Yıl 2018, Cilt 19 , Sayı 3, Sayfalar 622 - 637 2018-12-30

Evaluation of the Secondary School Dictionaries in Terms Of Target Vocabulary in Turkish Education
Ortaokul Sözlüklerinin Türkçe Eğitimindeki Hedef Söz Varlığı Açısından Değerlendirilmesi

Sami BASKIN [1]


Secondary school students' need for dictionary in terms of vocabulary is the words in student's text and workbooks. This is also the target vocabulary of the students. Secondary school dictionaries to be used in Turkish education should be prepared in such a way as to reflect this target vocabulary.

In this study, it was researched whether the secondary school dictionaries existing in the market took into consideration the felt needs of students in terms of vocabulary in Turkish education. For this purpose, the vocabulary of the Turkish text and workbook prepared by MEB Publications in the academic year of 2015-2016 was listed and the compatibility with the vocabulary of the secondary school vocabulary was checked with respect to the accepted paradigm items starting with the letters A, B, C.

As a result of the research, it was seen that the dictionaries prepared for the secondary school students did not take the target vocabulary of the students as a basis and offered different word lists from each other. It is necessary to rearrange these works which have different vocabulary and not based on target vocabulary in line with the usability principle, to prepare separate dictionaries for each class level and to use these works after they are checked by an authorized board.

Ortaokul öğrencilerinin söz varlığı bakımından sözlük ihtiyacı,  öğrenci ders ve çalışma kitaplarındaki kelimelerdir. Bu, aynı zamanda öğrencilerin hedef söz varlığıdır. Türkçe eğitiminde kullanılacak ortaokul sözlükleri bu hedef söz varlığını yansıtacak biçimde hazırlanmış olmalıdır.

Bu çalışmada piyasada var olan ortaokul sözlüklerinin Türkçe eğitiminde öğrencilerin söz varlığı bakımından hissettikleri ihtiyacı dikkate alıp almadıkları araştırılmıştır. Bunun için 2015-2016 eğitim-öğretim yılında MEB Yayınları tarafından hazırlanıp okullara gönderilen Türkçe ders ve çalışma kitaplarının söz varlığı listelenmiş ve ortaokul sözlüklerinin bu söz varlığıyla uyumu, örneklem kabul edilen A, B, C harfleriyle başlayan maddeler bakımından kontrol edilmiştir.

Araştırma neticesinde ortaokul öğrencileri için hazırlanan sözlüklerin öğrencilerin hedef söz varlığını esas almadıkları ve birbirinden farklı kelime listeleri sundukları görülmüştür. Söz varlıkları farklı ve hedef söz varlığını esas almayan bu eserlerin kullanılabilirlik ilkesi doğrultusunda yeniden düzenlenmesi, her sınıf seviyesine uygun ayrı ayrı sözlüklerin hazırlanması ve bu eserlerin yetkili bir kurul tarafından kontrol edildikten sonra onaylanarak kullanıma sunulması gerekmektedir. 

