Yabancılara Türkçe Öğretiminde Öğretim Elemanlarının Dinleme Becerisine Yönelik Görüşlerinin İncelenmesi
Öz
Bu araştırmada, yabancılara Türkçe öğreten öğretim elemanlarının dinleme becerisine ilişkin görüşleri incelenmiş; öğretim süreci, ölçme-değerlendirme uygulamaları ve karşılaşılan sorunlar nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılarak olgubilim deseniyle ortaya konulmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu, kolay örneklemeyle seçilen TÖMER’de görev yapan beş katılımcı oluşturmaktadır. Bu araştırmadaki veriler, odak grup görüşmesinde yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanmıştır. Elde edilen veriler, MAXQDA 24 programı aracılığıyla içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir. Bulgular, öğreticilerin dinleme becerisini dil ediniminin temel bileşeni olarak gördüklerini ortaya koymuştur. Dinlemenin özellikle doğru telaffuzun öğrenilmesi ve kelime dağarcığının gelişimi açısından kritik olduğu ifade edilmiştir. Öğretim sürecinde ise “kitaba bağlı öğretim” ve “şarkılarla öğretim” en sık kullanılan yöntemler olarak öne çıkarken; mizah, film gibi çoklu ortam destekli yaklaşımların sınırlı kullanıldığı görülmüştür. Katılımcılar, ölçme-değerlendirme süreçlerinde standart bir ölçeğin bulunmamasından, sürenin yetersizliğinden ve değerlendirmelerin öznelliğinden bahsetmişlerdir. Ders kitaplarının içerik bakımından öğrenci seviyesine uygun olmaması, yapay metinler içermesi ve kültürel bağlamdan uzak olması da sıkça dile getirilmiştir. Eğitim ortamında ise kalabalık sınıflar, teknik donanım eksiklikleri ve oturma düzeni gibi yapısal sorunların ölçme sürecini olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni’ne uygun ölçme uygulamalarında öğreticilerin bilgi eksikliği ve metinlerin doğallıktan uzak oluşu başlıca sorunlar arasında yer almıştır. Bu bulgular doğrultusunda, dinleme öğretimi ve ölçme süreçlerinin daha sistematik, işlevsel ve öğrenci odaklı biçimde yapılandırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Öğretim sürecinde özellikle çoklu ortam destekli materyallerin çeşitlendirilmesi ve öğrencilerin ilgisini çekecek doğal, kültürel bağlam içeren içeriklere yer verilmesi önerilmektedir. Ayrıca, öğretim elemanlarının Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni doğrultusunda ölçme araçları geliştirme, subjektifliği azaltacak dereceli puanlama anahtarları oluşturma ve değerlendirme sürecini daha geçerli ve güvenilir hâle getirme konularında hizmet içi eğitimlerle desteklenmesi önemlidir. Ders kitaplarının güncellenmesi, metinlerin doğallık düzeyinin artırılması ve öğrenci seviyelerine uygun içeriklerin geliştirilmesi de dikkat edilmesi gereken hususlar arasındadır. Eğitim ortamında teknik donanım yetersizliklerinin giderilmesi, sınıf mevcudunun ideal seviyeye çekilmesi ve dinleme ölçme sürecine uygun fiziksel düzenlemelerin yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Dinleme becerisi nitel araştırma olgubilim öğretici görüşleri yabancılara Türkçe öğretimi
Etik Beyan
Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırmalar Etik Kurulu, Tarih: 30.05.2025, Tarih: 2025/518
Destekleyen Kurum
Bu çalışma için herhangi bir kurumdan finansal destek alınmamıştır.
Kaynakça
- Ağca, H. ve Aktaş, E. (2023). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde podcast (sesli yayın) kullanımının dinleme kaygısına ve dinleme öz yeterlik algısına etkisi. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 10(2), 374-399. https://doi.org/10.31464/jlere.1520761
- Altunkaya, H. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dinleme eğitimi. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 6(3), 198-207. https://doi.org/10.29228/ijlet.30400
- Boylu, E. (2020). Kuramdan uygulamaya yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ölçme ve değerlendirme. Pegem Yayıncılık.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
- Canbulat, M. ve Koparan, B. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde Türk kültür ögelerinin aktarımına yönelik bir durum çalışması. Araştırma ve Deneyim Dergisi, 5(2), 40-57.
- Caner, M., Direkçi, B. ve Kurt, B. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültür aktarımına ilişkin öğretmen adaylarının görüşleri. Journal of Language Education and Research, 5(2), 76-92. https://doi.org/10.29228/joler.31792
- Christensen, L. B., Johnson, B. R. ve Turner, L. A. (2015). Araştırma yöntemleri desen ve analiz. Anı Yayıncılık.
- Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. Sage Publications.
- Çangal, Ö., Çelik, M. E. ve Başar, U. (2025). Yabancılara Türkçe öğretiminde yapay zekâ kullanımına yönelik öğretici görüşleri. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 10(1), 57-97. https://doi.org/10.31849/tomerdil.1438902
- Çelik, N. ve Başutku, S. (2020). 2018 (CEFR) diller için Avrupa ortak öneriler çerçevesi yeni açıklamalar metninde okuma becerisine yönelik incelemeler. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 5(1), 91-118. https://doi.org/10.31849/tomerdil.773516
- Çifçi, M. (2001). Dinleme eğitimi ve dinleme eğitimini etkileyen faktörler. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 165-177.
- Demirdöven, G. H. (2021). 2020 Avrupa ortak öneriler çerçevesi (CEFR) metninde bulunan dil bilgisel yeterliklerin incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (Özel Sayı 10), 339-351. https://doi.org/10.29000/rumelide.1026410
- Demirel, Ö. (2011). Yabancı dil öğretimi. Pegem Akademi.
- Dinçel, Ö. (2016). Yabancı uyruklu öğrencilerin not tutma alışkanlıkları ile ders başarıları arasındaki ilişki. Türkiye Eğitim Dergisi, 1(1), 79-97.
- Dinçel, Ö. ve Ungan, S. (2022). Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarının ölçme değerlendirme açısından incelenmesi ve konuya dair öğretici görüşleri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 11(4), 1584-1612. https://doi.org/10.12992/teke.1130
- Doğan, Y. (2010). Dinleme becerisini geliştirmede etkinliklerden yararlanma. Türklük Bilimi Araştırmaları, (27), 263-274.
