Araştırma Makalesi

SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI

Cilt: 21 Sayı: 4 25 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI

Öz

Bu çalışma, bireylerin sosyal ağ kullanımına bağlı olarak yaşadığı yorgunluk düzeylerini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmeyi amaçlamaktadır. Literatür taraması ve uzman görüşleri doğrultusunda oluşturulan madde havuzu üzerinde açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiş, ölçeğin üç faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Bilişsel yorgunluk, sosyal ağ kullanımının zihinsel kapasite üzerindeki olumsuz etkilerini; davranışsal yorgunluk, kullanımın sınırlandırılması ve azaltılmasını; duygusal yorgunluk ise stres, huzursuzluk ve tükenmişlik gibi duyguları ölçmektedir. AFA sonuçlarına göre ölçek toplam varyansın %73,77’sini açıklarken, DFA analizleri model uyumunun iyi olduğunu göstermiştir (CFI=0,987, RMSEA=0,058, χ²/sd=1,574). Cronbach’s Alpha değerleri bilişsel yorgunluk için 0,955, davranışsal yorgunluk için 0,950 ve duygusal yorgunluk için 0,863 olarak hesaplanmıştır. Sonuçlar, sosyal ağ kullanımının bilişsel tükenmişlik, dikkat dağınıklığı ve duygusal stres gibi olumsuzluklara yol açabileceğini göstermektedir. Bu doğrultuda, bireylerin sosyal ağ kullanımını bilinçli yönetmeleri, dijital detoks ve medya okuryazarlığı gibi stratejiler geliştirmeleri önerilmektedir. Ölçek, sosyal ağ yorgunluğunu ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç olup, farklı örneklemlerle test edilebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adhikari, K., & Panda, R. K. (2020). Examining the role of social networking fatigue toward discontinuance intention: The multigroup effects of gender and age. Journal of Internet Commerce, 19(2), 125-152. https://doi.org/10.1080/15332861.2019.1698265
  2. Aktaş Terzioğlu M. & Toker Uğurlu T. (2023). Social media addiction in medical faculty students; the relationship with dissociation, social anxiety, and alexithymia. Pamukkale Tıp Dergisi, 16(4), 580–592. https://doi.org/10.31362/patd.1321281
  3. Bright, L. F., Kleiser, S. B., & Grau, S. L. (2015). Too much Facebook? An exploratory examination of social media fatigue. Computers in Human Behavior, 44, 148–155.
  4. Cao, X., Khan, A. N., Ali, A., & Khan, N. A. (2018). Consequences of cyberbullying and social overload while using SNSs: A study of users’ discontinuous usage behavior. Information Systems Frontiers, 21(6), 1-14. https://doi.org/10.1007/s10796-019-09936-8
  5. Coyne, S. M., Rogers, A. A., Zurcher, J. D., Stockdale, L. A., & Booth, M. (2023). Does time away from social media improve mental well-being? Journal of Social and Clinical Psychology, 42(2), 89–103. https://doi.org/10.1521/jscp.2023.42.2.89
  6. Davis, L. L. (1992). Instrument review: Getting the most from a panel of experts. Applied Nursing Research, 5(4), 194–197. https://doi.org/10.1016/S0897-1897(05)80008-4
  7. Dhir, A., Yossatorn, Y., Kaur, P., & Chen, S. (2018). Online social media fatigue and psychological wellbeing—A study of compulsive use, fear of missing out, fatigue, anxiety and depression. International Journal of Information Management, 40, 141-152.
  8. Dhir, A., Kaur, P., Chen, S., & Pallesen, S. (2019). Antecedents and consequences of social media fatigue. International Journal of Information Management, 48, 193–202. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2019.05.021

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

15 Şubat 2025

Kabul Tarihi

1 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 21 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Mutlu, H. T., Durak, H. S., & Kanoğlu, M. F. (2025). SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 21(4), 1565-1588. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1640393


88x31.png