Yıl 2019, Cilt 20 , Sayı 2, Sayfalar 404 - 424 2019-08-31

Kadın Okul Yöneticilerinin Dönüşümcü ve Etkileşimci Liderlik Davranışlarının Öğretmen Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi
Evaluation of Transformational and Transactional Leadership Behaviors of Woman School Administrators According to Teachers' Opinions

Ahmet YILDIRIM [1] , Yeliz ÇELİKTEN [2]


Yüzyılı aşkın süredir birçok bilimsel çalışma konusu olan liderlik, rekabet ortamının artması ile birlikte günümüzde etkili ve önemli hale gelmiştir. Eğitim kurumları içinde etkili olan liderlik, amaçlara ulaşmada büyük öneme sahiptir. Son dönemlerde kadınların çalışma hayatında etkin rol oynaması, beraberinde yönetici kadrolarında yer almalarını sağlamıştır. Bu çalışmada, öğretmenlerin eğitim kurumlarındaki kadın yöneticilere yönelik algıladıkları dönüşümcü ve etkileşimci liderlik davranışları, öğretmenlerin cinsiyet, yaş, kıdem, öğrenim düzeyi, branş, medeni durum, mezun olduğu okul, öğretmenin kadın yöneticiyle çalıştığı süre değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırma evrenini, 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Erzincan ili ve ilçelerinde MEB’e bağlı 250 okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, kadın yöneticinin görev yaptığı 22 okul ile bu okullarda görevli 289 öğretmen oluşturmaktadır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS 17.0 paket programı kullanılarak demografik özelliklerin frekans ve yüzde değerleri incelenmiş, ölçeklerden alınan puanların aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları hesaplanmış, fark testlerinde t testi, varyans analizi (One- Way ANOVA), Kruskal Wallis-H testi yapılmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin algılarına göre kadın yöneticiler genellikle dönüşümcü liderdik davranışlarını sergilemektedir. Kıdemi az ve gençlik yaş döneminde olan öğretmenler, kadın yöneticilerin dönüşümcü liderlik davranışlarını sergilediklerini düşünmekte iken, kıdemi fazla ve orta yaş döneminde olan öğretmenler, kadın yöneticilerin etkileşimci liderlik davranışlarını sergilediklerini düşünmektedirler. Ayrıca öğretmenlerin kadın yöneticilerde algıladıkları liderlik davranışlarının çeşitli faktörlerden etkilendiği belirlenmiştir.

Leadership, which has been the subject of many scientific researches for more than a century, has become more effective and significant with the increase of the level of competition environment. Leadership that is quite effective in educational institutions plays a crucial role in goal-achieving. As a result of women’s active role in working life recently, they have started to participate in administrative positions. This study is to define whether there is a statistically meaningful difference in teachers’ perception of woman administrators’ transformational and interactional leadership behaviors with respect to factors based on teachers’ gender, age, seniority, educational background, branch, marital status, and mater and working time. The population of the study consists of 250 preschool, primary, secondary and high school teachers appointed by the Ministry of National Education in Erzincan city and provinces around. The sample group consists of 22 schools administered by woman teachers and 289 teachers working in these schools. The frequency and percent value of demographic features has been analyzed with data analysis on SPSS 17.0. The averages and standard deviation of the points in the scales has been calculated. T test, variance analysis (One Way ANOVA), Kruskal Wallis-H test were applied in difference tests. The study results revealed that the woman administrators generally show transformational leadership behaviors in regard to the perceptions of teachers. While the teachers with a low level of seniority think woman administrators show transformational leadership behaviors, teachers with high level of seniority think woman administrators show interactional leadership behaviors. Furthermore, teachers’ perception of woman administrators is affected by several factors.