- Dündar, Ş. N. ve Kara, M. (2019). Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde dijital platformların kullanılmasına yönelik öğretmenlerin görüşleri. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 8(24), 557-579. https://doi.org/10.17148/eit.2019.1039775
- Epçaçan, C. (2013). Temel bir dil becerisi olarak dinleme ve dinleme eğitimi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), 331-352. https://doi.org/10.14520/adyusbd.853
- Er, O., Biçer, N. ve Bozkırlı, K. Ç. (2012). Yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunların ilgili alan yazını ışığında değerlendirilmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 1(2), 51-69. https://doi.org/10.7884/teke.v1i2.41
- Feyten, C. (1991). The power of listening ability: An overlooked dimension in language acquisition. The Modern Language Journal, 75(2), 173-180. https://doi.org/10.1111/j.1540-4781.1991.tb05367.x
- Fişekçioğlu, A. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde diller için Avrupa ortak öneriler çerçevesi ölçütlerine göre Türk kültürü tanımlayıcılarının oluşturulması: B1 dil düzeyi model önerisi. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 12(27), 871-893. https://doi.org/10.12984/motifdergisi.501985
- Göçer, A. (2015). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde konuşma becerisinin kazandırılması. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 21-36.
- Guo, N., & Wills, R. (2006). An investigation of factors influencing English listening comprehension and possible measures for improvement. AER Journal, 5, 1-18.
- Güney, S. ve Eroğlu, S. (2024). Yabancılara Türkçe öğretimi alanında ölçme ve değerlendirme üzerine yapılan çalışmaların anahtar kelimelerinin incelenmesi. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi (UTÖAD), 4(1), 159-180. https://doi.org/10.5281/zenodo.12098234
- İşcan, A. ve Aydın, G. (2014). Yabancı dil olarak Türkçe dinleme öğretimi. A. Şahin (Ed.), Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi kuramlar, yaklaşımlar, etkinlikler içinde (ss. 315-335). Pegem Akademi.
- Karagöl, E. (2021). Uzaktan eğitim sürecinde ikinci/yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarına yönelik öğretici görüşleri. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 6(2), 121-159. https://doi.org/10.31849/tomerdil.973950
- Karataş, Z. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Manevi Temelli Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 62-80. 27.
- Karatay, H. ve Uzun, O. (2019). Seçici dinleme stratejisi öğretimi ile 5. sınıf öğrencilerinin dinlediğini not alma ve özetleme becerilerinin geliştirilmesi. Millî Eğitim Dergisi, 48(1), 9-30. https://doi.org/10.37669/milliegitim.469888
- Kılıç, S. (2013). Örnekleme yöntemleri. Journal of Mood Disorders, 3(1), 44-46. https://doi.org/10.5455/jmood.20130312013233
- Kılınç, H. H. ve Yenen, E. T. (2015). Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarına ilişkin öğretim elemanlarının görüşleri. International Journal of Language Academy, 3(9), 429-441. https://doi.org/10.59739/ijola.1471021
- Koparan, B. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde Türk kültür ögelerinin aktarımına ilişkin öğrenci ve öğretim elemanı görüşleri ile ders kitaplarının incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
- Krashen, S. (1985). The input hypothesis: Issues and implications. Longman.
- Melanlıoğlu, D. (2011). Üstbiliş stratejileri eğitiminin ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin dinleme becerilerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Mete, F. ve Gürsoy, Ü. (2013). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde öğretmen yeterliklerine ilişkin görüşler. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 343-356.
- Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
- Moralı, G. ve Göçer, A. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültür paylaşımına yönelik öğretmen görüşleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(4), 1115-1129. https://doi.org/10.17051/adam.2019.574
- Özbal, B. ve Genç, A. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe ders kitaplarında alıştırma yönergelerinin değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), (31), 123-146. https://doi.org/10.51888/hutad.549221
- Özbay, M. (2005). Bir dil becerisi olarak dinleme eğitimi. Akçağ Yayıncılık.
- Özbay, M. ve Melanlıoğlu, D. (2012). Türkçe öğretim programlarının dinleme becerisi bakımından değerlendirilmesi. Electronic Turkish Studies, 7(1), 87-97.
- Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods. Sage Publications.
- Rost, M. (2011). Teaching and researching listening. Pearson.
- Sayar, A. H. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dinleme becerisi. Türk Dünyası ve Türkçe Öğretimi, 1(2), 73-88.
- Schreier, M. (2012). Qualitative content analysis in practice. Sage Publications.
- Şahin, A., Aydın, G. ve Sevim, O. (2015). Cornell not alma tekniğinin dinlenilen metni anlamaya ve kalıcılığa etkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (29), 1-5.
- Şahin, N. (2023). Yabancı dil olarak Türkçe öğreten eğitmenlerin yabancı öğrencilerin sosyal ve ekonomik sorunlarına yönelik ilgileri. C. Alyılmaz, O. Er & İ. Çoban (Eds.), Türkçe eğitiminin güncel sorunları içinde (ss. 469–492). Eğiten Kitap.
- Şahingöz, E. ve Çetin Yücel, A. (2024). Yabancılara Türkçe öğretiminde kültürel etkileşimin rolü üzerine bir değerlendirme. Yabancılara Türkçe Öğretimi Dergisi, 3(3), 198-210. https://doi.org/10.51978/yatud.1447039
- Şengül, K. (2015). Öğretim elemanlarının yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan materyallere ilişkin görüşleri. Researcher: Social Science Studies, 3(2), 14-25.
- Şimşek, R. ve Aktaş, T. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarının ünite değerlendirme ölçütleri bağlamında analizi. Cumhuriyet International Journal of Education, 9(3), 708-728. https://doi.org/10.30703/cije.631889
- Tanrıkulu, L. ve Akbal, E. (2020). Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan İzmir yabancılar için Türkçe alıştırma kitabı A1 düzeyinin etkinliklerinin dil becerilerine dağılımının incelenmesi. International Journal of Language Academy, 8(1), 404-412. https://doi.org/10.29228/ijla.43444 49.