  • Baş, B. (2013). İlköğretim okulları için hazırlanan deyim sözlükleri üzerine bir değerlendirme. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(1), 24-31.
  • Bowen, Glenn A. (2009). Document analysis as a qualitative research method, Qualitative Research Journal, 9 (2), 27-40.
  • Boz, E. (2006). Sözlük ve sözlükçülük sorunları. Türkçenin Çağdaş Sorunları, (Editör: Gürer Gülsevin ve Erdoğan Boz). 1-44. Ankara: Gazi Kitabevi.
  • Boz, E. (2011). Türkçe öğretmenlerinin okul sözlüğü kullanma konusundaki tutum ve davranışları, Sözlük Bilimi Yazıları I, 121-161. Ankara: Gazi Kitabevi Yayınları.
  • Demir, C. (2006). Türkçe/edebiyat eğitimi ve kişisel kelime serveti, Millî Eğitim Dergisi, 169, 207–225. http://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/milli_egitim_dergisi/169/celal.pdf (erişim tarihi: 10. 04. 2017).
  • Güzel, A., Karadağ, Ö. (2011). Türkçe eğitimi açısından okul sözlükleri, III. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu (16–18 Aralık 2010) Bildiri Kitabı, 449-456. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
  • Ilson, R. (1985). Introduction. Dictionaries, Lexicography, and Language Learning, (Editörler Brumfit, C. J., & R. Ilson), 1–6. Oxford: Pergamon Press.
  • Jackson, H. (2002). Lexicography: an introduction, London and New York: Routledge.
  • Karadağ, Ö. (2011). İlköğretim Türkçe sözlüklerinin hazırlanmasında temel ölçütler, TÜBAR, 30, 193-207.
  • Komisyon (2016). Türkçe sözlük, İstanbul: EMA Kitap Yayınları.
  • Laufer, B. ve Hadar, L. (1997). Assessing the effectiveness of monolingual, bilingual, and “bilingualised” dictionaries in the comprehension and production of new words, The Modern Language Journal, 81, 189-196. Doi: 10.1111/j.1540-4781.1997.tb01174.x
  • Lew, R. (2015). Dictionaries and their users. International Handbook of Modern Lexis and Lexicography, Springer-Verlag Berlin Heidelberg. 1-9. DOI 10.1007/978-3-642-45369-4_11-1.
  • Lew, R. ve Adamska-Salaciak, A. (2015). A case for bilingual learners’ dictionaries. ELT Journal, 69/1, 47-57.
  • Özafşar, S. (2015). Türkçe sözlük, B-T Yayınları.
  • Püsküllüoğlu, A. (2014). Ortaokul Türkçe sözlük, Ankara: Arkadaş Yayınevi.
  • Sterkenburg, P. van (2003). The dictionary: definition and history, A Practical Guide to Lexicography (Ed. Piet van Sterkenburg). Amsterdam/ Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.
  • Tarp, S. ve Gouws, R.H. (2012). School dictionaries for first language learners. Lexikos, 22, 333-351.
  • Yaman, H. (2010). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin sözlük kullanma alışkanlıkları üzerine bir değerlendirme. Türklük Bilimi Araştırmaları, (27), 735- 751.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Yazar: Sami BASKIN
Kurum: GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ, SOSYAL BİLİMLER VE TÜRKÇE EĞİTİMİ BÖLÜMÜ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Aralık 2018

Bibtex @araştırma makalesi { inuefd336691, journal = {İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi}, issn = {1300-2899}, eissn = {2149-9683}, address = {}, publisher = {İnönü Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {19}, pages = {622 - 637}, doi = {10.17679/inuefd.336691}, title = {Ortaokul Sözlüklerinin Türkçe Eğitimindeki Hedef Söz Varlığı Açısından Değerlendirilmesi}, key = {cite}, author = {BASKIN, Sami} }
APA BASKIN, S . (2018). Ortaokul Sözlüklerinin Türkçe Eğitimindeki Hedef Söz Varlığı Açısından Değerlendirilmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi , 19 (3) , 622-637 . DOI: 10.17679/inuefd.336691
MLA BASKIN, S . "Ortaokul Sözlüklerinin Türkçe Eğitimindeki Hedef Söz Varlığı Açısından Değerlendirilmesi". İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 19 (2018 ): 622-637 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/inuefd/issue/39149/336691>
Chicago BASKIN, S . "Ortaokul Sözlüklerinin Türkçe Eğitimindeki Hedef Söz Varlığı Açısından Değerlendirilmesi". İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 19 (2018 ): 622-637
RIS TY - JOUR T1 - Ortaokul Sözlüklerinin Türkçe Eğitimindeki Hedef Söz Varlığı Açısından Değerlendirilmesi AU - Sami BASKIN Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.17679/inuefd.336691 DO - 10.17679/inuefd.336691 T2 - İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 622 EP - 637 VL - 19 IS - 3 SN - 1300-2899-2149-9683 M3 - doi: 10.17679/inuefd.336691 UR - https://doi.org/10.17679/inuefd.336691 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Ortaokul Sözlüklerinin Türkçe Eğitimindeki Hedef Söz Varlığı Açısından Değerlendirilmesi %A Sami BASKIN %T Ortaokul Sözlüklerinin Türkçe Eğitimindeki Hedef Söz Varlığı Açısından Değerlendirilmesi %D 2018 %J İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi %P 1300-2899-2149-9683 %V 19 %N 3 %R doi: 10.17679/inuefd.336691 %U 10.17679/inuefd.336691
ISNAD BASKIN, Sami . "Ortaokul Sözlüklerinin Türkçe Eğitimindeki Hedef Söz Varlığı Açısından Değerlendirilmesi". İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 19 / 3 (Aralık 2018): 622-637 . https://doi.org/10.17679/inuefd.336691
AMA BASKIN S . Ortaokul Sözlüklerinin Türkçe Eğitimindeki Hedef Söz Varlığı Açısından Değerlendirilmesi. inuefd. 2018; 19(3): 622-637.
Vancouver BASKIN S . Ortaokul Sözlüklerinin Türkçe Eğitimindeki Hedef Söz Varlığı Açısından Değerlendirilmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2018; 19(3): 637-622.