Research Article

Sosyal Bilgiler Dersinde Tartışmalı Konuların Etkili Öğretimine Yönelik Bir Meta Sentez

Volume: 24 Number: 3 December 31, 2023
TR EN

Sosyal Bilgiler Dersinde Tartışmalı Konuların Etkili Öğretimine Yönelik Bir Meta Sentez

Öz

Bu çalışmada tartışmalı konuların etkili öğretimine ilişkin olarak, nitel araştırmalardan damıtılan ve Türkiye’nin konu ile ilgili sorunlarına çözüm getirecek özgün bir sentez ortaya koymak amaçlanmıştır. Çeşitli veri tabanlarından elde edilen nitel çalışmalar, belirli dâhil etme ölçütlerine göre elenmiş; ölçütleri karşılayan çalışmaların niteliği incelendikten sonra sekiz çalışma analize dâhil edilmiştir. Çalışmaların bulguları kullanılarak birincil temalara; bunların sistematik karşılaştırılmasıyla ikincil temalara, tema ve kategoriler arasındaki ilişkilerin incelenip tartışılmasıyla senteze ulaşılmıştır. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin tartışmalı konuların öğretiminde sıklıkla mutlak taraflılık ve kararlı taraflılık pozisyonlarını tercih ettiği, bu pozisyonların kişisel özellikleri ve ideolojilerine göre şekillendiği belirlenmiştir. Tartışmalı konuların öğretiminde anlatım ve soru-cevap dışında teknik çeşitliliği sağlanamadığı; yasal yaptırımlardan çekinme, tartışma ve iletişim becerilerinde yetersizlik ve program içeriğinin yoğunluğu gibi engeller olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Nihai sentez olarak; öğretim programları ve program kaynaklarının yeniden düzenlenmesi, akademik özgürlüğü genişleten mevzuat değişiklikleri ve kurumlar arası iş birliği yapılması, öğretmenlerin hem tartışma ve iletişim becerilerinin hem de tartışmalı konuların öğretimine yönelik pedagojik alan bilgisinin desteklenmesi önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

tartışmalı konular , ihtilaflı konular , hassas konular , sosyal bilgiler öğretimi , sosyal bilgiler öğretim programı , controversial issues , social studies teaching , social studies curricula

References

  1. Altan M. Z., & Özmusul, M. (2022). Geleceğin Türkiye’sinde öğretmen refahı: Öğretmenlik meslek kanununun kayıp parçası. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 24-42. https://doi.org/10.38151/akef.2022.2
  2. Altbach, P. G. (2001). Academic freedom: International realities and challenges. Higher Education, 41(1), 205-219.
  3. Aspfors, J., & Fransson, G. (2015). Research on mentor education for mentors of newly qualified teachers: A qualitative meta-synthesis. Teaching and Teacher Education, 48, 75-86. https://doi.org/10.1016/j.tate.2015.02.004
  4. Avaroğulları, M. (2015). Sosyal bilgiler öğretiminde tartışmalı konularla ilgili bir eylem araştırması. E-Journal of New World Sciences Academy, 10(2), 139-150. http://dx.doi.org/10.12739/NWSA.2015.10.2.1C0638
  5. Aynuz, A. (2020). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının tartışmalı konuların öğretimine yönelik algı, tutum ve görüşleri [Yayımlanmamış doktora tezi]. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
  6. Bailey, C. (1971). Rationality, democracy and the neutral teacher. Cambridge Journal of Education, 1(2), 68-76. doi: https://doi.org/10.1080/0305764710010203
  7. Bailey, C. (1975). Neutrality and rationality in reaching. In D. Bridges & P. Scrimshaw (Eds.), Values and Authority in Schools (pp. 122-144). Hodder & Stoughton Pub.
  8. *Baki Pala, Ç. (2020). Tartışmalı ve hassas konuların sosyal bilgiler öğretimi bağlamında incelenmesi: Bir eylem araştırması [Yayımlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
  9. Baloğlu Uğurlu, N., & Doğan, A. (2016). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının ve akademisyenlerinin tartışmalı konuların öğretimi ile ilgili görüşleri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(3), 219-237.
  10. Barton, K., & McCully, A. (2007). Teaching controversial issues... where controversial issues really matter. Teaching History, 127, 13-19.
APA
Bahar, Y., & Bumen, N. (2023). Sosyal Bilgiler Dersinde Tartışmalı Konuların Etkili Öğretimine Yönelik Bir Meta Sentez. İnönü University Journal of the Faculty of Education, 24(3), 1829-1864. https://doi.org/10.17679/inuefd.1205267
AMA
1.Bahar Y, Bumen N. Sosyal Bilgiler Dersinde Tartışmalı Konuların Etkili Öğretimine Yönelik Bir Meta Sentez. INUJFE. 2023;24(3):1829-1864. doi:10.17679/inuefd.1205267
Chicago
Bahar, Yağmur, and Nilay Bumen. 2023. “Sosyal Bilgiler Dersinde Tartışmalı Konuların Etkili Öğretimine Yönelik Bir Meta Sentez”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 24 (3): 1829-64. https://doi.org/10.17679/inuefd.1205267.
EndNote
Bahar Y, Bumen N (December 1, 2023) Sosyal Bilgiler Dersinde Tartışmalı Konuların Etkili Öğretimine Yönelik Bir Meta Sentez. İnönü University Journal of the Faculty of Education 24 3 1829–1864.
IEEE
[1]Y. Bahar and N. Bumen, “Sosyal Bilgiler Dersinde Tartışmalı Konuların Etkili Öğretimine Yönelik Bir Meta Sentez”, INUJFE, vol. 24, no. 3, pp. 1829–1864, Dec. 2023, doi: 10.17679/inuefd.1205267.
ISNAD
Bahar, Yağmur - Bumen, Nilay. “Sosyal Bilgiler Dersinde Tartışmalı Konuların Etkili Öğretimine Yönelik Bir Meta Sentez”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 24/3 (December 1, 2023): 1829-1864. https://doi.org/10.17679/inuefd.1205267.
JAMA
1.Bahar Y, Bumen N. Sosyal Bilgiler Dersinde Tartışmalı Konuların Etkili Öğretimine Yönelik Bir Meta Sentez. INUJFE. 2023;24:1829–1864.
MLA
Bahar, Yağmur, and Nilay Bumen. “Sosyal Bilgiler Dersinde Tartışmalı Konuların Etkili Öğretimine Yönelik Bir Meta Sentez”. İnönü University Journal of the Faculty of Education, vol. 24, no. 3, Dec. 2023, pp. 1829-64, doi:10.17679/inuefd.1205267.
Vancouver
1.Yağmur Bahar, Nilay Bumen. Sosyal Bilgiler Dersinde Tartışmalı Konuların Etkili Öğretimine Yönelik Bir Meta Sentez. INUJFE. 2023 Dec. 1;24(3):1829-64. doi:10.17679/inuefd.1205267