- Tüm, G. ve Bingöl, Z. C. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarının temel işlevleri. Turkish Studies, 12(34), 429-444. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.12457
- Türkel, A. ve Çetinkaya, M. (2022). Yabancı dil Türkçe ders kitaplarında etkinlik türleri. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(2), 910-939. https://doi.org/10.36640/baebd.1084260
- Türker, M. S. ve Genç, A. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde blogların öğretim amaçlı kullanımı üzerine öğrenci ve öğretmen görüşleri. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (39), 251-266. https://doi.org/10.21547/sefad.407949
- Vandergrift, L., & Goh, C. (2009). Teaching and testing listening comprehension. In M. H. Long & C. J. Doughty (Eds.), The handbook of language teaching (ss. 395–411). Wiley Blackwell. https://doi.org/10.1002/9780470996523.ch22
- Yağmur, Ş. K. ve Yıldız, Ş. (2024). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan ders kitaplarındaki soru türlerinin incelenmesi. International Journal of Düzce Educational Sciences, 2(2), 149-162. https://doi.org/10.55176/ijdes.1423851
- Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
- Yılmaz, F. ve Babacan, G. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde podcast kullanımı. Turkish Studies, 10(3), 1153-1170. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.8091
- Yorgancı, O. K. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde podcast (sesli yayın) kullanımının üretici dil becerilerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
An Examination of Instructors' Perspectives on the Listening Skill in Teaching Turkish as a Foreign Language
Öz
This study examines the perspectives of instructors teaching Turkish as a foreign language regarding listening skills. The teaching process, assessment and evaluation practices, and the challenges encountered were explored using a qualitative research method within the framework of a phenomenological design. The study group consisted of five participants working at Turkish Language Teaching Center (TÖMER), selected through convenience sampling. The data were collected through a semi-structured interview form during a focus group discussion. The data were analyzed using content analysis with the support of MAXQDA 24 software. The findings revealed that instructors consider listening to be a fundamental component of language acquisition. Listening was highlighted as particularly critical for acquiring correct pronunciation and developing vocabulary. In the instructional process, “textbook-based teaching” and “teaching through songs” were identified as the most commonly employed methods, while multimedia-supported approaches such as humor and films were used to a limited extent. Participants noted the absence of standardized assessment tools, insufficient time, and subjectivity in evaluation processes as significant issues. Coursebooks were frequently criticized for being misaligned with learners' proficiency levels, containing artificial texts, and lacking cultural relevance. In terms of the learning environment, structural problems such as overcrowded classrooms, inadequate technical infrastructure, and inappropriate seating arrangements were found to negatively affect the assessment process. Moreover, instructors reported a lack of knowledge regarding the implementation of assessments aligned with the Common European Framework of Reference for Languages (CEFR), as well as concerns about the authenticity of listening texts. Based on these findings, it was concluded that the instruction and assessment of listening skills should be structured in a more systematic, functional, and learner-centered manner. It is recommended that multimedia-supported materials be diversified and that content incorporating natural and culturally contextual elements be included to increase student engagement. Additionally, instructors should receive in-service training to develop CEFR-aligned assessment tools, create analytic rubrics to reduce subjectivity, and enhance the validity and reliability of the evaluation process. Updating coursebooks, increasing the authenticity of texts, and developing content appropriate to learner proficiency levels are also critical. Finally, improving technical infrastructure, reducing class sizes to optimal levels, and making physical arrangements suitable for listening assessment are essential recommendations.
Anahtar Kelimeler
Instructor views listening skills phenomenology qualitatıve research teaching Turkish as a foreign language
Etik Beyan
Necmettin Erbakan University Social and Human Sciences Scientific Research Ethics Committee, Date: 30.05.2025, Date: 2025/518
Destekleyen Kurum
No financial support was received from any institution for this study.
Kaynakça
- Ağca, H. ve Aktaş, E. (2023). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde podcast (sesli yayın) kullanımının dinleme kaygısına ve dinleme öz yeterlik algısına etkisi. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 10(2), 374-399. https://doi.org/10.31464/jlere.1520761
- Altunkaya, H. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dinleme eğitimi. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 6(3), 198-207. https://doi.org/10.29228/ijlet.30400
- Boylu, E. (2020). Kuramdan uygulamaya yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ölçme ve değerlendirme. Pegem Yayıncılık.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
- Canbulat, M. ve Koparan, B. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde Türk kültür ögelerinin aktarımına yönelik bir durum çalışması. Araştırma ve Deneyim Dergisi, 5(2), 40-57.
- Caner, M., Direkçi, B. ve Kurt, B. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültür aktarımına ilişkin öğretmen adaylarının görüşleri. Journal of Language Education and Research, 5(2), 76-92. https://doi.org/10.29228/joler.31792
- Christensen, L. B., Johnson, B. R. ve Turner, L. A. (2015). Araştırma yöntemleri desen ve analiz. Anı Yayıncılık.
- Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. Sage Publications.
- Çangal, Ö., Çelik, M. E. ve Başar, U. (2025). Yabancılara Türkçe öğretiminde yapay zekâ kullanımına yönelik öğretici görüşleri. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 10(1), 57-97. https://doi.org/10.31849/tomerdil.1438902
- Çelik, N. ve Başutku, S. (2020). 2018 (CEFR) diller için Avrupa ortak öneriler çerçevesi yeni açıklamalar metninde okuma becerisine yönelik incelemeler. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 5(1), 91-118. https://doi.org/10.31849/tomerdil.773516
- Çifçi, M. (2001). Dinleme eğitimi ve dinleme eğitimini etkileyen faktörler. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 165-177.
- Demirdöven, G. H. (2021). 2020 Avrupa ortak öneriler çerçevesi (CEFR) metninde bulunan dil bilgisel yeterliklerin incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (Özel Sayı 10), 339-351. https://doi.org/10.29000/rumelide.1026410
- Demirel, Ö. (2011). Yabancı dil öğretimi. Pegem Akademi.
- Dinçel, Ö. (2016). Yabancı uyruklu öğrencilerin not tutma alışkanlıkları ile ders başarıları arasındaki ilişki. Türkiye Eğitim Dergisi, 1(1), 79-97.
- Dinçel, Ö. ve Ungan, S. (2022). Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarının ölçme değerlendirme açısından incelenmesi ve konuya dair öğretici görüşleri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 11(4), 1584-1612. https://doi.org/10.12992/teke.1130
- Doğan, Y. (2010). Dinleme becerisini geliştirmede etkinliklerden yararlanma. Türklük Bilimi Araştırmaları, (27), 263-274.
