Araştırma Makalesi

Trans ve Post-Hümanist Tartışmaları Ekseninde İnsan Doğasının Geleceği

Sayı: 66 30 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Trans ve Post-Hümanist Tartışmaları Ekseninde İnsan Doğasının Geleceği

Öz

Bu çalışma, transhümanizm ve posthümanizm bağlamında insan doğasının geleceğine ilişkin tartışmaları, insanın yalnızca biyolojik değil aynı zamanda metafizik bir varlık olduğu kabulünden hareketle varoluşsal bir perspektiften incelemektedir. Günümüzde hızla gelişen teknolojik imkânlar, insanın ontolojik statüsü ve sınırları üzerine yürütülen tartışmalara farklı bir boyut kazandırarak insanın doğası, kimliği, benliği ve anlamı konusunda yeni soru ve sorunlar ortaya çıkarmaktadır. Bu çerçevede çalışmada, transhümanizmin insanın biyolojik ve zihinsel sınırlarının teknoloji aracılığıyla aşılabileceği yönündeki yaklaşımı ile posthümanizmin insan-merkezci ontolojiye yönelik eleştirileri birlikte ele alınmaktadır. Bu doğrultuda biyoteknoloji, yapay zekâ ve genetik mühendisliği alanlarında yaşanan gelişmelerin, insan doğasının sabit ve değişmez bir öz olduğu yönündeki anlayışı nasıl dönüştürmek istediği analiz edilmektedir. Ancak bu dönüşüm değerlendirilirken insanın yalnızca maddi bir varlık olarak ele alınamayacağı, aynı zamanda aşkın ve metafizik boyutlara sahip olduğu vurgulanmaktadır. Özellikle insanın fiziksel ve bilişsel kapasitesini artırmaya yönelik müdahaleler, onun anlam arayan, değer üreten ve sorumluluk taşıyan bir “Ben” olarak yeniden düşünülmesini gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda “beşer” ile “insan” arasındaki ayrım dikkate alınarak, teknolojik müdahalelerin yalnızca beşerî yapıyı değil, insanî ve metafizik nitelikleri de dönüştürme potansiyeli taşıdığı ortaya konulmaktadır. Sonuç olarak, insan doğasının dinamik bir yapı olduğu kabul edilmekle birlikte, onun metafizik yönünün göz ardı edilmemesi gerektiği ve insanın geleceğine ilişkin tartışmaların sorumluluk, adalet ve özgürlük gibi temel değerler çerçevesinde ele alınmasının zorunlu olduğu vurgulanmaktadır. Buna ilaveten bu yaklaşım, insanın yalnızca teknik olarak geliştirilebilir bir nesne değil, aynı zamanda anlam, bilinç ve değer ufkuna sahip bir özne olduğunu ortaya koymakta, böylece geleceğe yönelik etik değerlendirmelerin indirgemeci paradigmalardan kaçınarak, insanın tüm varoluşsal boyutlarını kapsayan daha derinlikli bütüncül bir bakış açısıyla ele alınmasını gerekli kılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ağın, Başak.“Karanlık İkizler: Transhümanizm ve Posthümanizm”, Pasajlar Dergisi 11 (2022), 33-48.
  2. Aristoteles. Metafizik. çev. Ahmet Arslan. İstanbul: Sosyal Yayınları, 1996.
  3. Aristoteles. Nikomakhos’a Etik. çev. Saffet Babür. Ankara: Ayraç Yayınları, 1998.
  4. Aristoteles. Poetika. çev. İsmail Tunalı. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2001.
  5. Aristoteles. Politika. çev. Mete Tuncay. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1975.
  6. Aristoteles. Retorik. çev. Mehmet H. Doğan. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1995.
  7. Bostrom, Nick. “A History of Transhumanist Thought”. Journal of Evolution and Technology 14/1 (2005), 1-25.
  8. Bostrom, Nick. “The Transhumanist FAQ - General Introduction”. Version 2.1, 2003. Erişim 28 Ağustos 2025. www.nickbostrom.com

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Felsefesi, Çağdaş Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

31 Ekim 2025

Kabul Tarihi

31 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 66

Kaynak Göster

APA
Eren, M. (2026). Trans ve Post-Hümanist Tartışmaları Ekseninde İnsan Doğasının Geleceği. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, 66, 106-118. https://doi.org/10.29288/ilted.1814396
AMA
1.Eren M. Trans ve Post-Hümanist Tartışmaları Ekseninde İnsan Doğasının Geleceği. ilted. 2026;(66):106-118. doi:10.29288/ilted.1814396
Chicago
Eren, Mustafa. 2026. “Trans ve Post-Hümanist Tartışmaları Ekseninde İnsan Doğasının Geleceği”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, sy 66: 106-18. https://doi.org/10.29288/ilted.1814396.
EndNote
Eren M (01 Nisan 2026) Trans ve Post-Hümanist Tartışmaları Ekseninde İnsan Doğasının Geleceği. İlahiyat Tetkikleri Dergisi 66 106–118.
IEEE
[1]M. Eren, “Trans ve Post-Hümanist Tartışmaları Ekseninde İnsan Doğasının Geleceği”, ilted, sy 66, ss. 106–118, Nis. 2026, doi: 10.29288/ilted.1814396.
ISNAD
Eren, Mustafa. “Trans ve Post-Hümanist Tartışmaları Ekseninde İnsan Doğasının Geleceği”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi. 66 (01 Nisan 2026): 106-118. https://doi.org/10.29288/ilted.1814396.
JAMA
1.Eren M. Trans ve Post-Hümanist Tartışmaları Ekseninde İnsan Doğasının Geleceği. ilted. 2026;:106–118.
MLA
Eren, Mustafa. “Trans ve Post-Hümanist Tartışmaları Ekseninde İnsan Doğasının Geleceği”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, sy 66, Nisan 2026, ss. 106-18, doi:10.29288/ilted.1814396.
Vancouver
1.Mustafa Eren. Trans ve Post-Hümanist Tartışmaları Ekseninde İnsan Doğasının Geleceği. ilted. 01 Nisan 2026;(66):106-18. doi:10.29288/ilted.1814396

 

 

İlahiyat Tetkikleri Dergisi Creative Commons Alıntı-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.                    

30566download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiScyHbGFoaXlhdC5wbmciLCJwYXRoIjoiMTYzZC83NThjLzU5NjAvNmEzMjY2YjkwNTU5MjYuNDczMDcwMDcucG5nIiwiZXhwIjoxNzgxNjkxNTkzLCJub25jZSI6ImVlMTVjNjFiOTc1ZDJkZmFhMzJmZmMyYjk4YTk1MzQ5In0.tM6aagBalcT2RKpofMcYH90KnovJcHKO4QLSewUhSaQ