Araştırma Makalesi

Göçmen Bireylerin Girişimcilik Eğiliminin Yenilikçi İş Davranışı Üzerindeki Etkisinde Bilinçli Farkındalığın Aracı Etkisi

Cilt: 15 Sayı: 1 31 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Göçmen Bireylerin Girişimcilik Eğiliminin Yenilikçi İş Davranışı Üzerindeki Etkisinde Bilinçli Farkındalığın Aracı Etkisi

Öz

İnsanlık tarihinin başlangıcından itibaren var olan göç kavramı üzerine pek çok çalışma yapılmıştır. İçerisinde yaşadığımız son iki yüzyılda çok büyük artış gösteren göç olgusu ve dolayısıyla yaşanan göçmen akımı her dönem özelinde değerlendirilmiştir. Bu çalışma kapsamında veri seti Adana ve Osmaniye illerinde yaşayan girişimcilik faaliyetlerinde bulunan göçmen bireyleri kapsamaktadır. Çalışma kapsamında kartopu örnekleme yöntemi tercih edilmiş olup ve yüz yüze görüşmeyle anket uygulaması yapılmıştır. Dağıtılan anketlerden hatalı ve eksik olanlar çıkarıldığında kabul edilen 420 anket ile veri analizleri yapılmıştır.  Araştırmanın temel hipotezleri oluşturulmuş ve değişkenler arası ilişki ve etki analizleri yapılmıştır. Araştırma modelini test etmek amacıyla öncelikle ölçeklerin güvenilirlik analizleri yapılmış, ardından değişkenlerin yapısal geçerliliğini doğrulamak için doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. İstatistiksel paket programları ile ilk olarak değişkenler arası ilişkilerin yönü ve ilişkisi korelasyon analizi ile test edilmiştir. Araştırma kapsamında yapılan aracı etki analizinde boostrap yöntemi tercih edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre; girişimcilik eğilimi ile hem yenilikçi iş davranışı hem de bilinçli farkındalık arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Aynı zamanda bilinçli farkındalığın, yenilikçi iş davranışını doğrudan ve olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Yapılan kapsamlı aracı etki testleri sonucunda, bilinçli farkındalık düzeyinin, girişimcilik eğiliminin yenilikçi iş davranışı üzerindeki etkisinde kısmi bir aracılık rolüne sahip olduğu bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Bu bulgular, göçmen girişimcilerin zorlu piyasa koşullarında yenilikçi stratejiler geliştirmelerinde zihinsel odaklanma ve farkındalık süreçlerinin kritik bir öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, literatürde az çalışılmış olan bu üçlü ilişkiyi göçmen odaklı bir perspektifle ele alması bakımından özgün bir değer taşımaktadır. Çalışma bu yönüyle hem bu alanda araştırma yapan araştırmacılara hem de girişimcilik ekosistemindeki paydaşlara yol gösterici nitelikte önemli katkılar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Göçmen, Girişimcilik, Yenilik, Yenilikçi İş Davranışı, Farkındalık, Bilinçli Farkındalık

Etik Beyan

Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulunun 21.12.2023 tarihli ve 2023/15/6 karar sayılı “Etik Kurul Onay Belgesi” ile araştırmaya başlanmıştır.

