Bu çalışma, bireylerin sosyal ağ kullanımına bağlı olarak yaşadığı yorgunluk düzeylerini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmeyi amaçlamaktadır. Literatür taraması ve uzman görüşleri doğrultusunda oluşturulan madde havuzu üzerinde açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiş, ölçeğin üç faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Bilişsel yorgunluk, sosyal ağ kullanımının zihinsel kapasite üzerindeki olumsuz etkilerini; davranışsal yorgunluk, kullanımın sınırlandırılması ve azaltılmasını; duygusal yorgunluk ise stres, huzursuzluk ve tükenmişlik gibi duyguları ölçmektedir. AFA sonuçlarına göre ölçek toplam varyansın %73,77’sini açıklarken, DFA analizleri model uyumunun iyi olduğunu göstermiştir (CFI=0,987, RMSEA=0,058, χ²/sd=1,574). Cronbach’s Alpha değerleri bilişsel yorgunluk için 0,955, davranışsal yorgunluk için 0,950 ve duygusal yorgunluk için 0,863 olarak hesaplanmıştır. Sonuçlar, sosyal ağ kullanımının bilişsel tükenmişlik, dikkat dağınıklığı ve duygusal stres gibi olumsuzluklara yol açabileceğini göstermektedir. Bu doğrultuda, bireylerin sosyal ağ kullanımını bilinçli yönetmeleri, dijital detoks ve medya okuryazarlığı gibi stratejiler geliştirmeleri önerilmektedir. Ölçek, sosyal ağ yorgunluğunu ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç olup, farklı örneklemlerle test edilebilir.
Sosyal Ag Yorgunlugu Bilissel Yorgunluk Davranıssal Yorgunluk Duygusal Yorgunluk
This study aims to develop a valid and reliable scale to measure fatigue levels experienced by individuals due to social network usage. An item pool, created through a literature review and expert opinions, was subjected to exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA), which identified a three-factor structure for the scale. Cognitive fatigue measures the adverse effects of social network usage on mental capacity; behavioral fatigue assesses limitations and reductions in usage; and emotional fatigue evaluates feelings such as stress, restlessness, and burnout. According to EFA results, the scale explained 73.77% of the total variance, while CFA indicated good model fit (CFI=0.987, RMSEA=0.058, χ²/df=1.574). Cronbach’s Alpha values were calculated as 0.955 for cognitive fatigue, 0.950 for behavioral fatigue, and 0.863 for emotional fatigue. The findings suggest that social network usage may lead to negative outcomes such as cognitive exhaustion, attention deficits, and emotional stress. Consequently, individuals are advised to consciously manage their social network use and adopt strategies like digital detox and media literacy. The scale serves as a valid and reliable tool for measuring social network fatigue and can be tested with diverse samples.
Social Network Fatigue Cognitive Fatigue Behavioral Fatigue Emotional Fatigue
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | İşletme |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 15 Şubat 2025 |
| Kabul Tarihi | 1 Haziran 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 25 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 21 Sayı: 4 |
