Protectionist Trade Policies in Türkiye and Their Effects on Selected Sectors

Abstract

This study examines the effects of Türkiye’s non-tariff protectionist trade policies, particularly those implemented after its 1996 Customs Union membership, on selected industrial sectors. While the global discourse often promotes trade liberalization, many countries—including Türkiye—have adopted sector-specific protectionist tools such as anti-dumping duties, additional customs taxes, and surveillance measures. Focusing on the textile, footwear, furniture, spare parts, and rubber sectors, the study investigates whether such policies have led to origin-diverting trade effects between EU member states and third countries. Using the DiD methodology, the research analyses changes in trade flows by sector and country, highlighting the distortionary role of non-tariff measures in international trade structure. The selection of sectors reflects Türkiye’s dual position as both an importer and exporter, with asymmetric trade policy practices toward EU and non-EU countries. The findings contribute to the literature by offering empirical evidence on how Türkiye’s trade measures, despite its Customs Union obligations, have reshaped sectoral trade dynamics. These findings indicate that Türkiye’s non-tariff protection measures against third countries under the Customs Union framework lead to trade-diverting outcomes in favor of the EU during its integration process.

Keywords

• Protectionism
• non-tariff measures
• customs union
• difference-in-differences
• origin diversion
• Türkiye

Türkiye’de Korumacı Dış Ticaret Politikaları ve Seçili Sektörlerde Etkileri

Öz

Bu çalışma, Türkiye’nin 1996 yılında Gümrük Birliği’ne tam üyeliğinin ardından üçüncü ülkelere yönelik uyguladığı tarife dışı korumacı dış ticaret politikalarının seçili sektörler üzerindeki etkilerini analiz etmektedir. Dünya genelinde serbest ticaret eğilimleri hâkimken, birçok ülke belirli sektörlerde korumacı önlemler uygulamayı sürdürmektedir. Türkiye de özellikle tekstil, ayakkabı, mobilya, parça ve kauçuk sektörlerinde; anti-damping vergileri, ek mali yükümlülükler ve gözetim uygulamaları gibi çeşitli tarife dışı araçlarla dış ticaretini şekillendirmektedir. Çalışmada, bu politikaların menşe ülke saptırıcı etkileri, Avrupa Birliği ülkeleri ile üçüncü ülkeler arasındaki ticaret yönelimleri bakımından Farkların Farkı (Difference-in-Differences) yöntemiyle ölçülmüştür. Söz konusu sektörler, Türkiye’nin hem ithalatçı hem de ihracatçı olduğu ve koruma önlemlerinin asimetrik uygulandığı alanlardır. Elde edilen bulgular, Türkiye’nin Gümrük Birliği çerçevesinde serbest ticaret yükümlülüğü altındayken, üçüncü ülkelere yönelik korumacı tedbirler ile dış ticaret desenini önemli ölçüde dönüştürdüğünü göstermektedir. Bu bulgular, Türkiye’nin Gümrük Birliği kapsamında üçüncü ülkelere karşı uyguladığı koruma önlemlerinin, AB ile bütünleşme sürecinde ticaret saptırıcı sonuçlar doğurduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Korumacılık
• tarife dışı önlemler
• gümrük birliği
• farkların farkı yöntemi
• menşe saptırması
• Türkiye

Kaynakça

1. Anderson, J. E. ve Neary, J. P. (2005). Measuring the restrictiveness of international trade policy. The MIT Press.
2. Angrist, J. D. ve Pischke, J. S. (2009). Mostly harmless econometrics: An empiricist's companion. Princeton university press.
3. Autor, D. H. (2003). Outsourcing at will: The contribution of unjust dismissal doctrine to the growth of employment outsourcing. Journal of Labor Economics, 21(1), 1-42. https://doi.org/10.1086/344122
4. Baier, S. L. ve Bergstrand, J. H. (2007). Do free trade agreements actually increase members' international trade?. Journal of International Economics, 71(1), 72-95. https://doi.org/10.1016/j.jinteco.2006.02.005
5. Balasubramanyam, V. ve Togan, S. (Ed.). (2016). The economy of Turkey since liberalization. Springer.
6. Baldwin, R. E. (2006). Multilateralising regionalism: spaghetti bowls as building blocs on the path to global free trade. World Economy, 29(11), 1451-1518. https://doi.org/10.1111/j.1467-9701.2006.00852.x
7. Balkır, C. (2016). Uluslararası ekonomik bütünleşme: Kuram, politika ve uygulama AB ve dünya örnekleri (2. baskı). İstanbul Bilgi Üniversitesi.
8. Blaug, M. (2014). İktisat kuramının geçmişine bakış. Elif Yayınevi.