- Dündar, Ş. N. ve Kara, M. (2019). Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde dijital platformların kullanılmasına yönelik öğretmenlerin görüşleri. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 8(24), 557-579. https://doi.org/10.17148/eit.2019.1039775
- Epçaçan, C. (2013). Temel bir dil becerisi olarak dinleme ve dinleme eğitimi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), 331-352. https://doi.org/10.14520/adyusbd.853
- Er, O., Biçer, N. ve Bozkırlı, K. Ç. (2012). Yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunların ilgili alan yazını ışığında değerlendirilmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 1(2), 51-69. https://doi.org/10.7884/teke.v1i2.41
- Feyten, C. (1991). The power of listening ability: An overlooked dimension in language acquisition. The Modern Language Journal, 75(2), 173-180. https://doi.org/10.1111/j.1540-4781.1991.tb05367.x
- Fişekçioğlu, A. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde diller için Avrupa ortak öneriler çerçevesi ölçütlerine göre Türk kültürü tanımlayıcılarının oluşturulması: B1 dil düzeyi model önerisi. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 12(27), 871-893. https://doi.org/10.12984/motifdergisi.501985
- Göçer, A. (2015). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde konuşma becerisinin kazandırılması. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 21-36.
- Guo, N., & Wills, R. (2006). An investigation of factors influencing English listening comprehension and possible measures for improvement. AER Journal, 5, 1-18.
- Güney, S. ve Eroğlu, S. (2024). Yabancılara Türkçe öğretimi alanında ölçme ve değerlendirme üzerine yapılan çalışmaların anahtar kelimelerinin incelenmesi. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi (UTÖAD), 4(1), 159-180. https://doi.org/10.5281/zenodo.12098234
- İşcan, A. ve Aydın, G. (2014). Yabancı dil olarak Türkçe dinleme öğretimi. A. Şahin (Ed.), Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi kuramlar, yaklaşımlar, etkinlikler içinde (ss. 315-335). Pegem Akademi.
- Karagöl, E. (2021). Uzaktan eğitim sürecinde ikinci/yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarına yönelik öğretici görüşleri. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 6(2), 121-159. https://doi.org/10.31849/tomerdil.973950
- Karataş, Z. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Manevi Temelli Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 62-80. 27.
- Karatay, H. ve Uzun, O. (2019). Seçici dinleme stratejisi öğretimi ile 5. sınıf öğrencilerinin dinlediğini not alma ve özetleme becerilerinin geliştirilmesi. Millî Eğitim Dergisi, 48(1), 9-30. https://doi.org/10.37669/milliegitim.469888
- Kılıç, S. (2013). Örnekleme yöntemleri. Journal of Mood Disorders, 3(1), 44-46. https://doi.org/10.5455/jmood.20130312013233
- Kılınç, H. H. ve Yenen, E. T. (2015). Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarına ilişkin öğretim elemanlarının görüşleri. International Journal of Language Academy, 3(9), 429-441. https://doi.org/10.59739/ijola.1471021
- Koparan, B. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde Türk kültür ögelerinin aktarımına ilişkin öğrenci ve öğretim elemanı görüşleri ile ders kitaplarının incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
- Krashen, S. (1985). The input hypothesis: Issues and implications. Longman.
- Melanlıoğlu, D. (2011). Üstbiliş stratejileri eğitiminin ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin dinleme becerilerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Mete, F. ve Gürsoy, Ü. (2013). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde öğretmen yeterliklerine ilişkin görüşler. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 343-356.
- Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
- Moralı, G. ve Göçer, A. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültür paylaşımına yönelik öğretmen görüşleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(4), 1115-1129. https://doi.org/10.17051/adam.2019.574
- Özbal, B. ve Genç, A. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe ders kitaplarında alıştırma yönergelerinin değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), (31), 123-146. https://doi.org/10.51888/hutad.549221
- Özbay, M. (2005). Bir dil becerisi olarak dinleme eğitimi. Akçağ Yayıncılık.
- Özbay, M. ve Melanlıoğlu, D. (2012). Türkçe öğretim programlarının dinleme becerisi bakımından değerlendirilmesi. Electronic Turkish Studies, 7(1), 87-97.
- Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods. Sage Publications.
- Rost, M. (2011). Teaching and researching listening. Pearson.
- Sayar, A. H. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dinleme becerisi. Türk Dünyası ve Türkçe Öğretimi, 1(2), 73-88.
- Schreier, M. (2012). Qualitative content analysis in practice. Sage Publications.
- Şahin, A., Aydın, G. ve Sevim, O. (2015). Cornell not alma tekniğinin dinlenilen metni anlamaya ve kalıcılığa etkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (29), 1-5.
- Şahin, N. (2023). Yabancı dil olarak Türkçe öğreten eğitmenlerin yabancı öğrencilerin sosyal ve ekonomik sorunlarına yönelik ilgileri. C. Alyılmaz, O. Er & İ. Çoban (Eds.), Türkçe eğitiminin güncel sorunları içinde (ss. 469–492). Eğiten Kitap.
- Şahingöz, E. ve Çetin Yücel, A. (2024). Yabancılara Türkçe öğretiminde kültürel etkileşimin rolü üzerine bir değerlendirme. Yabancılara Türkçe Öğretimi Dergisi, 3(3), 198-210. https://doi.org/10.51978/yatud.1447039
- Şengül, K. (2015). Öğretim elemanlarının yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan materyallere ilişkin görüşleri. Researcher: Social Science Studies, 3(2), 14-25.
- Şimşek, R. ve Aktaş, T. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarının ünite değerlendirme ölçütleri bağlamında analizi. Cumhuriyet International Journal of Education, 9(3), 708-728. https://doi.org/10.30703/cije.631889
- Tanrıkulu, L. ve Akbal, E. (2020). Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan İzmir yabancılar için Türkçe alıştırma kitabı A1 düzeyinin etkinliklerinin dil becerilerine dağılımının incelenmesi. International Journal of Language Academy, 8(1), 404-412. https://doi.org/10.29228/ijla.43444 49.
