Kent Mekânında Çalışma Yaşamı: İş-Yaşam Dengesi ve İşe Bağlı Duygusal Tükenmişlik Üzerine Bir Araştırma
Öz
Bu çalışmada, kent mekânında çalışan bireylerin iş-yaşam dengesi ve işe bağlı duygusal tükenmişlik düzeyleri incelenmektedir. Araştırmanın temel amacı, iş-yaşam dengesi ve işe bağlı duygusal tükenmişliğin ikamet süresi, kente aidiyet, kentte güvende hissetme, ulaşım süresi, gürültü ve kalabalık düzeyi gibi kent yaşamına ilişkin değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Bunun yanında, işe bağlı duygusal tükenmişliğin iş-yaşam dengesi üzerindeki yordayıcı rolü de araştırma kapsamında ele alınmıştır. Nicel araştırma desenine dayanan çalışmanın örneklemini 301 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler, çevrim içi anket aracılığıyla “İş-Yaşam Dengesi Ölçeği” ve “İşe Bağlı Duygusal Tükenmişlik Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Analiz sürecinde betimsel istatistikler, fark testleri ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular, ulaşım süresi ve kentte ikamet süresinin iş-yaşam dengesi ve işe bağlı duygusal tükenmişlik puanları açısından anlamlı bir farklılık oluşturmadığını göstermektedir. Buna karşılık gürültü düzeyi, kalabalık algısı, kentte güvende hissetme ve kente aidiyet değişkenleri açısından anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Regresyon analizi sonuçları, işe bağlı duygusal tükenmişliğin genel iş-yaşam dengesini ve ölçeğin kişisel hayat, iş hayatı ve iyileştirme alt boyutlarını negatif yönde anlamlı biçimde yordadığını göstermektedir. Bu etkinin en belirgin biçimde kişisel hayat boyutunda ortaya çıktığı görülmektedir. Sonuç olarak araştırma, kent yaşamına ilişkin mekânsal ve algısal değişkenlerin çalışanların iş-yaşam dengesi ve tükenmişlik deneyimleriyle ilişkili olduğunu, işe bağlı duygusal tükenmişliğin ise iş-yaşam dengesinin güçlü bir yordayıcısı olduğunu ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
İş-Yaşam Dengesi, İşe Bağlı Duygusal Tükenmişlik, Kent Mekânı, Çalışma Yaşamı
Kaynakça
- Allen, T. D., Herst, D. E. L., Bruck, C. S., & Sutton, M. (2000). Consequences associated with work-to-family conflict: A review and agenda for future research. Journal of Occupational Health Psychology, 5(2), 278–308. https://doi.org/10.1037/1076-8998.5.2.278
- Atalay, E., Yener Aydın, B., Gündoğmuş, E., & Yıldız, F. Z. (2023). Tükenmişliğin işten ayrılma niyetine etkisinde iş yaşam dengesinin aracı rolü: İstanbul Büyükşehir Belediye çalışanları örneği. Tarsus Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(2), 134–148. https://izlik.org/JA27WD49EH
- Bakır, N., & Özcan, A. (2025). Sağlık çalışanlarının iş yaşam dengesi, sessiz istifa ve tükenmişlik düzeylerinin araştırılması. Atlas Journal of Medicine, 5(12), 1–11. https://doi.org/10.54270/atljm.2025.79
- Batur, M. S., & Saylık, A. (2022). İş yaşam dengesinin yordayıcısı olarak tükenmişlik: Halk eğitimi merkezi müdürleri üzerine bir çalışma. Trakya Eğitim Dergisi, 12(1), 381–395. https://doi.org/10.24315/tred.908127
- Bayarçelik, E. B., & Hıdır, A. (2020). Kuşaklara göre iş tatmini, tükenmişlik ve iş yaşam dengesi. International Journal of Management and Administration, 4(7), 54–70. https://doi.org/10.29064/ijma.665688
- Bingöl, İ. (2025). Sanayi devriminden dijital çağa: Modernleşme sürecinde toplumsal dönüşüm. Kronotop İletişim Dergisi, 2(2), 395–426. https://izlik.org/JA37PU44JP
- Birkan, R. (2020). Öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinin iş yaşam dengeleri üzerine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Bradley, H. B. (1969). Community-based treatment for young adult offenders. Crime & Delinquency, 15(3), 359–370. https://doi.org/10.1177/001112876901500307
- Brown, C. G. (2012). A systematic review of the relationship between self-efficacy and burnout in teachers. Educational and Child Psychology, 29(4), 47–63. https://doi.org/10.53841/bpsecp.2012.29.4.47
- Buğra, A. (2007). Poverty and citizenship: An overview of the social-policy environment in Republican Turkey. International Journal of Middle East Studies, 39(1), 33–52. https://doi.org/10.1017/S0020743807212528