9. Bown, C. P. (2011). Taking stock of antidumping, safeguards and countervailing duties, 1990–2009. The World Economy, 34(12), 1955-1998. https://doi.org/10.1111/j.1467-9701.2011.01388.x
10. Card, D. ve Krueger, A. B. (1993). Minimum wages and employment: A case study of the fast food industry in New Jersey and Pennsylvania. National Bureau of Economic Research, Working Paper No. 4509. https://doi.org/10.3386/w4509
11. Carter, D. B. ve Poast, P. (2020). Barriers to trade: How border walls affect trade relations. International Organization, 74(1), 165–185. https://doi.org/10.1017/S0020818319000353
12. Conley, T. G. ve Taber, C. R. (2011). Inference with “difference in differences” with a small number of policy changes. The Review of Economics and Statistics, 93(1), 113–125. https://doi.org/10.1162/REST_a_00049
13. Ekinci, A. (1997). Günümüzde dünyada ve Türkiye'de korumacılık politikaları ve uygulamaları. Anadolu Üniversitesi Yayınları.
14. Feng, P., Zhou, X., Zhang, D., Chen, Z. ve Wang, S. (2022). The impact of trade policy on global supply chain network equilibrium: A new perspective of product-market chain competition. Omega, 109, 102612. https://doi.org/10.1016/j.omega.2022.102612
15. Greenaway, D. (2008). Global trade policy 2007. Wiley. https://doi.org/10.1002/9781444306712
16. Habyarimana, J. B. ve Kakkar, V. (2023). Externally funded trade policy reforms and firm productivity: Evidence from a world database of reforms funded by foreign aid agencies. Kyklos, 76(2), 196–222. https://doi.org/10.1111/kykl.12325
17. Harrison, G. W., Rutherford, T. F. ve Tarr, D. G. (1997). Economic implications for Turkey of a Customs Union with the European Union. European Economic Review, 41(3-5), 861-870. https://doi.org/10.1016/S0014-2921(97)00043-3
18. Herghelegiu, C. (2018). The political economy of non‐tariff measures. The World Economy, 41(1), 262–286. https://doi.org/10.1111/twec.12582
19. İncekara, A. (1995). Türkiye'de teşvik sistemi: Genel değerlendirme. İstanbul Ticaret Odası Yayınları.
20. Kaminski, B. (1999). World Bank technical paper No. 441. https://tinyurl.com/3xm6tm4c
21. Kazgan, G. (1988). Ekonomide dışa açık büyüme. Altın Kitaplar Yayınevi.
22. Kee, H. L., Nicita, A. ve Olarreaga, M. (2009). Estimating trade restrictiveness indices. The Economic Journal, 119(534), 172-199. https://doi.org/10.1111/j.1468-0297.2008.02209.x
23. Kinzius, L., Sandkamp, A. ve Yalcin, E. (2019). Trade protection and the role of non-tariff barriers. Review of World Economics, 155(4), 603-643. https://doi.org/10.1007/s10290-019-00341-6
24. Kravchenko, A., Strutt, A., Utoktham, C. ve Duval, Y. (2022). New price-based bilateral ad-valorem equivalent estimates of non-tariff measures. Journal of Global Economic Analysis, 7(2). https://doi.org/10.21642/JGEA.070202AF
25. Krugman, P., Obstfeld, M., ve Melitz, M. (2018). International Economics Theory and Policy 10e. Pearson.. Lee, J. W. ve Swagel, P. (1997). Trade barriers and trade flows across countries and industries. Review of economics and statistics, 79(3), 372-382.https://doi.org/10.1162/003465300556968
26. Mansfield, E. D. ve Busch, M. L. (1995). The political economy of nontariff barriers: a cross-national analysis. International Organization, 49(4), 723-749.. https://doi.org/10.1017/S0020818300028496
27. Meyer, B. D. (1995). Natural and Quasi-Experiments in Economics. Journal of Business & Economic Statistics, 13(2), 151–161. https://doi.org/10.1080/07350015.1995.10524589
28. Peci, J. ve Sanjuán, A. I. (2020). The dual trade impact of non-tariff measures: An empirical assessment of China’s pork imports. European Review of Agricultural Economics, 47(5), 1716–1739. https://doi.org/10.1093/erae/jbaa005
29. Resmî Gazete (2003a). İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2003/6). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2003/04/20030430.htm#16
30. Resmî Gazete (2004a). İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2004/3). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2004/02/20040207.htm#7
31. Resmî Gazete (2008a). İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2008/31). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2008/09/20080905-10.htm