- Tüm, G. ve Bingöl, Z. C. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarının temel işlevleri. Turkish Studies, 12(34), 429-444. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.12457
- Türkel, A. ve Çetinkaya, M. (2022). Yabancı dil Türkçe ders kitaplarında etkinlik türleri. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(2), 910-939. https://doi.org/10.36640/baebd.1084260
- Türker, M. S. ve Genç, A. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde blogların öğretim amaçlı kullanımı üzerine öğrenci ve öğretmen görüşleri. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (39), 251-266. https://doi.org/10.21547/sefad.407949
- Vandergrift, L., & Goh, C. (2009). Teaching and testing listening comprehension. In M. H. Long & C. J. Doughty (Eds.), The handbook of language teaching (ss. 395–411). Wiley Blackwell. https://doi.org/10.1002/9780470996523.ch22
- Yağmur, Ş. K. ve Yıldız, Ş. (2024). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan ders kitaplarındaki soru türlerinin incelenmesi. International Journal of Düzce Educational Sciences, 2(2), 149-162. https://doi.org/10.55176/ijdes.1423851
- Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
- Yılmaz, F. ve Babacan, G. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde podcast kullanımı. Turkish Studies, 10(3), 1153-1170. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.8091
- Yorgancı, O. K. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde podcast (sesli yayın) kullanımının üretici dil becerilerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Dil Çalışmaları (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 11 Haziran 2025 |
| Kabul Tarihi | 9 Eylül 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 28 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 28 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2 |
Amaç ve Kapsam
Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi (IJOTFL), yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında gerçekleştirilen özgün ve nitelikli akademik çalışmaları yayımlayarak bu alanda evrensel düzeyde bilimsel bilgi birikimine katkıda bulunmayı amaçlayan uluslararası, hakemli ve bilimsel bir dergidir.
IJOTFL, alanın gelişimine destek olacak araştırmaların paylaşılabileceği saygın bir akademik platform oluşturmayı ve araştırmacılar, öğretmenler ile uygulayıcılar arasında bilimsel etkileşim sağlamayı hedeflemektedir.
IJOTFL, kapsam bakımından kesin sınırlar koymamakla birlikte özellikle aşağıdaki konularda yayımlara yer vermektedir:
- Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi
- Türkçenin ikinci dil olarak öğretimi
- Türkçenin farklı bağlamlarda ve farklı öğrenen gruplara öğretimi
- Dil öğretiminde yöntem, yaklaşım ve teknikler
- Teknoloji destekli dil öğretimi ve dijital öğrenme ortamları
- Dil öğretimi ve kültür etkileşimi
- Türkçe öğretiminde dört temel dil becerisi (dinleme, konuşma, okuma, yazma)
- Dil bilgisi öğretimi ve uygulamaları
Yazım Kuralları
Başlıklar
Ana başlık (makale başlığı) bütün harfler büyük olacak şekilde, sayfa ortasında 12 punto büyüklüğünde ve bold harflerle yazılmalıdır. Makalenin başlığının içeriği yansıtmasına özen gösterilmelidir. Ayrıca çalışmadaki ikincil (alt) başlıklarda yalnızca kelimenin ilk harfi büyük ve bold olacak şekilde, sola dayalı olarak hazırlanmalıdır. Son olarak makalelerin “Giriş” ve “Sonuç” dışındaki bölümleri numaralandırılarak düzenlenmelidir.
Yazar Ad(lar)ı ve Adres(ler)i
Yazar(lar)ın ad(lar)ı ve soyad(lar)ı yazı başlığının sağ altında olmalı, soyadın tamamı büyük harflerle yazılmalı, yazarın unvanı, çalıştığı kurumu, elektronik posta adresi ve ORCID numarası dipnotta açıkça belirtilmelidir.
Özet
Makalenin girişinde 200-300 kelime arasında Türkçe ve İngilizce özet yer almalıdır. Özette, çalışmanın amacı, yöntemi, bulguları ve sonucundan kısaca bahsedilmelidir. Makale özeti New Times Roman yazı tipinde 10 puntoyla yazılmalıdır. Özetten hemen sonra çalışmanın genelyle uyumlu ve ilişkili beş anahtar sözcük (ibare) yer almalıdır.
Sayfa Düzeni
Kenar boşlukları sağdan, soldan, alttan ve üstten 3 cm olmalıdır. Makale metni New Times Roman yazı tipinde 12 puntoyla yazılmalı, paragraflardan önce ve sonra 0.6 nk boşluk bırakılmalı ve girinti sağdan ve soldan 0 olmalıdır. Paragraf başlarında “Tab Tuşu” paragraf aralarında “Enter Tuşu” kullanılmamalıdır. Satır aralığı 1.15 olmalıdır.
Tablo, Resim ve Şekiller
Tablo, resim ve şekillerin numarası ve başlığı bulunmalıdır. Tablo numarası yukarıda, tam sola dayalı olarak dik ve bold yazılmalıdır. Tablo adı ise her sözcüğün ilk harfi büyük olmak üzere italik yazılmalıdır. Tablolar metin içinde bulunması gereken yerlerde olmalıdır. Şekiller siyah beyaz baskıya uygun hazırlanmalıdır. Şekil numaraları ve adları şeklin üstüne tablolarla aynı şekilde yazılmalıdır. Kaynaklar ise tablo, resim ve şeklin altında verilmelidir.
Örnek
Tablo 1
Katılımcıların Cinsiyet Dağılımları
| Cinsiyet | Sayı | Yüzde |
| Erkek | 20 | %40 |
| Kadın | 30 | %60 |
Şekil 1
İşlevsel Dil Bilgisi Öğretimi
(BU BÖLÜMDE ŞEKİL YER ALACAKTIR.)
Referans Sistemi
- Makalelerde gerek metin içi göndermelerde gerekse de makale sonundaki kaynakçaların düzenlenmesinde APA 7’ye esas alınması talep edilmektedir. Bu sebeple dipnotların yalnızca gerektiği durumlarda kullanılması beklenmektedir. Ayrıntılı bilgi için bakınız.
Metin içinde (Durmuş, 2013, s. 145)
- Alıntılar tırnak içinde verilmeli, 40 kelimeden az alıntılar metin içinde, daha uzun alıntılar ise satırın sağından ve solundan 1.5 cm içeride, blok hâlinde ve 1,15 satır aralığıyla 11 punto yazılmalıdır.
- Aynı alıntıya birden fazla kaynak gösterileceği durumlarda, eserler aynı parantez içinde, en eski tarihli olandan yeni olana doğru, birbirinden noktalı virgülle ayrılarak sıralanır.
