Öğretmenlerin okullarındaki öğrenci direnç davranışlarına ilişkin algılarının incelenmesi

Öz

Direnç davranışları okul ortamını negatif yönde etkileyen öğrencilerin sergilediği olumsuz türdeki hareketlerdir. Bu çalışmada, ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin okullarındaki öğrencilerin direnç davranışlarına ilişkin algıları incelenmiştir. Tarama modelinde betimsel bir çalışma olan araştırmaya, 510 öğretmen katılmıştır. Verilerin toplanmasında, Öğrenci Direnç Davranışları Ölçeği kullanılmıştır. Veriler “SPSS 25” paket programıyla analiz edilmiştir. Analiz sonucunda veriler normal dağılım göstermediği için non - parametrik testler kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler ile Mann Whitney-U testi, Kruskal Wallis-H testi kullanılmıştır. Sonuç olarak, öğretmenlerin algılarına göre öğrenci direnç davranışları ile karşılaşma sıklığı, branşa ve mezun olunan okul türüne göre farklılaşmamaktadır. Direnç davranışlarıyla karşılaşma sıklığı öğretmenin cinsiyetine göre anlamlı fark göstermemesine karşın, erkek öğretmenlerin tüm boyutlarda daha yüksek ortalamalara sahip olduğu, dolayısıyla direnç davranışları ile daha sık karşılaştıkları belirlenmiştir. Ayrıca mesleki kıdeme göre 10 yıl altı kıdeme sahip öğretmenlerin direnç davranışları ile daha sık karşılaştıkları; sosyo-ekonomik düzeye göre ise alt sosyo-ekonomik düzeydeki okullarda görev yapan öğretmenlerin algılarına göre öğrenci direnç davranışlarının sık görüldüğü belirlenmiştir.    

Anahtar Kelimeler

• Öğrenci direnç davranışları,ortaokul,direnç davranışları

Investigations of teachers’ perceptions of student resistance behavior in their schools

Öz

Resistance behaviors are acts of students that negatively affect school environment. In this study, secondary school teachers’ perceptions related to resistance behaviors of the students in their schools is examined. 510 teachers participated in this research that is a descriptive study in scanning model. Student Resistance Behaviors Scale is used in gathering the data. Data is analyzed with “SPSS 25” program. Since the data didn’t show normal range, non-parametric tests are used in the end of the study. Descriptive statistics and Mann Whitney-U test, Kruskal Wallis-H test were performed in the analysis of data. In the result; encountering frequency with student resistance behaviors according to the perceptions of teachers does not change in terms of the branch and graduated school’s type. Although encountering frequency of resistance behaviors doesn’t change significantly according to the gender of teacher, it has been determined that male teachers have high average rates in all contents, hence they encounter more with resistance behaviors. Also, it has been determined that teachers who have seniority below 10 years encounter more frequently with resistance behaviors; in terms of socioeconomic level; on the other hand, according to the perception of teachers who work at low socioeconomic level schools, student resistance behaviors occur more frequently    

Anahtar Kelimeler

• Student resistance behaviors,secondary school,resistance behaviors

Kaynakça

1. Akçadağ, T. (2009). Sorun davranışların yönetimi. H. Kıran (Ed.), Etkili sınıf yönetimi (5. Baskı) içinde (s. 269-302). Ankara: Anı Yayıncılık.
2. Alkan, H. B. (2007). İlköğretim öğretmenlerinin istenmeyen davranışlarla baş etme yöntemleri ve okulda şiddet. Yüksek lisans tezi, Niğde Üniversitesi, Niğde.
3. Alpert B. (1991). Students' resistance in the classroom. Anthropology & Education Quarterly, 22(4), 350-366. http://www.jstor.org/stable/3195659. Erişim tarihi: 14.06.2017.
4. Anyon, J. (1981). Social class and school knowledge. Cirriculum Inquiry, 1(11), 3-42.
5. Apple, M. W. (1980). The other side of the hidden curriculum: Correspondence theories and the labor process. The Journal of Education, 162, 47-66.
6. Apple, M. W. (1981). Reproduction, contestation, and curriculum: An essay in self-criticism. Interchange, 12(2-3), 27-47.
7. Balay, Y., & Sağlam, D. (2008). Sınıf içi olumsuz davranışlara ilişkin öğretmen görüşleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5 (2), 1-24.
8. Başar, H. (1999). Sınıf yönetimi. İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.

