Araştırma Makalesi

Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı

Sayı: 54 31 Aralık 2020
İlahiyat Tetkikleri Dergisi Kapak
İlahiyat Tetkikleri Dergisi
PDF İndir
TR EN

Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı

Öz

Makalede, Mu‘tezile ile İbn Sînâ’nın sofist iddialara yaklaşım tarzları arasındaki etkileşim incelenmektedir. Aristoteles, Fârâbî, İbn Sînâ ve bazı Mu‘tezilî kelâmcıların sofistlere karşı tutumu karşılaştırmalı analiz ile ele alınmaktadır. İbn Sînâ sofistlerin iddialarına cevap verirken Aristoteles ve Fârâbî’nin izlediği yöntemden farklılaşmakta, onlara eleştiri yöneltmektedir. Makalenin varsayımı İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî eleştirisindeki tercihinin bazı Mu‘tezilî bilginlerin etkisinde şekillendiğidir. Bu noktada özellikle Ka‘bî’nin daha ön planda olduğu varsayılmaktadır. Makalede öncelikle İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’den ayrıldığı ve her ikisine yönelik metodolojik eleştirisi tespit edilmiştir. Ardından İbn Sînâ’nın yöntemsel değişikliğinin arkasında Ka‘bî’nin etkisi ortaya konulmuştur. İbn Sînâ’nın sofist iddialara karşı ilkesel ve metodolojik tutumunda Aristo ve Fārābī’den ayrıştığı ve bu ayrışmada Ka‘bî’nin etkisini bir varsayım olarak ele alan makale, karşılaştırmalı ve içerik analizleri yardımıyla müsterşid ve tenbih gibi kavramsal ve içerik açısından İbn Sînâ’nın Ka‘bî’den etkilendiğini ortaya koymuştur. Makaledeki varsayımı temellendirmek, felsefe ve kelâm düşünce gelenekleri açısından oldukça özgün bir noktadır. Bu meyanda makalenin; konusu, varsayımları ve sonuçları açısından özgünlük taşıdığı, kelâm ve felsefe literatürüne katkı sağlayacak bir çalışma olması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdülcebbâr, Kādî. el-Muğnî fî ebvâbi’t-tevhîd ve’l-adl: en-nazar ve’l-meârif. ed. İbrahim Medkûr - Taha Hüseyin. thk. İbrahim Medkûr. Kâhire: y. y., t. y.
  2. Alper, Ömer Mahir. “İbn Sînâ”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 20/319-322. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1999.
  3. Aristoteles. Metafizik. çev. Ahmet Arslan. İstanbul: Sosyal Yayınlar, 2. Baskı, 1996.
  4. Aristoteles. Organon V -Topikler-. çev. H. Ragıp Atademir. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1996.
  5. Aristoteles. Sofistçe Çürütmeler. çev. Y. Gurur Sev. İstanbul: Pinhan Yayıncılık, 2019.
  6. Arslan, Ahmet. İlkçağ Felsefe Tarihi 2 Sofistlerden Platona. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 7. Baskı, 2016.
  7. Aydın, Hasan. “İslam Kelâmcıları ve İbn Sina’ya Göre Bilginin İmkanı Sorunu Ve Sofistler”. Felsefe Dünyası 48 (2008), 96-106.
  8. Aygün, Fatma. “Eşyânın Hakikâti Sabittir İlkesini Benimseyen Kelâmcıların Sofestaiyye Eleştirisi”. KADER Kelâm Araştırmaları Dergisi 13/2 (2015), 827-839.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

18 Temmuz 2020

Kabul Tarihi

30 Ekim 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 54

DOI

https://doi.org/10.29288/ilted.771267

IZ

https://izlik.org/JA56FL25KE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Öztürk, Y. (2020). Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, 54, 153-175. https://doi.org/10.29288/ilted.771267
AMA
1.Öztürk Y. Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı. ilted. 2020;(54):153-175. doi:10.29288/ilted.771267
Chicago
Öztürk, Yunus. 2020. “Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, sy 54: 153-75. https://doi.org/10.29288/ilted.771267.
EndNote
Öztürk Y (01 Aralık 2020) Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı. İlahiyat Tetkikleri Dergisi 54 153–175.
IEEE
[1]Y. Öztürk, “Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı”, ilted, sy 54, ss. 153–175, Ara. 2020, doi: 10.29288/ilted.771267.
ISNAD
Öztürk, Yunus. “Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi. 54 (01 Aralık 2020): 153-175. https://doi.org/10.29288/ilted.771267.
JAMA
1.Öztürk Y. Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı. ilted. 2020;:153–175.
MLA
Öztürk, Yunus. “Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, sy 54, Aralık 2020, ss. 153-75, doi:10.29288/ilted.771267.
Vancouver
1.Yunus Öztürk. Mu‘tezile’den İbn Sînâ’ya Gelen Unsurlar: İbn Sînâ’nın Aristoteles ve Fârâbî’ye Yönelik Metodolojik Eleştirisinde Mu‘tezilî Katkı. ilted. 01 Aralık 2020;(54):153-75. doi:10.29288/ilted.771267

Cited By

Māturīdī’s Perception Of Philosophy In Ta’wīlāt Al-Qur’ān

Marife Dini Araştırmalar Dergisi

https://doi.org/10.33420/marife.1101216

 

 

İlahiyat Tetkikleri Dergisi Creative Commons Alıntı-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.                    

30566download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiScyHbGFoaXlhdC5wbmciLCJwYXRoIjoiMTYzZC83NThjLzU5NjAvNmEzMjY2YjkwNTU5MjYuNDczMDcwMDcucG5nIiwiZXhwIjoxNzgxNjkxNTkzLCJub25jZSI6ImVlMTVjNjFiOTc1ZDJkZmFhMzJmZmMyYjk4YTk1MzQ5In0.tM6aagBalcT2RKpofMcYH90KnovJcHKO4QLSewUhSaQ