Örnek (Durmuş, 2013; Başar, 2017; Çelik, 2019 ve Boylu, 2020)
- Yazarın aynı yıl yayınlanmış iki eseri varsa hem metinde hem de kaynakçada yayın yılına bir harf eklenmek suretiyle gösterilir.
Örnek (Çangal, 2020a, s. 45) ve (Çangal, 2020b, s. 356)
- Metin içinde kullanılan kaynak iki yazarlı ise her geçtiği yerde ikisinin de soyadı yazılmalıdır. Türkçe yayınlanmış kaynaklarda yazarların soyadları “ve” bağlacı ile yabancı dilde yazılmış kaynaklarda “and” bağlacı ile bağlanmalıdır. İkiden fazla yazarlı kaynaklarda ise birinci yazarın soyadından sonra “vd.” kısaltması kullanılmalıdır.
Örnek (Durmuş ve Demir, 2015, s. 34), (Boylu vd., 2012, s. 34)
- Görülmeyen bir kaynak işaret edilirken hem kaynağın kendisi hem de araştırmacının gördüğü kaynak metinde ve kaynakçada verilmelidir.
Örnek (Kalenderoğlu, 2015, s.67’den akt. Eker, 2018, s. 89).
- Yazarın adı doğrudan metinde cümle içinde geçiyorsa parantez içinde tarih ve sayfanın belirtilmesi yeterlidir.
Örnek: Demir’e (2000, s. 35) göre veya Demir’e göre …………………….. (2000, s. 35).
Kaynakça
Kaynak göstermede APA 7 sisteminden yararlanılmalıdır. Kaynaklar Times New Roman yazı tipinde, 12 punto büyüklüğünde, 1,15 satır aralığında, ilk satır sola dayalı, diğer satırlar 1,25 cm içeriden yazılmalıdır.
1. Kitap
Tek yazarlı kitap
Boylu, E. (2020). Kuramdan uygulamaya yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ölçme ve değerlendirme (2. Baskı). Pegem Akademi. https://doi.org/10.1000/pm0000000
Not: Kitap, kitap bölümü, makale çalışmalarında varsa DOİ numarası eklenebilir.
Çok yazarlı kitap
Güzel, A. ve Barın, E. (2013). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi. Akçağ Yayınları.
Editörlü kitap
Durmuş, M. ve Okur, A. (Ed.). (2018). Yabancılara Türkçe öğretimi el kitabı. Grafiker Yayınları.
Kitap bölümü
Çelik, M. E. (2019). Dil bilgisi öğretiminde ölçme ve değerlendirme. C. Epçaçan ve E. Akın (Ed.), Dil bilgisi öğretimi içinde (s. 227-251). Anı Yayınları.
Bağcı, H. ve Başar, U. (2018). Yazma eğitimi. M. Durmuş ve A. Okur (Ed.), Yabancılara Türkçe öğretimi el kitabı içinde (2. Baskı, s. 311-334). Grafiker Yayınları.
Yazarı olmayan kitaplar
The Chicago manual of style. (1993). The University of Chicago Press.
Sadece Elektronik Basılı Kitap
O’Keefe, E. (n.d.). Egoism & the cnsts in Western values. Erişim Adresi: http://www.onlineoriginals.com/ [Erişim Tarihi: 19.11.2019]
Ansiklopediler
Balkans: History. (1987). Encyclopaedia Britannica içinde (15. Baskı. Cilt. 14, s. 570- 588). Chicago: En- cyclopaedia Britannica.
Metin İçinde: (Balkans: History, 1987)
Sözlükler
Gerrymander. (2003). Merriam-Webster’s collegiate dictionary (11. Baskı). Springfield, MA: Merriam-Webster’s.
Metin İçinde: (Gerrymander, 2003)
2. Makale
Başar, U. (2016). Yunus Emre Enstitüsü Yedi İklim Türkçe setinin (Temel seviye: A1, A2) yapılandırmacılık bağlamında değerlendirilmesi. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 1(2), 55-77.
3. Lisansüstü Tezler
Yüksek lisans tezi
İltar, L. (2014). Yabancılara Türkçe öğretiminde Arapça-Türkçe ortak kelimeler yardımıyla etkinlik geliştirme ve uygulama: Mısır örneği. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
Doktora tezi
Korkmaz, C. B. (2018). Yabancılara Türkçe öğretiminde dinleme metinlerinin incelenmesi ve değerlendirilmesi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
4. Bildiriler
Sunulan bildiriler
Çangal, Ö. ve Yörüsün, S. (19-21 Mayıs 2016). Özel amaçlı Türkçe öğretimi: Bankacılık Türkçesi ve ders kitabı örneği [Konferans/Sempozyum Sunumu]. II. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretimi Sempozyumu, Münih, Almanya.
Kitap bölümü olarak basılan bildiriler
Durmuş, M. ve Çangal, Ö. (2019). Yabancılara Türkçe öğretiminde öğrenicilerin çevrim içi yazışma becerilerine ilişkin yeterlilikleri ve ilgili kazanımların belirlenmesi. S. Şen ve M. Mangır (Ed.), XI. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu Bildiri Kitabı (s. 1629-1649). Ondokuz Mayıs Üniversitesi Yayını.
5. Kurum yayınları
Millî Eğitim Bakanlığı. (2019). 2019-2023 Stratejik planı. Ankara: MEB.
6. Elektronik kaynaklar
Bilgisu, G. (2020). Feynman tekniği ve yabancılara Türkçe öğretimi. Web: https://www.gurkanbilgisu.com/2020/05/feynman-teknigi-ve-yabancilara-turkce-ogretimi.html adresinden 2 Ekim 2020 tarihinde alınmıştır.
7. Yazarı belli olan gazete ve dergi yazıları
Bruni, F. (2003, 26 Aralık). Pope pleads for end to terrorism and war. New York Times, s. 21.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
- Dergimizde, yazar(lar), hakemler, editör ve yayıncı, başta olmak üzere tüm paydaşların etik ilkeler standartlarına uyması önem arz etmektedir. Dergimizin etik sorumlulukları kapsamında tüm paydaşlarının etik standartlara ve etik ilkelere uyma sorumluluğu vardır. Bu nedenle yazar(lar), hakemler, editör ve yayıncının aşağıdaki etik sorumlulukları taşıması beklenmektedir.
