• style guide
• translation education

Kaynakça

1. Canım Alkan, S. (2020). Çeviri eğitiminde teknoloji destekli proje tabanlı simülasyon yöntemi: İstanbul Üniversitesi örneği. Turkish Studies - Education, 15(6), 3919-3937.
2. Canım, S. (2021) Çeviri eğitiminde iş birliği. Şevik, Nesrin ve Şimşek, Fatih (Ed.), Kuramdan uygulamaya çeviri eğitimi (s. 37-62) içinde. İstanbul: Çizgi Kitabevi.
3. Canım, S. Çeviride başvurulan biçem kılavuzları üzerine betimleyici bir inceleme ve bir şablon önerisi (Baskıda)
4. Contador Alves, A. S. (2014). A importância dos guias de estilo no processo tradutório (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Universidade Nova de Lisboa, Lizbon.
5. Galán-Mañas, A. (2011). Translating authentic technical documents in specialised translation classes. The Journal of Specialised Translation, 16, 109-125. https://www.jostrans.org/issue16/art_manas.pdf
6. Güner, E. S. (2022). Yerelleştirme biçim kılavuzlarına çeviri odaklı bir bakış. RumeliDE dil ve edebiyat araştırmaları dergisi, Ö11, 716-734.
7. Jiménez-Crespo, M. A. (2010). Localization and writing for a new medium: a review of digital style guides. revista tradumàtica, 8, 1-9.
8. Kiraly, D. (Ed.). (2015). Towards authentic experiential learning in translator education. V & R Unipress. https://doi.org/10.14220/9783737004954

9. Kurultay, T. (1997). Neler olmazsa çeviri eğitimi olmaz? Çeviri eğitiminde temel ilkeler belirlemeye yönelik bir deneme. Kurultay, Turgay ve Birkandan, İlknur (Ed.), Forum: Türkiye’de çeviri eğitimi nereden nereye? 1 (s. 23-30) içinde. İstanbul: Sel yayıncılık.
10. Moorkens, J. (2012). A mixed-methods study of consistency in translation memories. The international journal of localisation, 11/1, 14-26.
11. Nord, C. (2007). Translating as a purposeful activity. Manchester & Kinderhook (NY): St Jerome.
12. Muegge, U. (2012). The need for speed: how to ensure the completion of your most urgent translation projects within three days. Elisabeth Gräfe (Ed.), tekom-Jahrestagung 2012 Proceedings of the annual conference of the German society of technical communicators, (s. 201-202) içinde. Stuttgart: tcworld GmbH.
13. Opršál, J. (2017). Collaborative translation in the information age (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Masaryk University, Brno.
14. Washbourne, K. (2012). Translation style guides in translator training: considerations for task design. The journal of specialised translation, 17, 2-16.