Popüler Kültür, Politika ve Din: Prime-Time ya da Selfie Dindarlığı
Öz
Dini sembol ve görüntüler uluslararası medyada; daha çok Avrupa’daki kraliyet ailesi fertlerinin kilise evlilikleri, Dan Brown’un romanlarının uyarlaması, semavi dinlerin başkenti olarak Kudüs tartışmaları ve daha çok otantik ve geçmişe ait olan bir görsellik olarak Hindistan kültürü etrafında, sıklıkla yer almıştır. Türkiye medyasında ise, daha önceleri de rastlamak mümkünse de özellikle mobil teknolojilerin insan hayatını kaydeden görüntüler, televizyon dizilerinde yoğunlukla kullanılan dini replikler ve başörtüsü gibi semboller aracılığıyla geleneksel ve sosyal medya araçlarında dini temsil daha da artmıştır.
Ne var ki, televizyon ekranlarında ve diğer medya mecralarında (geleneksel ya da yeni) artan söz konusu dindarlaşma tezahürleri yahut söylemsel ilgiye her zaman pozitif bir değerlendirme ile yaklaşmak mümkün görünmemektedir. Bir popüler kültür ya da tüketim öğesi olarak ele alınan dindarlık görüntülerinin, politik jargona yansıyan kullanımlarının, beklenen/öğrenilen davranışsal olgunluğun oluşmasını sağlamaması, aksine özellikle sosyal medya üzerinden yapılan paylaşımlarla narsizm gibi olumsuz duygularla ilişkilendirilmesi, negatif algılayış yahut temsilin örnekleri olarak gösterilmektedir.
Bu nedenle, popüler kültürü tanımlaması açısından anlamlı olan prime-time (altın saatler) ve selfie (özçekim) bağlamında, daha çok Türkiye örneğinde, dinin kitle iletişim mecralarındaki ve politik alandaki görünürlüğünü teorik bir değerlendirme vasıtasıyla ele alan elinizdeki çalışma; (a) televizyon ekranlarında artan dindarlaşmanın sosyo-politik nedenlerini, (b) popüler kültür ve reyting (izlenme oranı) öğesi olarak din unsurunun etiğini, (c) kamusal alanda sıklıkla kullanılan dini sembol ve söylemin davranışsal boyutunu ve (d) “sosyal medya dindarlığı” olarak nitelendirilebilecek mobil iletişimdeki dindarlık biçimlerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın ilk sonuçları ve çözümlemeler, dini sembol ve söylemin, politik arena ve medya (yeni ve geleneksel) mecralarında bir gösteri unsuru olarak kullanıldığını ve dinin popüler kültüre ait tüketilen bir öğeye dönüştüğüne işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Artz, Lee ve Yahya R. Kamalipour. Globalization of Corporate Media Hegemony. New York: State University of New York Press, 2012.
- Furat, Ayşe Z. “Yetişkinlerin Yaygın Din Eğitiminde Televizyonun Yeri ve Fonksiyonları, İstanbul Örneği: Sır Dizileri ve Dini Programlar”. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, 2008.
- Badaracco, Claire H. Quoting God: How Media Shape Ideas about Religion and Culture. Texas: Baylor University Press, 2005.
- Barbarosoğlu, Fatma. İmaj ve Takva. İstanbul: Profil, 2010.
- Bozkurt, Nebi. Hadis’te Folklor ve Eğlence. İstanbul: İFAV, 1997.
- Browne, Ray B. “Popular Culture: Notes toward a Definition.” Popular Culture Theory and Methodology: A Basic Introduction içinde, Ed. Harold E. Hinds Jr., Marilyn F. Motz ve Angela M. S. Nelson, 15-22. Madison: The University of Wisconsin Press, 2006.
- Buhari, İmam. Sahihi Buhari. Çev., Beşir Eryarsoy, Halil Aldemir ve Mehmet Odabaşı. İstanbul: Polen, 2010.
- Cashill, Jack. “When Will Hollywood Get the Family Right.” The Cinematic Mirror for Psychology and Life Coaching içinde, Ed. Mary B. Gregerson, 29-50. New York: Springer, 2010.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Ekmel Geçer
*
0000-0003-3367-2236
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
2 Mayıs 2018
Gönderilme Tarihi
25 Şubat 2018
Kabul Tarihi
31 Mart 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 5 Sayı: 16