TR
EN
Sosyal Ağlarda Mahremiyetin Ticarileşmesi Sorunu ve Çözüm Önerileri
Öz
Bu çalışma, dijital çağda sosyal medya platformlarının kullanıcı mahremiyetini sistematik biçimde ticarileştirme pratiklerini inceleyerek, bu sürecin bireylerin veri üzerindeki denetimi, veri güvenliği ve dijital kamusal alanın yapısı üzerindeki etkilerini analiz etmektedir. Araştırmada, platformların kullanıcı verilerini hangi yöntemlerle topladığı, bu verileri nasıl ekonomik metaya dönüştürdüğü, kullanıcıların veri kontrol düzeyinin ne ölçüde işlevsel olduğu, mevcut yasal ve etik düzenlemelerin bu süreci sınırlandırmadaki yeterliliği ve daha adil bir dijital düzenin inşasının imkânı sorgulanmıştır. Bulgular, mahremiyetin giderek algoritmik sistemler içinde metalaştığını, rıza mekanizmalarının çoğu zaman sembolik kaldığını ve bireylerin dijital öznelliğinin ekonomik çıkarlar doğrultusunda yeniden biçimlendirildiğini göstermektedir. Çalışma, yalnızca hukuki düzenlemelerin değil; tasarımsal reformların, etik bilinçlenmenin ve kültürel dönüşümün de bu sürece dâhil edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Özellikle ebeveynlerin ve yetişkin bireylerin dijital farkındalık ve rehberlik rolleri, çocukların mahremiyet bilincinin gelişimi açısından kritik bir konumda değerlendirilmektedir. Bu yönüyle çalışma, mahremiyetin korunmasını yalnızca bireysel güvenlik değil; aynı zamanda dijital demokrasinin sürdürülebilirliği ve toplumsal iyi oluş hâlinin devamlılığını sağlama sorumluluğu olarak ele almaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arendt, H. (1958). The Human Condition, Chicago: University of Chicago Press.
- Barocas, S., Nissenbaum, H. (2014). Big Data’s End Run Around Anonymity and Consent, J. Lane vd. (Der.), Privacy, Big Data, and the Public Good içinde (44-75). Cambridge: Cambridge University Press.
- Bauman, Z. (2000). Liquid Modernity, Cambridge: Polity Press.
- BBC News. (2019). Facebook Admits Storing Millions of Passwords in Plain Text. https://www.bbc.com/news/technology-47683082 (Erişim: 29.04.2025).
- Bok, S. (1982). Secrets: On the Ethics of Concealment and Revelation, New York: Pantheon Books.
- Boyd, D. (2014). It’s Complicated: The Social Lives of Networked Teens, New Haven: Yale University Press.
- Cadwalladr, C., Graham-Harrison, E. (2018, 17 Mart). Revealed: 50 Million Facebook Profiles Harvested for Cambridge Analytica in Major Data Breach. The Guardian. https://www.theguardian.com/news/2018/mar/17/cambridge-analytica-facebook-influence-us-election (Erişim: 29.04.2025).
- Cavoukian, A. (2010). Privacy by Design: The 7 Foundational Principles. Ontario: Information and Privacy Commissioner of Ontario. https://www.ipc.on.ca/wp-content/uploads/resources/7foundationalprinciples.pdf (Erişim: 23.04.2025).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Aile ve İlişkiler Sosyolojisi, İletişim Sosyolojisi
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
28 Eylül 2025
Gönderilme Tarihi
4 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
10 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: Yeni Medya Çalışmaları
APA
Çınar Alevli, S. (2025). Sosyal Ağlarda Mahremiyetin Ticarileşmesi Sorunu ve Çözüm Önerileri. İmgelem, Yeni Medya Çalışmaları, 811-842. https://doi.org/10.53791/imgelem.1691314
AMA
1.Çınar Alevli S. Sosyal Ağlarda Mahremiyetin Ticarileşmesi Sorunu ve Çözüm Önerileri. İMGELEM. 2025;(Yeni Medya Çalışmaları):811-842. doi:10.53791/imgelem.1691314
Chicago
Çınar Alevli, Sema. 2025. “Sosyal Ağlarda Mahremiyetin Ticarileşmesi Sorunu ve Çözüm Önerileri”. İmgelem, sy Yeni Medya Çalışmaları: 811-42. https://doi.org/10.53791/imgelem.1691314.
EndNote
Çınar Alevli S (01 Eylül 2025) Sosyal Ağlarda Mahremiyetin Ticarileşmesi Sorunu ve Çözüm Önerileri. İmgelem Yeni Medya Çalışmaları 811–842.
IEEE
[1]S. Çınar Alevli, “Sosyal Ağlarda Mahremiyetin Ticarileşmesi Sorunu ve Çözüm Önerileri”, İMGELEM, sy Yeni Medya Çalışmaları, ss. 811–842, Eyl. 2025, doi: 10.53791/imgelem.1691314.
ISNAD
Çınar Alevli, Sema. “Sosyal Ağlarda Mahremiyetin Ticarileşmesi Sorunu ve Çözüm Önerileri”. İmgelem. Yeni Medya Çalışmaları (01 Eylül 2025): 811-842. https://doi.org/10.53791/imgelem.1691314.
JAMA
1.Çınar Alevli S. Sosyal Ağlarda Mahremiyetin Ticarileşmesi Sorunu ve Çözüm Önerileri. İMGELEM. 2025;:811–842.
MLA
Çınar Alevli, Sema. “Sosyal Ağlarda Mahremiyetin Ticarileşmesi Sorunu ve Çözüm Önerileri”. İmgelem, sy Yeni Medya Çalışmaları, Eylül 2025, ss. 811-42, doi:10.53791/imgelem.1691314.
Vancouver
1.Sema Çınar Alevli. Sosyal Ağlarda Mahremiyetin Ticarileşmesi Sorunu ve Çözüm Önerileri. İMGELEM. 01 Eylül 2025;(Yeni Medya Çalışmaları):811-42. doi:10.53791/imgelem.1691314