- Etik görev ve sorumluluklar oluşturulurken açık erişim olarak Yayın Etiği Komitesi (COPE) “https://publicationethics.org/” tarafından yayınlanan politikalar ve rehberler dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Yazar(lar)ın Etik Sorumlulukları
Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi’ne (IJOTFL) gönderilen çalışmalarda yazar(lar)ın aşağıda belirtilen etik sorumluluklara uyması gerekmektedir:
- Dergimize gönderilen makaleler orijinal olmalıdır. Dergimize gönderilen makaleler daha önce hiçbir yerde yayınlanmamış olmalıdır. Dergimize gönderilen makale, aynı süreçte başka dergilere incelenmek üzere gönderilmemiş olmalı/başka bir derginin hakem sürecinde olmamalıdır.
- Daha önce herhangi bir yerde yayınlandığı belirtilmediği ya da belirlenemediği için yayınlanan çalışmalar ile ilgili telif haklarına ilişkin doğabilecek hukuki sonuçlar tamamen yazar(lar)a aittir.
- Yazar(lar), makalenin değerlendirme sürecinde ve öncesinde, değerlendirme sürecine dâhil olan kişilerle temasa geçmemelidir.
- Başka kaynaklardan yapılan alıntılar/atıflar doğru ve eksiksiz olarak belirtilmelidir.
- Yazar(lar), hazırlanan makaleye daha geniş katkı sağlayacak bilimsel yayınlardan alıntı yapmalıdır. Özel olarak elde edilen bilgiler, kaynaktan yazılı izin alınmadan kullanılmamalı veya raporlanmamalıdır.
- İntihal, bilimsel çalışmalardaki her türlü etik dışı davranışı oluşturur ve kabul edilemez. Dergimize gönderilen makalelerde intihal raporları hazırlanmalı, hazırlanan intihal raporu makaleyi sisteme yüklerken "intihal raporu yükle" bölümünden yüklenmelidir.
- Makale gönderilmeden önce yazar(lar)ın kesin listesi belirlenmelidir. Değerlendirme sürecine başlanmış olan makalenin yazar(lar)ının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar çıkartma, yazar sırası değiştirme vb. hususlar) teklif edilemez.
- Makale herhangi bir kişi, kurum veya kuruluş tarafından desteklenmişse, bu kişi, kurum veya kuruluş çalışmada dipnot olarak belirtilmelidir. Kişi, kurum ve kuruluşlardan alınan izinlerden yazar(lar) sorumludur.
- Yayınlanmak üzere gönderilen makalenin varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
- Makalenin değerlendirme sürecinde yazar(lar)dan makaleye ilişkin ham veri talep edilebilir. Bu durumda yazar(lar) istenilen veri ve bilgileri yayın kurulu ve bilim kuruluna en kısa sürede vermelidir.
- Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen ve etik kurul kararı gerektiren çalışmalar için ayrı ayrı etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
- Makalelerde, Araştırma ve Yayın Etiğine uyulduğuna dair ifadeye yer verilmelidir.
- Etik kurul izni gerektiren çalışmalarda, izinle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde ve ayrıca makale ilk/son sayfasında yer verilmelidir. Olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmesi gereklidir. .
- Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine riayet edilmesi gerekmektedir.
- Üniversite mensubu olmayan araştırmacılar Etik Kurulu Raporu için bölgelerinde bulunan Etik Kurul’lara başvurabilirler.
- Makalede kullanılan verilerin kullanım hakları ile ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye yazar(lar) sahip olmalıdır. İnsan deneklerin gizlilik haklarına uyulmalıdır
- Yazar(lar) makalesinde önemli bir eksiklik veya hata tespit ettiğinde, dergi editörü/yayıncı ile hemen irtibata geçmeli ve bilgilendirmelidir.
- Yazar(lar)ın, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle iletişime geçmesi gerekmektedir.
- Yazar(lar), hakemin ve kurulun belirttiği düzeltme önerilerini yerine getirmek zorundadır.
- Yazar(lar) hakemlerin olumsuz görüşlerine karşı kanıt göstermek koşuluyla itiraz edebilirler. Bu itiraz incelenir ve gerekli görülürse farklı hakem görüşüne başvurulur.
- Çalışmaların yayınlanabilmesi için yazar(lar), Hakem ve Yayın Kurulu’nun görüş ve önerilerini dikkate almak zorundadırlar.
- Dergide yayınlanan çalışmaların içeriğinden kaynaklanan yasal sorumluluklar, tamamen yazar(lar)a aittir.
- Editör, dergide yayınlanan her makaleden sorumludur.
- Editör, dergi sisteminde bulunan tüm kayıtları saklamalıdır.
- Editör, makale değerlendirme sürecinin adil, şeffaf, objektif ve zamanında olmasını sağlamalıdır.
- Editör, derginin sürekli gelişimini sağlamalı ve güncel bilimsel gelişmeleri takip etmelidir.
- Editör, makalenin konusuna uygun olarak alanında uzman olan hakemleri atamalıdır.
- Editör, körleme hakemlik uygulamasıyla hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
- Hakem değerlendirmeleri sonucunda elde edilen imtiyazlı fikir ve bilgiler gizli tutulmalıdır. Bireysel çıkarlar için kullanılmamalıdır.
- Editör, hakemler ve yazar(lar) arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmelidir.
- Editör, yazar(lar) ve hakemler tarafından dergiye gönderilen tüm raporların ve içeriğin gizliliğini korumalıdır.
- Editör, hakem değerlendirme sürecine göre makalenin onayına, reddine veya düzeltmelerden sonra yayınlanmasına karar verir. Dergiye gönderilen çalışmalarda düzenleme yapma, yayınlama ya da yayınlamama hakkına sahiptir.
- Editör düşünce özgürlüğünü desteklemelidir. Yazarların ırk, cinsiyet, dini inanç, etnik köken, vatandaşlık veya siyasi düşüncesini göz önünde bulundurmadan makaleleri bilimsel ve entelektüel içerikleri ile tarafsızca değerlendirmelidir.
- Editör, derginin yayın politikalarında ve süreçte şeffaflığı ve dürüst raporlamayı teşvik etmelidir. Yayıncı ile birlikte editoryal kararlara karşı temyiz için şeffaf bir sistem oluşturmalıdır.
- Editör, yazarların ve hakemlerin kendilerinden ne beklendiğini net bir şekilde anlamalarını sağlamalıdır.
- Editör, dergi iletişimleri için derginin standart elektronik gönderim sistemini kullanmalıdır.