32. Resmî Gazete (2008b). Bakanlar Kurulu Kararı. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2008/12/20081231M2-1.htm
33. Resmî Gazete (2008c). İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2008/29). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2008/08/20080827-8.htm
34. Resmî Gazete (2008d). İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2008/14). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2008/04/20080426-6.htm
35. Resmî Gazete (2009a). İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2009/3). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2009/02/20090206-17.htm
36. Resmî Gazete (2010a). İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2010/18). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2010/07/20100720-9.htm
37. Resmî Gazete (2014a). İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2014/9). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/03/20140327-5.htm
38. Resmî Gazete (2014b). İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2014/31). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/10/20141016-8.htm
39. Resmî Gazete (2014b). İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2014/22). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/07/20140725-12.htm
40. Resmî Gazete (2014c). Bakanlar Kurulu Kararı. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/08/20140802-4.htm
41. Resmî Gazete (2015a). Bakanlar Kurulu Kararı. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/05/20150523-3.htm
42. Resmî Gazete (2016a). İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2016/40). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2016/11/20161112-9.htm
43. Resmî Gazete (2018a). İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2018/23). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/06/20180621-15.htm
44. Santeramo, F. G. ve Lamonaca, E. (2019). The effects of non‐tariff measures on agri‐food trade: A review and meta‐analysis of empirical evidence. Journal of Agricultural Economics, 70(3), 595–617. https://doi.org/10.1111/1477-9552.12316
45. Seyidoğlu, H. (2003). Uluslararası iktisat (Geliştirilmiş 15. baskı). Güzem Can Yayınları.
46. Smith, A. (2006). Ulusların zenginliği (Çev. M. Saltoğlu). Palme Yayıncılık.
47. Strange, S. (1985). Protectionism and world politics. International Organization, 39(2), 233–259. https://doi.org/10.1017/S0020818300026965
48. T.C. Dışişleri Bakanlığı. (2025, 15 Haziran). 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı (Gümrük Birliği Kararı). https://www.mfa.gov.tr/1-95-sayili-ortaklik-konseyi-karari-gumruk-birligi-karari.tr.mfa
49. Ticaret Bakanlığı. (2025, 16 Temmuz). İthalatta Korunma Önlemleri / Anti-Dumping – Safeguard Measures. https://www.ticaret.gov.tr/ithalat/ticaret-politikasi-savunma-araclari/korunma-onlemleri
50. Trade Map. (2025, 15 Şubat). İthalat ve ihracat verileri, 2002–2022. www.trademap.org
51. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM). (2001). Tekstil ve hazır giyim araştırma komisyon raporu. https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d21/c060/b086/tbmm210600860186.pdf
52. Uysal, Y. (1993). GATT Anlaşmasının dünya tarım ürünleri ticareti ve Türkiye tarım sektörü üzerine etkileri. İzmir Ticaret Borsası Yayınları.
53. Viner, J. (2014). The customs union issue. Oxford University Press.
54. Vitale, A. (2020). Protectionism and the global trade stagnation. Przegląd Europejski (European Studies Quarterly), (4), 147–153. https://doi.org/10.31338/1641-2478pe.4.20.12
55. Vlassis, A. (2016). European Commission, trade agreements and diversity of cultural expressions: Between autonomy and influence. European Journal of Communication, 31(4), 446–461. https://doi.org/10.1177/0267323116655506
56. Wang, X., Liu, Z., Lv, Y. ve Zhao, C. (2019). Trade barriers and participation in the global value chain: An empirical study based on anti‐dumping toward China. China & World Economy, 27(2), 86–106. https://doi.org/10.1111/cwe.12276
57. World Trade Organization (WTO). (2022). Annual report 2022. https://www.wto.org/english/res_e/booksp_e/anrep_e/anrep22_e.pdf