Kahramanmaraş Tekstil Sektöründe İşgücü Kırılması ve Yeniden Yapılanma: 6 Şubat Depremi Sonrası Bir Analiz

Öz

Bu çalışma, Kahramanmaraş merkezli olarak art arda meydana gelen depremlerin ardından bölgesel ve ulusal ekonomi için stratejik öneme sahip Kahramanmaraş tekstil sektöründe ortaya çıkan işgücü kırılması ve yeniden yapılanma dinamiklerini incelemektedir. Depremler, yalnızca büyük can ve mal kayıplarına yol açmakla kalmamış, aynı zamanda sanayi tesislerinde meydana gelen yıkımlar, altyapı sorunları ve tedarik zincirindeki kesintiler nedeniyle bölgesel üretim kapasitesini önemli ölçüde azaltmıştır. Çalışmada, afet sonrası dönemde tekstil sektörünün karşılaştığı zorluklar; iş gücü kaybı, kapasite kullanım oranlarının düşmesi, maliyet artışları ve finansal kırılganlıklar çerçevesinde ele alınmıştır. Nitel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilen bu çalışmada, 36 beyaz ve mavi yakalı çalışandan oluşan örneklem temelinde tekstil yöneticilerinin gözlemleri ve deneyimleri aracılığıyla sektörün kriz sürecine uyum mekanizmaları ile yeniden yapılanma stratejileri değerlendirilmiş; elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular, kamu destek mekanizmaları, özel sektör yatırımları ve yerel aktörlerin iş birliği sayesinde sektörün kademeli bir toparlanma sürecine girdiğini göstermektedir. Sonuç olarak, Kahramanmaraş tekstil sektörü örneği, afet sonrası ekonomik dayanıklılığın sağlanabilmesi için bütüncül kriz yönetimi, sürdürülebilir iş gücü politikaları ve uzun vadeli yeniden yapılandırma stratejilerinin önemini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Tekstil sektörü
• Asrın felaketi
• İşgücü dinamikleri.

Labor Force Breakdown and Restructuring in the Kahramanmaraş Textile Sector: An Analysis After the February 6th Earthquake

Abstract

This study examines the disruptions and reconstruction dynamics that emerged in the Kahramanmaraş textile sector, which has been exploited for the national and national economy following the earthquakes that occurred in Kahramanmaraş. The earthquakes not only caused significant loss of life and property, but also led to significant reductions in intermittent production due to the destruction of industrial facilities, infrastructure problems, and supply chain interruptions. The study examines the challenges faced by the textile sector in the post-disaster period, including labor loss, reduced capacity utilization rates, increased costs, and financial vulnerabilities. In this study, which was conducted using the qualitative research method, the sector's adaptation mechanisms to the crisis process and restructuring strategies were evaluated through the observations and experiences of textile managers based on a sample of 36 white and blue-collar workers; the obtained data were examined using the content analysis method. The findings demonstrate that the sector entered recovery with the support of the collaboration of public sector members, private sector investments, and local actors. Consequently, the example of the Kahramanmaraş textile sector demonstrates the need for holistic crisis management, sustainable labor policies, and the development of long-term reconstruction schemes to ensure subsequent economic development.

Keywords

• Textile sector
• The disaster of the century
• Labor dynamics

Kaynakça

1. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD). (2025, 10 Şubat). Açıklamalı afet yönetimi terimleri sözlüğü. https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afet-yonetimi-terimleri-sozlugu
2. Bennis, W. (2016). Bir lider olabilmek (U. Teksöz, Çev.). Aura Kitap.
3. Boz, A. ve Demirbozan, A. (2024). Türkiye'de meydana gelen 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin vergi gelirlerine etkisi: Kahramanmaraş ve Hatay üzerine bir değerlendirme. International Journal of Public Finance, 9(2), 307-326. https://doi.org/10.30927/ijpf.1429090
4. Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). SAGE Publications.
5. Çoban, Ö. (2025). Depremde ihracat mı, ihracatta deprem mi?. TMMOB Tekstil Mühendisleri Odası Bülteni, (29), 12–18. https://www.tmo.org.tr/images/bultenler/ocak-subat-2025-sayi-29.pdf
6. De Mel, S., McKenzie, D. ve Woodruff, C. (2011). Enterprise recovery following natural disasters. The Economic Journal, 122(559), 64-91. https://doi.org/10.1111/j.1468-0297.2011.02475.x
7. Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı (DOĞAKA). (2025, 10 Şubat). Tekstil sektörü. https://www.dogaka.gov.tr/dogu-akdeniz/kahramanmaras/tekstil-sektoru
8. Edwards, R. F. Jr. (2015). Cut from the same cloth: The US textile and apparel ındustry and post-disaster designs for Haiti. Class, Race and Corporate Power, 3(2). https://doi.org/10.25148/CRCP.3.2.16092104

