Reading the Digital 1984 Through the State and the Corporation: An Analysis of the Films Snowden and The Circle

Öz

George Orwell’s novel 1984 is cited as one of the most important dystopias of all time. The central discourse of this cult masterpiece centers on the threat the totalitarian state poses to individual freedoms. This threat, enforced through constant surveillance, creates a model in which freedoms and privacy are sacrificed in the name of societal interests. Surveillance, which continues in the digital age, has diversified and changed in nature. Corporate surveillance, entering our lives alongside state surveillance, demonstrates a diversification of actors. Volunteering and consent production also entered the scope of surveillance, with a legitimizing effect. Addressing this digital transformation, Snowden (2016) depicts a state-based surveillance condition faced in tandem with security-oriented rhetoric and policies. In contrast, The Circle (2017) examines a process through which surveillance is internalized and gains legitimacy. Using critical discourse analysis, this study examines the transformation of surveillance in the context of the relevant films. It can be said that, unlike classical totalitarian models, the modern surveillance society has evolved into a hybrid structure in which the state and the private sector are intertwined.

Anahtar Kelimeler

• 1984
• Digital Surveillance
• Surveillance Society
• Snowden
• The Circle

Dijital Çağın 1984’ünü Devlet ve Şirket Üzerinden Okumak: Snowden ve The Circle Filmleri Üzerinden Bir Çözümleme

Öz

George Orwell’ın romanı 1984, tüm zamanların en önemli distopyalarından birisi olarak gösterilmektedir. Bu kült eserin ana söylemini, totaliter devletin bireysel özgürlüklere yönelik tehdidi oluşturmaktadır. Her an gözetim ile gerçekleşen bu tehdit, özgürlüklerin ve mahremiyetin toplumsal çıkarlar adına feda edildiği bir modeli ortaya çıkarmaktadır. Dijital çağda da devam eden gözetim, çeşitlenerek nitelik değiştirmiştir. Devlet gözetimine ek olarak hayatımıza giren şirket gözetimi, aktör sayısındaki çeşitlenmeyi ortaya koymaktadır. Gözetimin bünyesine gönüllülük ve rıza üretimi de dahil olmuş, böylelikle meşrulaştırıcı bir etki de beraberinde gelmiştir. Bu dijital dönüşümü ele alan Snowden (2016), güvenlikçi söylem ve politikalarla birlikte devlet temelli bir gözetim durumu ile karşı karşıya kalındığını işlemiştir. The Circle (2017) ise gözetimin içselleştirilip, meşruiyet kazandığı bir süreci ele almıştır. Çalışmada eleştirel söylem analizi kullanılarak, ilgili filmler bağlamında, gözetimin dönüşümü incelenmiştir. Modern gözetim toplumunun, klasik totaliter modellerden farklı olarak devlet ve özel sektörün iç içe geçtiği hibrit bir yapıya evrildiği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• 1984
• Dijital Gözetim
• Gözetim Toplumu
• Snowden
• The Circle

Destekleyen Kurum

Çalışma için herhangi bir kurum veya projeden mali destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan edilir.

Kaynakça

1. Bauman, Z. (2017). Akışkan modernite (S. O. Çavuş, Çev.). Can Sanat Yayınları A. Ş.
2. Bauman, Z., Bigo, D., Esteves, P., Guild, E., Jabri, V., Lyon, D., & Walker, R. B. J. (2014). After Snowden: Rethinking the impact of surveillance. International Political Sociology, 8(2), 121–144. https://doi.org/10.1111/ips.12048.
3. Bauman, Z., & Lyon, D. (2016). Akışkan gözetim (E. Yılmaz, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
4. Carr, J. P. (2015). The normalisation of surveillance through the prism of film: A practice-based study [Yayımlanmamış doktora tezi]. University of York.
5. Deleuze, G. (2013a). Müzakereler 1972-1990 (İ. Uysal, Çev.). Norgunk Yayıncılık.
6. Deleuze, G. (2013b). Foucault (B. Yalım & E. Koyuncu, Çev.). Norgunk Yayıncılık.
7. Eggers, D. (2017). Çember (H. Balkara, Çev.). Siren Yayınları.
8. Fairclough, N. (1992). Discourse and social change. Polity Press.

9. Foucault, M. (1992). Hapishanenin doğuşu (M. A. Kılıçbay, Çev.). İmge Kitabevi.
10. Gilbert, J. (2024). Techno-feudalism or platform capitalism? Conceptualising the digital society. European Journal of Social Theory, 27(4), 561–578. https://doi.org/10.1177/13684310241276.
11. Huxley, A. (2018). Cesur yeni dünya (Ü. Tosun, Çev.). İthaki Yayınları.
12. Koutsourakis, A. (2023). Cinema and surveillance capitalism: Consumer behaviorism and labor alienation in Paranoia 1.0 (2004) and The Circle (2017), Quarterly Review of Film and Video. Quarterly Review of Film and Video, 40(6), 764–787. https://doi.org/10.1080/10509208.2022.2047145.
13. Landau, S. (2013). Making sense from Snowden: What’s significant in the NSA surveillance revelations, IEEE Security & Privacy. IEEE Security & Privacy, 11(4), 54–63. https://doi.org/10.1109/MSP.2013.90.
14. Lyon, D. (2014). Surveillance, Snowden, and big data: Capacities, consequences, critique. Big Data & Society, 1(2), 1–13. https://doi.org/10.1177/205395171454186.
15. Ochoa, C. S., Gadinger, F., & Yildiz, T. (2021). Surveillance under dispute: Conceptualising narrative legitimation politics. European Journal of International Security, 6(2), 210–232. https://doi.org/10.1017/eis.2020.23.
16. Orwell, G. (2016). Bin dokuz yüz seksen dört (C. Üster, Çev.). Can Yayınları.
17. Özdel, G. (2012). Foucault bağlamında iktidarın görünmezliği ve “panoptikon” ile “iktidarın gözü” göstergeleri. The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication, 2(1), 22–29.
18. Scott, I., & Thompson, H. (2019). Patriots and protesters, mavericks and manipulators: Assange, Snowden and the politics of surveillance cinema. Journal of American Studies, 55(2), 366–386. https://doi.org/10.1017/S0021875819000896.
19. Sparrow, R. (2026). Slaves to the algorithms? Algocracy and republican liberty. AI and Ethics, 6, 374. https://doi.org/10.1007/s43681-026-01171-7.
20. Stanković, V. (2024). Oliver Stone’s political cinema. I. Matić (Ed.), Film and politics içinde (ss. 317–331). Institute for Political Studies.
21. Valsesia, F., Diehl, K., & Nunes, J. C. (2017). Based on a true story: Making people believe the unbelievable. Journal of Experimental Social Psychology, No:, 71, 105–110. https://doi.org/10.1016/j.jesp.2017.03.001.
22. Yalım, B., & Koyuncu, E. (2013). Çevirmenin önsözü. G. Deleuze (Ed.), Foucault içinde (ss. 7–15). Norgunk Yayıncılık.
23. Yan, J. (2026). Techno-feudalism as primitive accumulation: A Marxist perspective on digital capitalism. Critical Sociology, 52(1), 203–217. https://doi.org/10.1177/08969205241302838.
24. Zuboff, S. (2021). Gözetleme kapitalizmi çağı (T. Uzunçelebi, Çev.). Okuyan Us Yayınları.