-

Öz

The aim of this study is to find out the reasons of teachers’ dissent against school administration in secondary schools. The research was in survey model. The research population consisted of teachers working in the public secondary schools located in the city center of Mardin during the 2011-2012 academic year. Randomly selected 191 teachers composed the sample. The datum of the study were collected through a questionnaire of 23 items taken from “Dissent’s Reasons” section of “Scale of Organizational Dissent” which was developed by Özdemir (2010). The results derived from the data are as follows; (1) Teachers "occasionally" see the administrator's behaviors as something to dissent for. Teachers mostly dissent for “managers’ taking decision concerning teachers without consulting him/her" whereas teachers rarely dissent for “administrator's political disclosure.” (2) A significant difference is not determined between the mean of teachers’ opinions about the causes of organizational dissent for the variables of education level, seniority, gender, union membership, the number of teachers in the school

Anahtar Kelimeler

• Dissent, organizational dissent, dissent-triggering events, primary school

Öğretmenlerin Örgütsel Muhalefetin Nedenlerine İlişkin Görüşleri

Öz

Bu araştırmanın amacı, resmi ilköğretim okullarının II. kademesinde görevli öğretmenlerin; okul yöneticilerine muhalefet etme nedenlerini saptamaktır. Araştırma, genel tarama modelinde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Mardin il merkezindeki resmi ilköğretim okullarının II. kademesinde görevli öğretmenler oluşturmaktadır. Evrenden seçkisiz örneklem yöntemi ile seçilen 191 öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket formu kullanılmıştır. Form, 23 maddeden oluşmaktadır. Verilerin analizi sonucunda; (1) Öğretmenlerin, genel olarak yönetici davranışlarını “Ara sıra” muhalefet etme nedeni olarak gördükleri saptanmıştır. Öğretmenlerin görüşlerine göre, öğretmenlerin muhalefet etmelerine neden olan en yüksek düzeyli yönetici davranışı, “yöneticilerin öğretmenleri ilgilendiren konularda öğretmenlere danışmadan karar almaları” iken, en düşük düzeyli yönetici davranışı ise, “yöneticilerin politik görüşlerini açık seçik belli etmesi” olarak saptanmıştır. (2) Öğretmenlerin örgütsel muhalefetin nedenlerine ilişkin görüşlerinin ortalamaları arasında; öğrenim durumu, kıdem, cinsiyet, sendika üyeliği ve okul büyüklüğü değişkenlerine göre anlamlı bir fark saptanmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Muhalefet, örgütsel muhalefet, muhalefeti tetikleyen olaylar, ilköğretim okulu

Kaynakça

1. Ardoğan, R. (2004). Teorik Temeller ve Tarihsel Gerilimler Arasında İslam Kültüründe Siyasal
2. Muhalefet. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 8 (2), 171-189.
3. Arslantaş, C. C., Dursun, M. (2008). Etik Liderlik Davranışının Yöneticiye Duyulan Güven ve
4. Psikolojik Güçlendirme Üzerinde Etkisinde Etkileşim Adaletinin Dolaylı Rolü. Anadolu
5. Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8 (1), 111-128.
6. -
7. Aydın, İ. (2002). Yönetsel, Mesleki ve Örgütsel Etik.
8. -

