Araştırma Makalesi

Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması

Sayı: 67 25 Temmuz 2024
PDF İndir
EN TR

Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması

Bu makale için 17 Temmuz 2025 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ikad/article/1744594

Öz

Dijital yorgunluk, fiziksel, psikolojik ve zihinsel yorgunluk ve kişiler arası ilişkiler de dahil olmak üzere insanların yaşamlarını olumsuz etkileyen bilgi çağına özgü bir yorgunluk biçimidir. Bu çalışmada geliştirilen Dijital Yorgunluk Ölçeği: Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması, dijital teknolojiyi yoğun olarak kullananların dijital yorgunluk algılarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde, dijital yorgunluğun ortak temalarını, dijital yorgunluğa neden olan faktörleri ve ilişkili sonuçları belirlemek için literatürün sistematik ve derinlemesine incelemesi yapılmış ve katılımcılarla görüşmeler yapılarak madde havuzu oluşturulmuştur. Daha sonra dijital yorgunluğun altında yatan boyutları belirlemek amacıyla keşfedici faktör analizi yapılarak, birbiriyle örtüşen maddelerin çıkarılmasıyla ölçeğin iyileştirilmesi sağlanmıştır. Faktör Analizi; Dijital Bağımlılık, psikolojik yorgunluk, Fiziksel-Zihinsel Yorgunluk ve Psikosomatik Sorunlar gibi dijital yorgunluğun farklı yönlerini temsil eden dört faktörden oluştuğu tespit edilmiştir. Daha sonra belirlenen faktör yapısının istikrarını değerlendirmek için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek için Cronbach's alpha güvenilirlik analizi yapılmıştır. Analizler ölçeğin Cronbach alfa katsayısının yüksek iç tutarlılığa (0,957) sahip olduğunu göstermiştir. Ölçek skorları geliştirilen ölçeğin araştırmacılar ve uygulayıcılar için dijital yorgunluğu ölçmek için güvenilir ve geçerliliği yüksek bir ölçek olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

122G157

Etik Beyan

Etik rapor gerekmemektedir

Teşekkür

Desteklerinden dolayı TÜBİTAK'a teşekkür ederiz

Kaynakça

  1. Abel, J. P., Buff, C. L., & Burr, S. A. (2016). Social media and the fear of missing out: Scale development and assessment. Journal of Business & Economics Research (JBER), 14(1), 33-44. https://doi.org/10.19030/jber.v14i1.9554
  2. Ahsan, S., Rasheed, A., & Zonash, R. (2019). Impact of internet gaming disorder on self-efficacy and self-doubt among university students. Pakistan Journal of Physiology, 15(4), 38-41.
  3. Aksu, G., Eser, M. T., & Güzeller, C. O. (2016). Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile yapısal eşitlik modeli uygulamaları. Detay Yayıncılık.
  4. Alimoradi, Z., Lin, C. Y., Broström, A., Bülow, P. H., Bajalan, Z., Griffiths, M. D., & Pakpour, A. H. (2019). Internet addiction and sleep problems: A systematic review and meta-analysis. Sleep medicine reviews, 47, 51-61. https://doi.org/10.1016/j.smrv.2019.06.004
  5. Allcott, H., Gentzkow, M., & Song, L. (2022). Digital addiction. American Economic Review, 112(7), 2424-2463. https://doi.org/10.1257/aer.20210867
  6. Almourad, M. B., McAlaney, J., Skinner, T., Pleya, M., & Ali, R. (2020). Defining digital addiction: Key features from the literature. Psihologija, 53(3), 237-253. https://doi.org/10.2298/PSI191029017A
  7. Alonso, F., Esteban, C., Useche, S. A., & López de Cózar, E. (2016). Prevalence of physical and mental fatigue symptoms on Spanish drivers and its incidence on driving safety. Advances in Psychology and Neuroscience, 1(2), 10-18.
  8. Al-Samarraie, H., Bello, K. A., Alzahrani, A. I., Smith, A. P., & Emele, C. (2021). Young users social media addiction: Causes, consequences and preventions. Information Technology & People, 35(7), 2314-2343. https://doi.org/10.1108/ITP-11-2020-0753

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Temmuz 2024

Gönderilme Tarihi

27 Ocak 2024

Kabul Tarihi

12 Nisan 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 67

Kaynak Göster

APA
Tutar, H., & Mutlu, H. T. (2024). Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 67, 56-74. https://doi.org/10.47998/ikad.1426571
AMA
1.Tutar H, Mutlu HT. Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2024;(67):56-74. doi:10.47998/ikad.1426571
Chicago
Tutar, Hasan, ve Hakan Tahiri Mutlu. 2024. “Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, sy 67: 56-74. https://doi.org/10.47998/ikad.1426571.
EndNote
Tutar H, Mutlu HT (01 Temmuz 2024) Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi 67 56–74.
IEEE
[1]H. Tutar ve H. T. Mutlu, “Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması”, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, sy 67, ss. 56–74, Tem. 2024, doi: 10.47998/ikad.1426571.
ISNAD
Tutar, Hasan - Mutlu, Hakan Tahiri. “Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 67 (01 Temmuz 2024): 56-74. https://doi.org/10.47998/ikad.1426571.
JAMA
1.Tutar H, Mutlu HT. Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2024;:56–74.
MLA
Tutar, Hasan, ve Hakan Tahiri Mutlu. “Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, sy 67, Temmuz 2024, ss. 56-74, doi:10.47998/ikad.1426571.
Vancouver
1.Hasan Tutar, Hakan Tahiri Mutlu. Dijital Yorgunluk Ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 01 Temmuz 2024;(67):56-74. doi:10.47998/ikad.1426571

Cited By

Concept of Digital Well-being

Psikiyatride Guncel Yaklasimlar - Current Approaches in Psychiatry

https://doi.org/10.18863/pgy.1544897