Araştırma Makalesi

Yetişkinlerde Diyet Kalitesi ve Kafein Tüketiminin Yaşam Kalitesine Etkileri

Cilt: 11 Sayı: 3 30 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Yetişkinlerde Diyet Kalitesi ve Kafein Tüketiminin Yaşam Kalitesine Etkileri

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, yetişkin bireylerde diyet kalitesi ve kafein tüketim düzeylerinin yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu kapsamda bireylerin beslenme alışkanlıkları ile yaşam kalitesinin fiziksel, psikolojik ve sosyal boyutları arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tasarıma sahip bu çalışmaya, belirli kriterlere uygun 301 birey dahil edilmiştir. Veriler, sosyodemografik bilgi formu, Sağlıklı Yeme İndeksi-2010 (SYİ-2010) ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği (WHOQOL) ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 27 ve besin tüketimi analizinde Beslenme Bilgi Sistemleri (BeBis) kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan 301 bireyin tamamının kafein içeren ürünleri tükettiği saptanmıştır. Kadınların diyet kalitesi puanları erkeklere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Ancak, SYİ-2010 puanları ile WHOQOL alt boyutları arasında anlamlı ilişki gözlenmemiştir (p>0,05). Kafein tüketim sıklığı arttıkça yaşam kalitesi alt boyutlarında ortalama puanların azaldığı ancak istatistiksel olarak anlamlı farklılık oluşmadığı belirlenmiştir. Sonuç: Bulgular, kadınların daha sağlıklı beslenme eğiliminde olduğunu ancak yaşam kalitesi ile diyet kalitesi arasındaki ilişkinin örneklem grubunda belirgin olmadığını göstermektedir. Kafein tüketim sıklığının, bazı yaşam kalitesi boyutları üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Yazarlar, tüm katılımcılara teşekkür etmektedirler. Bu çalışma, Ferhan Bedir’in 'Yetişkinlerde Diyet Kalitesi ve Kafein Tüketiminin Yaşam Kalitesine Etkileri' başlıklı yüksek lisans tezinden türetilmiştir.

Kaynakça

  1. Petersen KS, Kris-Etherton PM. Diet Quality Assessment and the Relationship between Diet Quality and Cardiovascular Disease Risk. Nutrients. 2021 Nov 28;13(12):4305. DOI: 10.3390/nu13124305.
  2. Zhao H, Andreyeva T. Diet Quality and Health in Older Americans. Nutrients. 2022 Mar 11;14(6):1198. DOI: 10.3390/nu14061198.
  3. Godos J, Grosso G, Castellano S, Galvano F, Caraci F, Ferri R. Association between diet and sleep quality: A systematic review. Sleep Med Rev. 2021 Jun;57:101430. DOI: 10.1016/j.smrv.2021.101430.
  4. Bremner JD, Moazzami K, Wittbrodt MT, Nye JA, Lima BB, Gillespie CF, et al. Diet, Stress and Mental Health. Nutrients. 2020 Aug 13;12(8):2428. DOI: 10.3390/nu12082428.
  5. Bodur M, Baspinar B, Özçelik AÖ. Do sleep quality and caffeine consumption mediate the relationship between late chronotype and body mass index? Food Funct. 2021 Jul 7;12(13):5959-5966. DOI: 10.1039/d0fo03435e.
  6. Unsal S, Sanlier N. Longitudinal effects of lifetime caffeine consumption on levels of depression, anxiety, and stress: A comprehensive review. Curr Nutr Rep. 2025;14(1):26. DOI: 10.1007/s13668-025-00616-5.
  7. Saimaiti A, Zhou DD, Li J, Xiong RG, Gan RY, Huang SY, et al. Dietary sources, health benefits, and risks of caffeine. Crit Rev Food Sci Nutr. 2023;63(29):9648-9666. DOI: 10.1080/10408398.2022.2074362.
  8. Vajdi M, Farhangi MA. A systematic review of the association between dietary patterns and health-related quality of life. Health Qual Life Outcomes. 2020;18(1):337. DOI: 10.1186/s12955-020-01581-z.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beslenme Bilimi, Halk Sağlığı Beslenmesi, Klinik Beslenme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

20 Haziran 2025

Kabul Tarihi

18 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Bedir, F., & Aytulu, T. (2026). Yetişkinlerde Diyet Kalitesi ve Kafein Tüketiminin Yaşam Kalitesine Etkileri. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 11(3), 593-598. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1724182
AMA
1.Bedir F, Aytulu T. Yetişkinlerde Diyet Kalitesi ve Kafein Tüketiminin Yaşam Kalitesine Etkileri. İKÇÜSBFD. 2026;11(3):593-598. doi:10.61399/ikcusbfd.1724182
Chicago
Bedir, Ferhan, ve Tuğçe Aytulu. 2026. “Yetişkinlerde Diyet Kalitesi ve Kafein Tüketiminin Yaşam Kalitesine Etkileri”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 (3): 593-98. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1724182.
EndNote
Bedir F, Aytulu T (01 Eylül 2026) Yetişkinlerde Diyet Kalitesi ve Kafein Tüketiminin Yaşam Kalitesine Etkileri. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 3 593–598.
IEEE
[1]F. Bedir ve T. Aytulu, “Yetişkinlerde Diyet Kalitesi ve Kafein Tüketiminin Yaşam Kalitesine Etkileri”, İKÇÜSBFD, c. 11, sy 3, ss. 593–598, Eyl. 2026, doi: 10.61399/ikcusbfd.1724182.
ISNAD
Bedir, Ferhan - Aytulu, Tuğçe. “Yetişkinlerde Diyet Kalitesi ve Kafein Tüketiminin Yaşam Kalitesine Etkileri”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11/3 (01 Eylül 2026): 593-598. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1724182.
JAMA
1.Bedir F, Aytulu T. Yetişkinlerde Diyet Kalitesi ve Kafein Tüketiminin Yaşam Kalitesine Etkileri. İKÇÜSBFD. 2026;11:593–598.
MLA
Bedir, Ferhan, ve Tuğçe Aytulu. “Yetişkinlerde Diyet Kalitesi ve Kafein Tüketiminin Yaşam Kalitesine Etkileri”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 11, sy 3, Eylül 2026, ss. 593-8, doi:10.61399/ikcusbfd.1724182.
Vancouver
1.Ferhan Bedir, Tuğçe Aytulu. Yetişkinlerde Diyet Kalitesi ve Kafein Tüketiminin Yaşam Kalitesine Etkileri. İKÇÜSBFD. 01 Eylül 2026;11(3):593-8. doi:10.61399/ikcusbfd.1724182