Evaluating the Listening Activities in the Yeni İstanbul Turkish Coursebook for International Students A2 in Terms of the Common European Framework of Reference for Languages

Öz

This study evaluates the 18 listening activities in the Yeni İstanbul Turkish Coursebook for International Students A2 in terms of the listening activities, A2 descriptors, reception strategies and domains of the Common European Framework of Reference for Languages (CEFR) and its Companion Volume. In this qualitative study, data were collected through document analysis and examined through descriptive analysis. In addition, 18 audio recordings and 12 videos accessed via QR codes were measured for duration, word count, speech rate, clarity of articulation, naturalness and background noise. Of the 11 descriptors examined, 4 are fully met, 4 are partially met and 3 are not met. The texts suit the A2 level in topic and genre; however, in 7 activities the transcript is printed on the page and the task relies on grammar-focused gap filling. Listening to announcements, sequences of instructions and presentations is absent, and strategy training is limited. The audio recordings are clear, with an average of 84 words per minute, but contain neither ambient sound nor accent variety. The videos are markedly faster, at 115 words per minute. Nine recordings do not match the printed transcripts. The tasks should be redesigned in line with the CEFR’s action-oriented view of listening.

Anahtar Kelimeler

• Turkish as a foreign language
• listening skill
• CEFR
• coursebook evaluation
• speech rate

Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler İçin Türkçe Ders Kitabı A2’deki Dinleme Etkinliklerinin Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmada Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler İçin Türkçe Ders Kitabı A2’deki 18 dinleme etkinliği, Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni (AOBM) ve Tamamlayıcı Cilt’teki işitsel alımlama etkinlikleri, A2 düzeyi tanımlayıcıları, alımlama stratejileri ve kullanım alanları açısından değerlendirilmiştir. Nitel desendeki çalışmada veriler doküman incelemesiyle toplanmış ve betimsel analizle çözümlenmiştir. Ayrıca karekodla erişilen 18 ses kaydı ile 12 video; süre, sözcük sayısı, konuşma hızı, sesletim açıklığı, doğallık ve arka plan sesi açısından ölçülmüştür. İncelenen 11 tanımlayıcıdan 4’ü tam, 4’ü kısmen karşılanmakta, 3’ü karşılanmamaktadır. Metinler konu ve tür bakımından A2 düzeyine uygundur; ancak etkinliklerin 7’sinde dinleme metni sayfada basılıdır ve görev, dil bilgisi odaklı boşluk doldurmaya dayanmaktadır. Duyuru, yönerge dizisi ve sunum dinleme yer almamakta, strateji öğretimi sınırlı kalmaktadır. Ses kayıtları dakikada ortalama 84 sözcükle açık ve anlaşılırdır, fakat ortam sesi ve ağız çeşitliliği içermemektedir. Videolar dakikada ortalama 115 sözcükle belirgin biçimde daha hızlıdır. Dokuz kayıt kitaptaki metinle örtüşmemektedir. Görevlerin AOBM’nin eylem odaklı dinleme anlayışına göre yeniden düzenlenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• yabancı dil olarak Türkçe
• dinleme becerisi
• AOBM
• ders kitabı değerlendirme
• konuşma hızı
• konuşma hızı

Kaynakça

1. Avrupa Konseyi. (2009). Diller için Avrupa ortak başvuru metni: Öğrenme, öğretme, değerlendirme (Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, Çev.). Millî Eğitim Bakanlığı. (Orijinal eser 2001’de yayımlanmıştır)
2. Avrupa Konseyi. (2021). Diller için Avrupa ortak başvuru metni: Öğrenme, öğretme ve değerlendirme – Tamamlayıcı cilt (S. Çelik vd., Çev.). Millî Eğitim Bakanlığı. (Orijinal eser 2020’de yayımlanmıştır)
3. Bölükbaş, F., Keskin, F., Gedik, E., Tokgöz Utku, H., Ünsal Rey, G., Özenç, F., Gönültaş, G., Şimşek, İ. D., Alaca Sarı, S., & Yusufoğlu, S. (2022). Yeni İstanbul uluslararası öğrenciler için Türkçe ders kitabı A2 (M. Y. Yılmaz, F. Bölükbaş, & F. Keskin, Ed.; 4. bs.). Kültür Sanat Yayınevi.
4. Büyükikiz, K. K. (2014). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen C1 düzeyindeki öğrencilerin dinleme becerisine ilişkin görüşleri. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(3), 793–805.
5. Council of Europe. (2020). Common European framework of reference for languages: Learning, teaching, assessment – Companion volume. Council of Europe Publishing.
6. Eş, A. T., & Aktaş, E. (2023). Yabancı dil olarak Türkçe ders kitaplarındaki üretici dil becerileri etkinliklerinin eylem odaklı yaklaşıma göre incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (Ö13), 157–197. https://doi.org/10.29000/rumelide.1379142
7. Field, J. (2008). Listening in the language classroom. Cambridge University Press.
8. Gilmore, A. (2007). Authentic materials and authenticity in foreign language learning. Language Teaching, 40(2), 97–118. https://doi.org/10.1017/S0261444807004144

9. Goh, C. C. M. (2000). A cognitive perspective on language learners’ listening comprehension problems. System, 28(1), 55–75. https://doi.org/10.1016/S0346-251X(99)00060-3
10. Graham, S. (2006). Listening comprehension: The learners’ perspective. System, 34(2), 165–182. https://doi.org/10.1016/j.system.2005.11.001
11. Güneş, H. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dinleme eğitimi. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 6(3), 198–207.
12. Kansızoğlu, H. B., & Söğüt, A. (2026). Yeni İstanbul uluslararası öğrenciler için Türkçe ders kitabı (C1) üretim etkinliklerinin Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni yaklaşım ve kavramları açısından değerlendirilmesi. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 14, 164–188. https://doi.org/10.29228/ijlet.1793602
13. Küçükavşar, A., & Çavdar Paksoy, H. G. (2026). Yeni İstanbul uluslararası öğrenciler için Türkçe ders kitaplarının dinlenebilirlik açısından değerlendirilmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 15(1), 324–345. https://doi.org/10.7884/teke.1728384
14. Özaltun, H. (2018). Yabancılara Türkçe öğretiminde sesli metinlerin dinlenebilirlik açısından tanımlanması ve sınıflandırılması [Doktora tezi]. İnönü Üniversitesi.
15. Özaltun, H., & Erdem, İ. (2020). Türkçe öğrenen yabancılar için sesli metinlerin dinlenebilirliğini etkileyen faktörler. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 9(3), 1193–1208.
16. Özçakmak, H. (2022). Dinleme metinlerinde kip kullanımı: İstanbul Yabancılar İçin Türkçe seti örneği. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (9), 23–40. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1204245
17. Özdemir, S., & Keleş, İ. (2021). Yedi İklim ve Gazi Yabancılar İçin Türkçe B1 düzeyi ders kitaplarındaki dinleme metinlerinin nitelikleri. 7th International Conference on Social Sciences & Humanities içinde (s. 905–923). Muş, Türkiye.
18. Tomlinson, B. (2012). Materials development for language learning and teaching. Language Teaching, 45(2), 143–179. https://doi.org/10.1017/S0261444811000528
19. Vandergrift, L., & Goh, C. C. M. (2012). Teaching and learning second language listening: Metacognition in action. Routledge.
20. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. bs.). Seçkin Yayıncılık.