  • Bass, B. M . (1990). F r om Transactional to Transformational Leadership: L e a r n i n gBass, B. M. (1985). LeadershipandPerformance Beyond Expectations. FreePress; CollierMacmillan.Buluç, B. (2009). Sınıf öğretmenlerinin algılarına göre okul müdürlerinin liderlik stilleri ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 15(1), 5-34.Buruş, J . M . (1978). Leadership, Harper and Row, New York to Share The Vision Organizational Dynamics, Vol . 19, Issue 3, ss. 19-31.Cemaloğlu, N. (2007). Okul Yöneticilerinin Liderlik Stillerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(1), 73-114.Çelikten, M. (2004). Okul Müdürü Koltuğundaki Kadınlar: Kayseri İli Örneği.Demir, C., Yılmaz, M. K. ve Çevirgen, A. (2010). Liderlik Yaklaşımları ve Liderlik Tarzlarına İlişkin Bir Araştırma. Uluslar arası Almanya İşletme Fakültesi Dergisi, 2(1).Demir, H. ve Okan, T. (2008). “Etkileşimsel ve Dönüşümsel Liderlik: Bir Ölçek Geliştirme Denemesi”, İstanbul İktisadı Enstitüsü Dergisi, Yıl:19,Sayı:61: 72-90.Doğan, S. (2016). Çağdaş liderlik yaklaşımları: vizyoner liderlik-dönüşümcü liderlik-işlemci liderlik. Pegem Atıf İndeksi, 97-141.Eraslan, L. (2004). “Liderlik Olgusunun Tarihsel Evrimi, Temel Kavramlar ve Yeni Liderlik Paradigmasının Analizi”. Milli Eğitim Dergisi, 162(3).Ersöz, A. G. (1999). Cinsiyet rollerine ilişkin beklenti, tutum, davranışlar ve eşler arası sorumluluk paylaşımı (Kamuda çalışan yönetici kadınlar örneği) (Vol. 64). TC Kültür Bakanlığı.Gürsel, M.(1997). Okul yönetimi. Konya: Mikro Yayınları.İşcan, Ö. F. (2006). “Dönüştürücü/Etkileşimci Liderlik Algısı ve Örgütsel Özdeşleşme İlişkisinde Bireysel Farklılıkların Rolü”, Akdeniz Üniversitesi, İ.İ.B.F. Dergisi, 6 (11): 160-177.Karasar, N. (2007). Bilimsel araştırma yöntemi. (on yedinci baskı). Ankara: Nobel YayınlarıKarip, E. (1998). Dönüşümcü liderlik. Kuram ve Uygulamada Egitim Yönetimi Dergisi, 4(4), 443-465.Kılınç, K. (2009). Dershane ve İlköğretim Öğretmenlerinin Algılarına Göre Yöneticilerinin Liderlik Stilleri: İstanbul İli Anadolu Yakası Örneği. Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Kocacık, F. ve Gökkaya, V. B. (2005). Türkiye’de Çalışan Kadınlar ve Sorunları. Cumhuriyet Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 6(1), 195-219.Kültür, Y. Z. (2006). Ortaöğretim Kurumlarındaki Yöneticilerin Liderlik Stilleri ve Kişilik Özelliklerinin Karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.Mathews, B. P., & Shepherd, J. L. (2002). Dimensionality of Cook and Wall's (1980) British organizational commitment scale revisited. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 75(3), 369-375.Metcalfe, R. J. A. & Metcalfe, B. A. (2000). The transformational leadership questionnaire (Tlq-Lgv): A convergeııt and discrimenent validation study. Leadership ve Organization Developmenl Journal, 21 (6), 280-296.O'toole, J. (1999). Leadership A to Z: A guide for appropriately ambitious. San Francisco: Jossey –Bass PublisherŞahin, G. (2007). Eğitim Örgütlerinde Kadın Yöneticilerin Yeri ve Kariyer Sorunları. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.Şahin, S. (2005). İlköğretim Okulu Müdürlerinin Dönüşümcü ve Sürdürümcü Liderlik Stilleri. Eğitim ve Bilim, 135(30): 39-49.Tahaoğlu, F.ve Gedikoğlu, T. (2009). “İlköğretim Okulu Müdürlerinin Liderlik Rolleri.” Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 58(58), 274-298Uçan, M. (2012). İlköğretim Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Kadın Yöneticilere Yönelik Tutumları İle Kadın Yöneticilerde Algıladıkları Liderlik Stilleri Arasındaki İlişki:İstanbul İli Kadıköy İlçesi. Yüksek Lisans Tezi, Yedi Tepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-9755-3645
Yazar: Ahmet YILDIRIM (Sorumlu Yazar)
Kurum: Milli Eğitim Bakanlığı
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-1825-7002
Yazar: Yeliz ÇELİKTEN (Sorumlu Yazar)
Kurum: Milli Eğitim Bakanlığı
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Ağustos 2019