Kaynakça

  1. Atalay, Z. (2019). Mindfulness-bilinçli farkındalık: Farkındalıkla anda kalabilme sanatı. İstanbul, İnkılap Yayınevi.
  2. Aránega, A. Y., Núñez, M. T. D. V., & Sánchez, R. C. (2020). Mindfulness as an intrapreneurship tool for improving the working environment and self-awareness. Journal of Business Research, 115, 186-193.
  3. Bagheri, A. (2017). The impact of entrepreneurial leadership on innovation work behavior and opportunity recognition in high-technology SMEs. The Journal of High Technology Management Research, 28(2), 159-166.
  4. Bayram, N. (2009). Sosyal Bilimlerde SPSS ile Veri Analizi. Ezgi Kitapevi. Bursa.
  5. Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. Wiley.
  6. Boğday, H., Aktan, Z. D., & Yardımcı, E. (2021). Anne kaygı düzeyinin ergen kaygı düzeyi üzerindeki etkisinde ergenin bilinçli farkındalık düzeyinin aracı etkisi. Gelişim ve Psikoloji Dergisi, 2(3), 25-42.
  7. Bollen, K. A. (1989). Structural equations with latent variables. John Wiley & Sons.
  8. Bolton, D. L., Lane, M. D. (2012). Individual entrepreneurial orientation: Development of a measurement instrument. Education+ Training, 54(2/3), 219-233.
  9. Brown, K. W., Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: Mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 84, 822-848.
  10. Brown, K. W., Ryan, R. M., & Creswell, J. D. (2007). Mindfulness: Theoretical foundations and evidence for its salutary effects. Psychological inquiry, 18(4), 211-237.

Kaynak Göster

APA
Başboğa, M. İ., & Kara, E. (2026). Göçmen Bireylerin Girişimcilik Eğiliminin Yenilikçi İş Davranışı Üzerindeki Etkisinde Bilinçli Farkındalığın Aracı Etkisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 15(1), 378-398. https://doi.org/10.15869/itobiad.1841005
AMA
1.Başboğa Mİ, Kara E. Göçmen Bireylerin Girişimcilik Eğiliminin Yenilikçi İş Davranışı Üzerindeki Etkisinde Bilinçli Farkındalığın Aracı Etkisi. itobiad. 2026;15(1):378-398. doi:10.15869/itobiad.1841005
Chicago
Başboğa, Mustafa İsmet, ve Ergün Kara. 2026. “Göçmen Bireylerin Girişimcilik Eğiliminin Yenilikçi İş Davranışı Üzerindeki Etkisinde Bilinçli Farkındalığın Aracı Etkisi”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 15 (1): 378-98. https://doi.org/10.15869/itobiad.1841005.
EndNote
Başboğa Mİ, Kara E (01 Mart 2026) Göçmen Bireylerin Girişimcilik Eğiliminin Yenilikçi İş Davranışı Üzerindeki Etkisinde Bilinçli Farkındalığın Aracı Etkisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 15 1 378–398.
IEEE
[1]M. İ. Başboğa ve E. Kara, “Göçmen Bireylerin Girişimcilik Eğiliminin Yenilikçi İş Davranışı Üzerindeki Etkisinde Bilinçli Farkındalığın Aracı Etkisi”, itobiad, c. 15, sy 1, ss. 378–398, Mar. 2026, doi: 10.15869/itobiad.1841005.
ISNAD
Başboğa, Mustafa İsmet - Kara, Ergün. “Göçmen Bireylerin Girişimcilik Eğiliminin Yenilikçi İş Davranışı Üzerindeki Etkisinde Bilinçli Farkındalığın Aracı Etkisi”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 15/1 (01 Mart 2026): 378-398. https://doi.org/10.15869/itobiad.1841005.
JAMA
1.Başboğa Mİ, Kara E. Göçmen Bireylerin Girişimcilik Eğiliminin Yenilikçi İş Davranışı Üzerindeki Etkisinde Bilinçli Farkındalığın Aracı Etkisi. itobiad. 2026;15:378–398.
MLA
Başboğa, Mustafa İsmet, ve Ergün Kara. “Göçmen Bireylerin Girişimcilik Eğiliminin Yenilikçi İş Davranışı Üzerindeki Etkisinde Bilinçli Farkındalığın Aracı Etkisi”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, c. 15, sy 1, Mart 2026, ss. 378-9, doi:10.15869/itobiad.1841005.
Vancouver
1.Mustafa İsmet Başboğa, Ergün Kara. Göçmen Bireylerin Girişimcilik Eğiliminin Yenilikçi İş Davranışı Üzerindeki Etkisinde Bilinçli Farkındalığın Aracı Etkisi. itobiad. 01 Mart 2026;15(1):378-9. doi:10.15869/itobiad.1841005