9. Bulut, M. (2008). İlköğretim okullarında istenmeyen öğrenci davranışlarının sınıf öğretmenlerinin performansına etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar.
10. Burroughs, N. F., Kearney, P. & Plax, T. G. (1989). Compliance resistance in the college classroom. Communication Education, 38, 214-229.
11. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, K. E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2016). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (20. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
12. Çapri, B., Balcı, A., & Çelikkaleli, Ö. (2010). İlköğretim öğretmenlerinin sınıf içi istenmeyen davranışlara ilişkin görüşlerinin karşılaştırılması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 89-102.
13. Ekici, R., & Ekici, A. (2014). Sınıf Yönetiminde İstenmeyen öğrenci davranışlarının ilkokul ve ortaokullarda karşılaştırmalı incelenmesi. EKEV Akademi Dergisi; 59, 107-118.
14. Erol, Z. (2006). Sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi uygulamalarına ilişkin görüşleri. Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar.
15. Everhart, R. B. (1983). Reading, writing, and resistance: Adolescence and labor in a junior high school. Routledge.
16. Field J. C., & Olafson L. J. (1999). Understanding resistance in students at risk. Anthropology & Education Quarterly, 24, 70-75.
17. Giroux H. A. (2014). Eğitimde kuram ve direniş (S. Demiralp, Çev.). Ankara: Dost Kitabevi Yayınları. (Orijinal çalışma 2001 yılında yayımlanmıştır).
18. Goodboy, A. K., & Bolkan S. (2011). Leadership in the college classroom: The use of charismatic leadership as a deterrent to student resistance strategies. The Journal of Classroom Interaction, 2(46), 4-10. http://www.jstor.org/stable/23870382. Erişim tarihi: 17.06.2017.
19. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (30. Baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
20. Kearney, P., Plax, T. G., & Burroughs, N. F. (1991). An attributional analysis of college students' resistance decisions. Communication Education, 40(4), 325-342. http://web.b.ebscohost.com/ehost/pdfviewer/pdfviewer?vid=5&sid=b01ec40a-dd9a-48a3-b51f-1d476807b0f4%40sessionmgr101&hid=102. Erişim tarihi: 20.06.2017.
21. Korkut, K., & Babaoğlan, E. (2010). Sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(2), 146-156.
22. Lee, C. R., Levine, T. R., & Cambra, R. (1997). Resisting compliance in the multicultural classroom. Communication Education, 46(1), 29-43. http://web.b.ebscohost.com/ehost/pdfviewer/pdfviewer?vid=3&sid=57c09a31-eea1-4808-9e40-27c086d50a0f%40sessionmgr104&hid=118. Erişim tarihi: 21.06.2017.
23. Margonis, F. (2004). From student resistance to educative engagement: A case study in building powerful student-teacher relationships. Counterpoints, 259, 39-53. http://www.jstor.org/stable/42978492. Erişim tarihi: 18.06.2017.
24. McFarland, D. A. (2001). Student resistance: how the formal and informal organization of classrooms facilitate everyday forms of student defiance. American Journal of Sociology, 3(107), 612-678. http://www.jstor.org/stable/10.1086/338779. Erişim tarihi: 22.06.2017.
25. Miles, R. D. (2005). Student resistance in the classroom: Effective prevention and intervention strategies for non-compliant and disruptive students (K-6). Chapin: YouthLigth, Inc.
26. Özdaş F., & Akpinar B. (2016). The frequency of unwanted student behaviours in secondary schools in terms of certain variables. International Journal of Learning and Teaching, 2(1), 43-47.
27. Öztürk, M. (2016). Köy ve kasabalarda görev yapan öğretmenlerin mesleğin ilk yılında yaşadıkları güçlükler. İlköğretim Online, 15(2), 378-390.
28. Paulsel, M. L., & Chory-Assad, R. M. (2005). Perceptions of instructor interactional justice as a predictor of student resistance. Communication Research Reports, 22(4), 283-291. http://dx.doi.org/10.1080/00036810500207030. Erişim tarihi: 12.08.2017.
29. Sarı, M. (2018). Development of a teacher scale to measure presence and frequency of students’ resistance behaviors. Universal Journal of Education Research, 6(2), 226-234.
30. Sever, D. (2012). İlköğretim fen ve teknoloji dersinde araştırma temelli öğrenme yaklaşımının öğrenci dirençlerine etkisi. Doktora tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
31. Sever, D., & Güven, M. (2014), İlköğretim fen ve teknoloji dersinde araştırma temelli öğrenme yaklaşımının öğrenci dirençlerine etkisi, Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(4), 1583-1605.
32. Spaulding, A. M. (1995, April). A qualitative case study of teacher-student micropolitical ınteraction: The strategies, goals, and consequences of student resistance. Paper presented at the Annual meeting of the American Educational Research Association, SanFrancisco, CA.
33. Türnüklü, A. (2001). Eğitim bilim alanında aynı araştırma sorusunu yanıtlamak için farklı araştırma tekniklerinin birlikte kullanılması. Eğitim ve Bilim, 26(120), 8-13.Wells, H., Jones, A., & Jones, S. C. (2014). Teaching reluctant students: using the principles and techniques of motivational interviewing to foster better student–teacher interactions. Innovations In Education & Teaching International, 51(2), 175-184.
34. Willis, P. E. (1977). Learning to labour: how working class kids get working class jobs. https://www.academia.edu/10623833/LEARNING_TO_LABOR._HOW_WORKING_CLASS_KIDS_GET_WORKING_CLASS_JOBS._PAUL_E._WILLIS. Erişim tarihi: 14.06.2017.
35. Yıldız, E. (2019). Okul yaşam kalitesi algısı, okula aidiyet duygusu ve direnç davranışları: ortaokul öğrencileri üzerinde bir inceleme. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Adana.
36. Yüksel, S. (2003). Öğrencilerin öğretme- öğrenme sürecine yönelik direnç davranışları. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 235-251.