İSLAM-OSMANLI HUKUKUNDA KÜÇÜK ÇOCUKLARIN İRTİDADI

Apostasy: A Muslim leaving the religion of Islam. There are many studies on apostates and the provisions of apostasy in Islamic law. H However, there is no independent study on children’s apostasy in Turkish. It is noteworthy that there are different jurisprudence among sects and even within the same sect regarding the conversion to Islam and apostasy of minors. The fact that there are examples of children's apostasy and its consequences in fatwa records and saqq books in Ottoman law is important in terms of revealing the importance of this issue. The death penalty cannot be imposed for the apostasy of children who have not yet reached the age of puberty. According to the majority, these children should be forced to convert to Islam and, if necessary, imprisoned as a security measure. There is a difference in terms of the consequences of children being accepted as Muslims or apostates subject to their parents and apostatizing of their own accord. Whether or not children's Islam is accepted as valid directly affects whether or not their conversion is within the scope of apostasy. In this study, the Muslim conversion and apostasy of underage children, their validity and legal consequences are examined in Islamic law. The penalties and security measures that can be given to apostate children are examined. In addition, the records regarding the apostasy of children in the Ottoman period fatwa books and saqq books were evaluated in terms of compliance with Islamic law. As a result of these evaluations, it is understood that the fatwa books, saqq books and court records show an approach closer to the Shafii school of thought rather than the Hanafi school of thought regarding the conversion of children in terms of its effect on apostasy, and an approach in line with the Hanafi school of thought regarding the apostasy of children and its ruling.

İrtidad: Bir Müslümanın İslam dininden çıkmasıdır. İslam hukukunda mürtedlere ve irtidadın hükümlerine ilişkin çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Ancak çocukların irtidadına ilişkin Türkçe müstakil bir çalışma bulunmamaktadır. Mümeyyiz çocukların İslam’a girmesi ve irtidadı hususunda mezhepler arasında ve hatta aynı mezhebin içerisinde mezhep alimlerinin farklı içtihatlarının olması dikkat çekicidir. Osmanlı hukukunda fetva kayıtlarında ve sakk kitaplarında çocukların irtidadı ve bunun sonuçlarına ilişkin örneklerin yer alması, bu konunun önemini ortaya koyması açısından önemlidir. Henüz baliğ olmayan çocukların irtidadı sonucunda ölüm cezası verilemez. Cumhura göre bu çocuklar İslam’a dönmeleri için zorlanırlar, gerekirse güvenlik tedbiri olarak hapsedilirler. Çocukların ebeveynlerine tabi olarak Müslüman kabul edilmeleri veya mürted kabul edilmeleri ile kendi kararları ile irtidad etmeleri sonuçları bakımından farklılık arz eder. Çocukların Müslümanlığının geçerli kabul edilip edilmemesi onların din değiştirmelerinin irtidad kapsamında olup olmamasını da doğrudan etkiler. Çalışmamızda İslam hukukunda henüz baliğ olmayan çocukların Müslüman olmaları, irtidad etmeleri, bunların geçerliliği ve hukuki sonuçları incelenmiştir. Mürted çocuklara verilebilecek olan ceza ve güvenlik tedbirlerinin neler olduğu hususu incelenmiştir. Ayrıca Osmanlı dönemi fetva kitapları ve sakk kitaplarında çocukların irtidadına ilişkin kayıtlar İslam hukukuna uygunluk bakımından değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler sonucunda fetva kitaplarında, sakk kitaplarında ve mahkeme kayıtlarında, irtidata etkisi bakımından çocukların ihtidası hususunda Hanefi mezhebinden ziyade Şafii mezhebi görüşüne yakın bir yaklaşımın sergilendiği, çocukların irtidadı ve bunun hükmü bakımından ise Hanefi mezhebine uygun bir yaklaşım sergilendiği anlaşılmıştır.