TİCARİ İŞLEMLERDE TAŞINIR REHNİNDE REHİN VERENİN REHİN KONUSU ÜZERİNDEKİ TASARRUFLARI

Türk Medeni Kanunu’nda taşınır rehninin kuruluşu bakımından rehne konu taşınırın rehin alacaklısına teslimi kabul edilmiş olduğundan (TMK m. 939-949) rehin konusunun rehin alacaklısına tesliminden yalnızca istisnai hallerde vazgeçilebilir (TMK m. 939/I, 940, 970). Türk Medeni Kanunu’nun kabul ettiği teslime bağlı taşınır rehninin sonucu olarak, rehne konu taşınırın rehin verenin hâkimiyetinde kalması ve onun tarafından kullanılması yasaktır. Aksi durum, rehin hakkının doğmamasına yol açar (TMK m. 939/III). Rehin verenin rehne konu taşınırdan faydalanamaması, özellikle ticaret hayatında teslime bağlı taşınır rehninin teminat aracı olarak tercih edilmesinin önünde sıkça engel oluşturmaktadır. İşte rehin verenin rehin hakkının kurulması sonrası rehin konusu taşınırı kullanmaya devam etmesi ve rehne konu borcu ödemek için gerekli finansmanı bu yolla sağlaması ihtiyacını kanun koyucu da görmüştür. Türk Medeni Kanunu’nun teslimsiz sicilli taşınır rehnine ilişkin TMK m. 940, 970 düzenlemeleri dışında ilk olarak 1447 sayılı Ticari İşletme Rehni Kanunu ile ve bu Kanunun yürürlükten kalkmasının ardından 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu ile yeni bir teslimsiz sicilli taşınır rehini düzenlemiştir. Çalışmamızda 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu’nda yapılan son değişiklikler ve bu değişiklikler çerçevesinde rehin verenin sahip olduğu haklardan bir bölümü, ağırlıklı olarak rehin verenin rehinli mal üzerinde tasarruf yetkisi ve sonuçları Türk Eşya Hukuku ile bağlantılı olarak ele alınacaktır.

Since the possession of a pledged chattel is required to be transferred to the pledgor for the purpose of establishment of pledge over chattel under Turkish Civil Code (Article 939-949 of the TCC), the rule requiring the delivery of the chattel in pledge to the pledge can be abandoned in exceptional circumstances only (Article 939/I, 940, 970 of the TCC). As a result of the fact that Turkish Civil Code required the transfer of possession for pledge of chattels, the chattel in pledge cannot stay under the pledgor’s domination and such chattel in pledge cannot be used by the pledgor. Failure to comply with this rule would lead to non-creation of the pledge (Article 939/III of the TCC). The pledgor’s inability to benefit from the pledged chattel has been a common obstacle for the use of pledge of chattel subject to transfer of possession especially in commercial transactions. In this respect, the legislator has also accepted the necessity of the pledgor’s use of the pledged chattel after the establishment of pledge as well as obtaining the required financing in order to repay the debt that is secured by the pledge. In addition to articles 940 and 979 of the TCC relating to pledge of chattels under a registry and without transfer of possession, firstly the Commercial Enterprise Pledge Law numbered 1447 and after its abolishment, the Law numbered 6750 on Pledge of Chattel in Commercial Transactions have set out a new legal regime relating to pledge of chattel under a registry and without transfer of possession. In our study, the latest amendments to the Law numbered 6750 on Pledge of Chattel in Commercial Transactions and the pledgor’s rights under these amendments will be analyse with a particular focus on the pledgor’s authority to dispose the pledged chattel and its consequences under Turkish Property Law.