9. Ankara: Pegem Yayıncılık.
10. Başaran, İ. E. (2000). Örgütsel Davranış İnsanın Üretim Gücü. Ankara: Feryal Matbaası.
11. Bayram, L. (2006). Geleneksel Performans Değerlendirme Yöntemlerine Yeni Bir Alternatif: 360
12. Derece Performans Değerlendirme Yöntemi. Sayıştay Dergisi, 62, 47-66.
13. www.sayistay.gov.tr adresinden indirilmiştir.
14. Büyüköztürk, S. (2014). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
15. Demirtaş, H., Güneş, H. (2002). Eğitim Yönetimi ve Denetimi Sözlüğü. Ankara: Anı Yayıncılık.
16. Fox, S., Stallworth, L.E. (2009). Building a Framework For Two Internal Organizational Approaches
17. to Resolving And Preventing Workplace Bullying:Alternatıve Dispute Resolution and Training. Consulting Psychology Journal: Practice and Research, 61(3), 220-241. Retrieved
18. at URL: library.bilkent.edu.tr.
19. Garner, J.T. (2006). When Things Go Wrong At Work: Expressions Of Organizational Dissent As
20. Interpersonal Influence. (Unpublished doctoral dissertation, Texas A And M University)
21. Gorden, W.I., Infante, D.A., Graham, E.E. (1988). Corporate Conditions Condusive to Employee
22. Voice:A Subordinate Perspective. Employee Responsibilities and Rights Journal,1, 101-11.
23. Retrieved at URL: library.bilkent.edu.tr.
24. Graham, J.W. (1986). Principled Organizational Dissent: A Theoretical Essay. Research in
25. Organizational Behavior, 8, 1-52. Retrieved at URL: library.bilkent.edu.tr.
26. Greenberg, J. (1990). Organizational Justice: Yesterday, Today, and Tomorrow. Journal of
27. Management, 16(2), 399-432. Retrieved at URL: library.bilkent.edu.tr.
28. Hegstrom, T. G. (1991). Mimetic and Dissent Conditions in Organizational Rhetoric. Journal of
29. Applied Communication Research, 18, 141-152. Retrieved at URL: library.bilkent.edu.tr.
30. Kaptan, S. (1998). Bilimsel Araştırma ve İstatistik Teknikleri. Ankara: Tekışık Web Ofset Tesisleri.
31. Karagöz, B.K. (2006). Okul Yöneticilerinin Yönetim Süreçleri Açısından Karşılaştıkları Problemler”.
32. (Yayınlanmamış yükseklisans tezi, Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne)
33. Karasar, N. (2005). Bilimsel Araştirma Yöntemi.Ankara:Nobel Yayın Dağıtım.
34. Kassing, J. W. (1997). Articulating, Antagonizing, and Displacing: A Model Of Employee Dissent.
35. Communication Studies, 48(4), 311-332. Retrieved at URL: library.bilkent.edu.tr.
36. Kassing, J. W.(1998). Development and Validation of the Organizational Dissent Scale.
37. Management Communication Quarterly, 12(2),183-229. Retrieved at URL:
38. library.bilkent.edu.tr.
39. Kassing, J.W. (2002). Speaking Up: Identifying Employees’ Upward Dissent Strategies. Management
40. Communication Quarterly, 16(2), 187:209. Retrieved at URL: library.bilkent.edu.tr.
41. Kassing, J.W. (2008). Consider This: A Comparison of Factors Contributing to Employees’
42. Expressions of Dissent. Management Communication Quarterly, 56(3), 342-355. Retrieved
43. at URL: library.bilkent.edu.tr.
44. Kassing, J.W., Armstrong, T. A. (2002). Someone’s Going to Hear About This: Examining The
45. Association Between Dissent-Triggering Events and Employee’s Dissent Expressions.
46. Management Communication Quarterly, 16(39), 39-65. Retrieved at URL:
47. library.bilkent.edu.tr.
48. Lynch, J., Krause, N., Kaplan, G. A. (1997). Workplace Conditions, Socioeconomic Status, and the
49. Risk Of Mortality And Acute Myocardial Infarction: The Kuopio Ischemic Heart Disease Risk Factor Study. American Journal of Public Health, 87, 617-622. Retrieved at URL: library.bilkent.edu.tr.
50. Moorman, R.H. (1991). Relationship Between Organizational Justice And Organizational Citizenship
51. Behaviors: Do Fairness Perceptions İnfluence Employee Citizenship?. Journal of Applied
52. Psychology. 76(6), 845-855. Retrieved at URL: library.bilkent.edu.tr.
53. Özdemir, M. (2010). Ankara İli Kamu Genel Liselerinde Görev Yapan Yönetici ve Öğretmenlerin
54. Örgütsel Muhalefete İlişkin Görüşleri (Yayınlanmamış doktora tezi, Ankara Üniversitesi,
55. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara). tez2.yok.gov.tr adresinden indirilmiştir.
56. Özdemir, S. (2000). Eğitimde Örgütsel Yenileşme. Ankara: Pegem Yayıncılık.
57. Özdevecioğlu, M. (2003). Algılanan Örgütsel Adaletin Bireylerarası Saldırgan Davranışlar Üzerindeki
58. Etkilerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari
59. Bilimler Fakültesi Dergisi, 21, 77-96. iibf.erciyes.edu.tr adresinden indirilmiştir.
60. Özgan, H., Bozbayındır, F. (2011). Okullarda Adil Olmayan Uygulamalar ve Etkileri. Dicle
61. Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakultesi Dergisi, 16, 66-85.
62. Redding, W.C. (1985). Rocking Boats, Blowing Whistles, and Teaching Speech Communication.
63. Communication Education, 34, 245-258. Retrieved at URL: library.bilkent.edu.tr.
64. Sabuncuoğlu, Z., Tüz, M. (1996). Örgütsel Psikoloji. Bursa: Alfa Yayınları.
65. Söyük, S. (2007). Örgütsel Adaletin İş Tatmini Üzerine Etkisi ve İstanbul İlindeki Özel Hastanelerde
66. Çalışan Hemşirelere Yönelik Bir Çalışma (Yayınlanmamış doktora tezi, İstanbul
67. Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul).
68. Yürür, S. (2008). Örgütsel Adalet ile İş Tatmini ve Çalışanların Bireysel Özellikleri Arasındaki
69. İlişkilerin Analizine Yönelik Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari
70. Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(2), 295-312. sablon.sdu.edu.tr adresinden indirilmiştir.
71. TDK. (1998). Türkçe Sözlük. Ankara: TDK Yayınları.
72. Tınaz, P. (2006). İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing). İstanbul: Beta Basım Yayım.
73. Zapf, D., Einarsen, S. (2001). Bullying in the Workplace: Recent Trends in Research and Practice an
74. Introduction. European Journal of Work and Organizational Psycohology, 10(4), 369-373.
75. Retrieved at URL: library.bilkent.edu.tr.