TR
EN
SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI
Öz
Bu çalışma, bireylerin sosyal ağ kullanımına bağlı olarak yaşadığı yorgunluk düzeylerini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmeyi amaçlamaktadır. Literatür taraması ve uzman görüşleri doğrultusunda oluşturulan madde havuzu üzerinde açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiş, ölçeğin üç faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Bilişsel yorgunluk, sosyal ağ kullanımının zihinsel kapasite üzerindeki olumsuz etkilerini; davranışsal yorgunluk, kullanımın sınırlandırılması ve azaltılmasını; duygusal yorgunluk ise stres, huzursuzluk ve tükenmişlik gibi duyguları ölçmektedir. AFA sonuçlarına göre ölçek toplam varyansın %73,77’sini açıklarken, DFA analizleri model uyumunun iyi olduğunu göstermiştir (CFI=0,987, RMSEA=0,058, χ²/sd=1,574). Cronbach’s Alpha değerleri bilişsel yorgunluk için 0,955, davranışsal yorgunluk için 0,950 ve duygusal yorgunluk için 0,863 olarak hesaplanmıştır. Sonuçlar, sosyal ağ kullanımının bilişsel tükenmişlik, dikkat dağınıklığı ve duygusal stres gibi olumsuzluklara yol açabileceğini göstermektedir. Bu doğrultuda, bireylerin sosyal ağ kullanımını bilinçli yönetmeleri, dijital detoks ve medya okuryazarlığı gibi stratejiler geliştirmeleri önerilmektedir. Ölçek, sosyal ağ yorgunluğunu ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç olup, farklı örneklemlerle test edilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adhikari, K., & Panda, R. K. (2020). Examining the role of social networking fatigue toward discontinuance intention: The multigroup effects of gender and age. Journal of Internet Commerce, 19(2), 125-152. https://doi.org/10.1080/15332861.2019.1698265
- Aktaş Terzioğlu M. & Toker Uğurlu T. (2023). Social media addiction in medical faculty students; the relationship with dissociation, social anxiety, and alexithymia. Pamukkale Tıp Dergisi, 16(4), 580–592. https://doi.org/10.31362/patd.1321281
- Bright, L. F., Kleiser, S. B., & Grau, S. L. (2015). Too much Facebook? An exploratory examination of social media fatigue. Computers in Human Behavior, 44, 148–155.
- Cao, X., Khan, A. N., Ali, A., & Khan, N. A. (2018). Consequences of cyberbullying and social overload while using SNSs: A study of users’ discontinuous usage behavior. Information Systems Frontiers, 21(6), 1-14. https://doi.org/10.1007/s10796-019-09936-8
- Coyne, S. M., Rogers, A. A., Zurcher, J. D., Stockdale, L. A., & Booth, M. (2023). Does time away from social media improve mental well-being? Journal of Social and Clinical Psychology, 42(2), 89–103. https://doi.org/10.1521/jscp.2023.42.2.89
- Davis, L. L. (1992). Instrument review: Getting the most from a panel of experts. Applied Nursing Research, 5(4), 194–197. https://doi.org/10.1016/S0897-1897(05)80008-4
- Dhir, A., Yossatorn, Y., Kaur, P., & Chen, S. (2018). Online social media fatigue and psychological wellbeing—A study of compulsive use, fear of missing out, fatigue, anxiety and depression. International Journal of Information Management, 40, 141-152.
- Dhir, A., Kaur, P., Chen, S., & Pallesen, S. (2019). Antecedents and consequences of social media fatigue. International Journal of Information Management, 48, 193–202. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2019.05.021
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İşletme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
25 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
15 Şubat 2025
Kabul Tarihi
1 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 21 Sayı: 4
APA
Mutlu, H. T., Durak, H. S., & Kanoğlu, M. F. (2025). SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 21(4), 1565-1588. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1640393
AMA
1.Mutlu HT, Durak HS, Kanoğlu MF. SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI. ijmeb. 2025;21(4):1565-1588. doi:10.17130/ijmeb.1640393
Chicago
Mutlu, Hakan Tahiri, Hasan Saltuk Durak, ve Mehmet Fatih Kanoğlu. 2025. “SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 21 (4): 1565-88. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1640393.
EndNote
Mutlu HT, Durak HS, Kanoğlu MF (01 Aralık 2025) SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 21 4 1565–1588.
IEEE
[1]H. T. Mutlu, H. S. Durak, ve M. F. Kanoğlu, “SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI”, ijmeb, c. 21, sy 4, ss. 1565–1588, Ara. 2025, doi: 10.17130/ijmeb.1640393.
ISNAD
Mutlu, Hakan Tahiri - Durak, Hasan Saltuk - Kanoğlu, Mehmet Fatih. “SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 21/4 (01 Aralık 2025): 1565-1588. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1640393.
JAMA
1.Mutlu HT, Durak HS, Kanoğlu MF. SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI. ijmeb. 2025;21:1565–1588.
MLA
Mutlu, Hakan Tahiri, vd. “SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, c. 21, sy 4, Aralık 2025, ss. 1565-88, doi:10.17130/ijmeb.1640393.
Vancouver
1.Hakan Tahiri Mutlu, Hasan Saltuk Durak, Mehmet Fatih Kanoğlu. SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI. ijmeb. 01 Aralık 2025;21(4):1565-88. doi:10.17130/ijmeb.1640393
