Sınıf Öğretmenin Mesleki Kimlik Ölçeğinin Geliştirilmesi: Mesleki Kimliğin Oluşum/Yapılandırma Bağlamının Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları
Öz
Sınıf öğretmeni mesleki kimlik yapısı, öğretmenin bireysel ve sosyal öğeleri ile bunu yeniden inşasını sağlayan mesleki değerleri, inançları, duygularının karşılıklı etkileşimi sonucu oluşmaktadır. Sınıf öğretmenlerinin profesyonelleşme sürecinde mesleği içselleştirmesi ve temsil etmesi ile mesleki kimliğin yapılandırılması temel oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı Sınıf öğretmenlerinin mesleki kimliklerinin oluşum/yapılandırma bağlamlarında bulunan karakteristik yapıları belirlemede kullanabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Sınıf öğretmeninin mesleki kimliğinin oluşum/yapılandırma bağlamını belirlemeye yönelik geliştirilen ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmalarında Çanakkale ilinde (merkez ve ilçeler dahil) görev yapan 381 sınıf öğretmenine uygulanarak ölçeğin açımlayıcı faktör analizi (AFA) yapılmıştır. Ölçekte yer alan maddelerin faktör yükleri. 331 ile. 822 arasında değişmektedir. AFA’dan elde edilen veriler ile, ölçeğin beş faktörlü yapıda olduğu ve bu beş faktörün toplam varyansın % 42. 332’sini açıkladığı görülmüştür. Ölçeğin bütünü için hesaplanan Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı 0.64’dir. Ölçeğin doğrulayıcı faktör analizi (DFA) analizleri Çanakkale ilinde (merkez ve ilçeler dahil) görev yapan 447 sınıf öğretmenine uygulanarak yapılmıştır. Yapılan DFA sonucunda ki-kare uyum indeksi değerinin serbestlik derecesine oranının (x2/sd =3,41) olduğu görülmektedir. Bu değerin 5’den küçük olması modelin kabul edilebilir olduğunu göstermektedir. Yapılan DFA da ulaşılan değerler (RMSEA= 0.074) dikkate alındığında modelin iyi uyum verdiği söylenebilir. Modelde GFI=.85, AGFI=.82 CFI= .87 ve NFI= .85 olması uyum iyiliği değerlerinin kabul edilebilir değer aralığında olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmeninin mesleki kimliğinin oluşum/yapılandırma bağlam ölçeği (sömkoybö) beş faktörlü, 5’li likert olarak derecelendirilmiş 27 maddelik olup geçerliği ve güvenirliği test edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
References
- Akkerman, S. F., and P. C. Meijer. (2011) “A Dialogical Approach to Conceptualizing Teacher Identity.” Teaching and Teacher Education 27: 308–319.
- Alsup, J. (2006). Teacher Identity Discourse: Negotiating Personal and Professional Spaces. Nahwah, New Jersey, Lawrence Erlbaum Associates, Inc.
- Assaf, L. C. (2003). The authoring of self: Looking at preservice teachers‘ Professional identities reflected in an online environment (Doctoral dissertation). Retrieved from ProQuest Dissertations & Theses
- Baderstscher, E. M. (2007). An inquiry into relationships with mathematics: How identities and personal ways of knowing mediate and respond to mathematics content experiences (Doctoral dissertation). Retrieved from ProQuest Dissertations & Theses.
- Barret, A. (2008). Capturing the difference: primary school teacher identity in Tanzania. International Journal of Educational Development, 28(5), 496-507.
- Beijaard, D., Meijer, P. C., and Verloop, N. (2004). Reconsidering research on teachers‘ professional identity. Teaching and Teacher education, 20, 107-128.
- Beijaard, D., Verloop, N., and Vermunt, J. D. (2000). Teachers‘ perceptions of Professional identity: an exploratory study from a personal knowledge perspective. Teaching and Teacher education, 16, 749-764.
- Broyles, J.W. (1997). Effects of videotape analysis on role development of student teachers in music (Doctoral dissertation). Retrieved from ProQuest Dissertations & Theses.
- Bukor, E. (2011). Exploring teacher identity: Teachers’ transformative experiences of re-constructing and re-connecting personal and professional selves. Unpublished doctoral thesis, Ontario Institute for Studies in Education at the University of Toronto, 397 pages.
- Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (14. Baskı), Ankara, Pegem Yayınları.