9. Görgen, A. (2023). Türkiye’de depremlerin sivil toplumun gelişimine etkileri. E. Çetinkaya (Ed.), Tüm yönleriyle depremler ve etkileri içinde (s. 1-18). Berikan Yayınevi.
10. Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası (KMTSO). (2023). Aylık ekonomi bülteni. https://tinyurl.com/y5et64v6 Kandilli Rasathanesi. (2025, 10 Şubat). Genel bilgiler. https://tinyurl.com/msf9a2y9
11. King, G. (2002). Crisis management & team effectiveness: A closer examination. Journal of Business Ethics, 41(3), 235-249. https://doi.org/10.1023/A:1021200514323
12. Koç, A. (2023). Kahramanmaraş’tan Türkiye’yi sarsan deprem felaketinin sosyal-ekonomik boyutu ve çıkarmamız gereken dersler. M. Öztürk ve M. Kırca (Ed.), Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası için akademik öneriler içinde (s. 167-181). Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub99
13. Krisnadewara, P. D. ve Susilo, Y. S. (2006). Permasalahan industri kecil pascagempa bumi: Survei pada beberapa industri di Kabupaten Klaten, Jawa Tengah. KINERJA, 10(2), 162–171. https://doi.org/10.24002/kinerja.v10i2.928
14. Li, J., Crawford‐Brown, D., Syddall, M. ve Guan, D. (2013). Modeling imbalanced economic recovery following a natural disaster using input‐output analysis. Risk Analysis, 33(10), 1908–1923. https://doi.org/10.1111/risa.12040
15. Lincoln, Y. S. ve Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. SAGE Publications.
16. Liu, H., Tatano, H. ve Samaddar, S. (2023). Analysis of post-disaster business recovery: Differences in industrial sectors and impacts of production inputs. International Journal of Disaster Risk Reduction, 87, 103577. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2023.103577.
17. Mazı, İ. (2024, 24 Ekim). Kahramanmaraş’tan 9 ayda 501 milyon dolarlık tekstil ihracatı. Anadolu Ajansı. https://tinyurl.com/bp5vdfnw
18. Miles, M. B., Huberman, A. M. ve Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3rd ed.). SAGE Publications. https://tinyurl.com/3mvb3k9k
19. Özcanlı, S. (2025). Sektörden haberler. TMMOB Tekstil Mühendisleri Odası Bülteni, (29), 5–7. https://www.tmo.org.tr/images/bultenler/ocak-subat-2025-sayi-29.pdf
20. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice (4th ed.). SAGE Publications.
21. Pearson, C. M. ve Clair, J. A. (1998). Reframing crisis management. The Academy of Management Review, 23(1), 59-76. https://doi.org/10.2307/259099
22. Pınar, E., Taymaz, E. ve Yılmaz, K. (2025). Kahramanmaraş depremlerinin mikro veriye dayalı ekonomik etki analizi. Ekonomi-Tek, 14(1), 1-34. https://izlik.org/JA89HH86UF
23. Reyhanoğlu, M. ve Habiboğlu, M. (2023). Kahramanmaraş merkezli depremin Antakya’daki KOBİ’lerin toparlanmaları ve yeni olanaklar sağlamalarına etkisi. V. Eren (Ed.), İnterdisipliner yaklaşımla Hatay’da afet deneyimi: 6 Şubat 2023 depremini tarihe not düşmek içinde (s. 243-268). Nobel Akademik Yayıncılık.
24. T.C. Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2023). 2023 Kahramanmaraş ve Hatay depremleri raporu. https://tinyurl.com/etjwdwt8
25. Türkecan, A. (2011). Buzulaltı volkanizmasına bir örnek: Eyjafjallajökull volkanı (İzlanda). Mavi Gezegen, (16), 4-14. https://www.jmo.org.tr/resimler/ekler/811f5c078c7c9ab_ek.pdf
26. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM). (2014). İhracat rakamları-Aralık 2014. https://tim.org.tr/tr/ihracat-rakamlari
27. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM). (2022). İhracat rakamları-Aralık 2022. https://tim.org.tr/tr/ihracat-rakamlari
28. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM). (2024). İhracat rakamları-Aralık 2024. https://tim.org.tr/tr/ihracat-rakamlari
29. Weick, K. E. (1988). Enacted sensemaking in crisis situations. Journal of management studies, 25(4), 305-317. https://doi.org/10.1111/j.1467-6486.1988.tb00039.x
30. Yalnız, Z. ve Büyükakın, F. (2023). 6 Şubat depreminin yaşandığı bölgede faaliyet gösteren tekstil ve hazır giyim firmalarının etkinlik analizi. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 18(2), 95-123. https://doi.org/10.54860/beyder.1390842
31. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Seçkin Yayıncılık.