Otizm Spektrum Bozukluğunda Akran Aracılı Uygulamalar: Alanyazın Taraması
Abstract
Akran aracılı uygulamalar, normal gelişim gösteren çocuklara, aynı yaşta ya da benzer gelişim düzeyindeki özel gereksinimli akranlarını akademik ya da sosyal beceriler yönünden desteklemeyi amaçlayan sistemler olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı; otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan bireylere farklı akran aracılı uygulamaların kullanıldığı araştırmalara ilişkin güncel bilgi sunmak ve sonuçlara dayalı önerilerde bulunmaktır. Bu amaçla; OSB olan bireyleri farklı gelişim alanlarında desteklemek üzere kullanılan akran aracılı uygulamaların etkililiğini değerlendiren ve uluslararası hakemli dergilerde 2007-2017 yılları arasında yayımlanmış toplam 26 makale incelenmiştir. Araştırmalara ERIC, Akademik Search Complete ve Google Scholar veri tabanlarında yapılan elektronik taramalar sonucu ulaşılmıştır. Belirlenen makaleler temel betimsel özellikler, yöntemsel özellikler ve makalelerin amaç ve sonuç bulguları kategorileri açısından incelenmiştir. Sonuçta, akran aracılı uygulamaların erken çocukluk döneminden yetişkinliğe geçiş dönemine kadar olan süreçte OSB olan bireylere çoğunlukla sosyal etkileşim, iletişim, oyun becerilerin öğretiminde doğal ya da yapılandırılmış öğretim ortamlarında etkili olarak kullanılabilen, uygulamalar olduğu ortaya konmuştur. Bunun yanı sıra akran aracılı uygulamalar kullanılarak öğretim fırsatlarının daha fazla kullanılabileceği ve öğrenilen becerilerin genellenme olasılığının arttığı doğal ortamlarda ve büyük grup düzenlemeleriyle gerçekleştirilen araştırmalara gereksinim olduğu düşünülmektedir.
Keywords
Akran aracılı uygulamalar,Otizm Spektrum Bozukluğu,Alanyazın taraması.
References
- American Psychiatric Association. (1994). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-IV) Sourcebook (Vol. 1). American Psychiatric Pub.
- American Psychiatric Association. (2000). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-IV-R) Washington, DC: Author.
- American Psychiatric Association. (2012). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-V). American Psychiatric Pub.
- American Speech Language Hearing Association. (2006). Principles for speech-language pathologists in diagnosis, assessment, and treatment of autism spectrum disorders across the life span. https://www.asha.org/policy/tr2006-00143/
- Bandura, A. (1978). Social learning theory of aggression. Journal of communication, 28(3), 12-29.
- Bass, J. D. ve Mulick, J. A. (2007). Social play skill enhancement of children with autism using peers and siblings as therapists. Psychology in the Schools, 44(7), 727-735.
- Chan, J. M., Lang, R., Rispoli, M., O’Reilly, M., Sigafoos, J. ve Cole, H. (2009). Use of peer-mediated interventions in the treatment of autism spectrum disorders: A systematic review. Research in Autism Spectrum Disorders, 3(4), 876-889.
- Chang, Y. C. ve Locke, J. (2016). A systematic review of peer-mediated interventions for children with autism spectrum disorder. Research in Autism Spectrum Disorders, 27, 1-10.
- *Chung, K. M., Reavis, S., Mosconi, M., Drewry, J., Matthews, T. ve Tassé, M. J. (2007). Peer-mediated social skills training program for young children with high-functioning autism. Research in Developmental Disabilities, 28(4), 423-436.
- DiSalvo, C. A. ve Oswald, D. P. (2002). Peer-mediated interventions to increase the social interaction of children with autism: Consideration of peer expectancies. Focus on Autism and Other Developmental Disabilities, 17(4), 198-207.