- Editör, kendisinin yazdığı veya ilişkili üyeler veya meslektaşları tarafından yazılan ya da editörün ilgilendiği ürün veya hizmetlerle ilgili makaleler hakkında karar vermemelidir. Herhangi bir olası editoryal çıkar çatışmasına mahal vermemelidir.
- Editör, intihal gibi suistimallerin tespiti için yayıncının sistemlerinden uygun şekilde yararlanmalıdır.
- Editör, dergide yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla sorumludur. Olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla da yükümlüdür.
- Editör, yayınlanan makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi için gerekli önlemleri almakla sorumludur.
- Editör, makale değerlendirmesi sürecinde en az iki dış ve bağımsız hakem atamalıdır. Hakemler gerektiğinde editörden ek görüş almalıdır.
- Editör, ihtiyaç olması halinde makaleyi 3. veya 4. hakeme de gönderebilir.
- Editör, makale değerlendirme aşamasında hakemlerin ihtiyaç duymaları durumunda hakemlere gerekli bilgiyi sağlamalı ve rehberlik yapmalıdır.
- Hakemler seçilirken, alanında uzman kişilerden seçilmelidir. Hileli hakem seçiminden kaçınılmalıdır.
- Editör, olası çıkar çatışmalarını önlemek için hakemler tarafından yapılan kendine atıf önerilerini gözden geçirmelidir.
- Editör, yazarların kendi makalelerine veya editörün sahip olduğu ürün ve hizmetlere atıfta bulunmalarını istememelidir.
- Editör, rapor edilen veya şüphelenilen suistimalli durum olduğunda, yayıncı ile birlikte objektif ve şeffaf olarak raporları inceleyerek değerlendirmeli ve kayda almalıdır.
- Editör, herhangi bir dergi metriğini yapay olarak artırarak derginin sıralamasını etkilemeye çalışmamalıdır.
- Editör, gerçek bilimsel nedenler dışında bu derginin (veya başka bir derginin) makalelerine yapılan atıfların dâhil edilmesini talep etmemelidir.
- Editör, makalelerin tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlamalıdır. Dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamalıdır.
- Editör, yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.
- Editör; yazar, hakem ve okuyucuların kişisel verilerini korumakla sorumludur.
- Hakemler, makale değerlendirme sürecinde etik sorumluluklarını yerine getirmelidir.
- Hakemler, kendi alanları ile ilgili çalışmaları incelemeyi kabul etmelidir. Alanları dışındaki makaleleri incelememelidir.
- Hakemler, makale değerlendirme süresine uymalıdır.
- Hakemler, makale değerlendirme sürecini tarafsızlık ve gizlilik içerisinde tamamlamalıdır.
- Hakemler, değerlendirme sürecini cinsiyet, din, siyasi, ticari çatışmalar, vatandaşlık vb. kişisel özelliklere bakmadan objektif olarak gerçekleştirmelidir. Bu kişisel özellikler hakemlerin kararlarına etki etmemelidir. Değerlendirme süreci objektif olarak tamamlanmalıdır.
- Hakemler, makale değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşündüklerinde, makaleyi değerlendirmeyi reddederek dergi editörünü bu konuda bilgilendirmelidir.
- Hakemler, inceledikleri makaleyi değerlendirirken kibar/yapıcı bir dil ve üslup kullanmalıdır. Saldırgan, aşağılayıcı, hakaret, iftira ve düşmanlık içeren yorum ve ifadelerden kaçınmalıdırlar.
- Hakemler, gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaların içeriğini ancak yayınlandıktan sonra kullanabilirler. Reddedilen çalışmalardan herhangi bir bilgi kullanamazlar.
- Hakemler, yazar(lar)ın çalışmasına bilimsel olarak katkı sağlayacak atıflar önerebilir. Ancak hakemler kendi atıf sayısını artırmak amacıyla öneride bulunmamalıdır.
- Hakemler, yazar(lar)ın kimliği hakkındaki bilgilere erişmemelidir. Yazar(lar)ın bilgilerine erişilmesi veya bu bilgilerin alınması durumunda değerlendirme süreci sona erdirilmelidir.
- Hakemler, hakemlik sürecinde oluşabilecek kişisel yanlılıkların farkında olmalı ve makaleyi incelerken bu durumu dikkate almalıdır.
- Hakemler, ret verecekleri makaleler için gerekçelerini hakem raporunda açık ve ayrıntılı biçimde yazmalıdır.
Yayıncının Etik Sorumlulukları
Yayıncı aşağıdaki etik sorumluluklara uymak zorundadır:
- Yayıncı, tarafsız editör kararlarının oluşturulmasını beyan ve taahhüt eder. Editör, dergiye gönderilen çalışmaların tüm sürecinden sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişi editördür.
- Yayıncı, yayınlanan her çalışmanın mülkiyet ve telif hakkını korur.
- Yayıncı, yayınlanan her çalışmanın bir kopyasının kaydını saklama yükümlülüğünü üstlenir.
- Yayıncının, bilimsel sömürüyü önlemek, editöre karşı her türlü intihal ve bilimsel suistimal vb. suçları önlemek için tedbir alma sorumluluğu vardır.
- Yayıncı, bilimsel süreçte besleyici, destekleyici ve yatırımcı rolünü üstlenmelidir.
- Yayıncı, süreçte en iyi uygulamaların yapılmasını sağlamalıdır.
Yayın Kurulu Etik Sorumlulukları
- Yayın kurulu, kendi uzmanlık alanlarındaki tecrübe ve deneyimlerini paylaşmalıdır.
- Yayın kurulu, dergi politikası ve kapsamı hakkında tavsiyelerde bulunmalıdır.
- Yayın kurulu, derginin gelişimini sağlamak amacıyla editör ile iş birliği halinde olmalıdır.
- Yayın kurulu, derginin tanıtımını yapmalı, yeni ve köklü yazarları dergiye yönlendirmelidir.
- Yayın kurulu, çıkar çatışması kurallarına uyulmasını sağlamalıdır.
- Yayın kurulu, dergiye gönderilen makaleleri gözden geçirmelidir.
- Yayın kurulu, güncel gelişmeleri ve değişiklikleri takip etmeli, dergi süreçlerinde katkı sağlamalıdır.
YAYIN POLİTİKASI
Ücret Politikası
IJOTFL dergisi tamamen ücretsizidir.