Bibtex @araştırma makalesi { inuefd469874, journal = {İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi}, issn = {1300-2899}, eissn = {2149-9683}, address = {}, publisher = {İnönü Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {20}, pages = {404 - 424}, doi = {10.17679/inuefd.469874}, title = {Kadın Okul Yöneticilerinin Dönüşümcü ve Etkileşimci Liderlik Davranışlarının Öğretmen Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi}, key = {cite}, author = {YILDIRIM, Ahmet and ÇELİKTEN, Yeliz} }
APA YILDIRIM, A , ÇELİKTEN, Y . (2019). Kadın Okul Yöneticilerinin Dönüşümcü ve Etkileşimci Liderlik Davranışlarının Öğretmen Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi , 20 (2) , 404-424 . DOI: 10.17679/inuefd.469874
MLA YILDIRIM, A , ÇELİKTEN, Y . "Kadın Okul Yöneticilerinin Dönüşümcü ve Etkileşimci Liderlik Davranışlarının Öğretmen Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi". İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 20 (2019 ): 404-424 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/inuefd/issue/45461/469874>
Chicago YILDIRIM, A , ÇELİKTEN, Y . "Kadın Okul Yöneticilerinin Dönüşümcü ve Etkileşimci Liderlik Davranışlarının Öğretmen Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi". İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 20 (2019 ): 404-424
RIS TY - JOUR T1 - Kadın Okul Yöneticilerinin Dönüşümcü ve Etkileşimci Liderlik Davranışlarının Öğretmen Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi AU - Ahmet YILDIRIM , Yeliz ÇELİKTEN Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.17679/inuefd.469874 DO - 10.17679/inuefd.469874 T2 - İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 404 EP - 424 VL - 20 IS - 2 SN - 1300-2899-2149-9683 M3 - doi: 10.17679/inuefd.469874 UR - https://doi.org/10.17679/inuefd.469874 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Kadın Okul Yöneticilerinin Dönüşümcü ve Etkileşimci Liderlik Davranışlarının Öğretmen Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi %A Ahmet YILDIRIM , Yeliz ÇELİKTEN %T Kadın Okul Yöneticilerinin Dönüşümcü ve Etkileşimci Liderlik Davranışlarının Öğretmen Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi %D 2019 %J İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi %P 1300-2899-2149-9683 %V 20 %N 2 %R doi: 10.17679/inuefd.469874 %U 10.17679/inuefd.469874
ISNAD YILDIRIM, Ahmet , ÇELİKTEN, Yeliz . "Kadın Okul Yöneticilerinin Dönüşümcü ve Etkileşimci Liderlik Davranışlarının Öğretmen Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi". İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 20 / 2 (Ağustos 2019): 404-424 . https://doi.org/10.17679/inuefd.469874
AMA YILDIRIM A , ÇELİKTEN Y . Kadın Okul Yöneticilerinin Dönüşümcü ve Etkileşimci Liderlik Davranışlarının Öğretmen Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi. inuefd. 2019; 20(2): 404-424.
Vancouver YILDIRIM A , ÇELİKTEN Y . Kadın Okul Yöneticilerinin Dönüşümcü ve Etkileşimci Liderlik Davranışlarının Öğretmen Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2019; 20(2): 424-404.