Bireysel Kimliğin Oluşumu ve Toplumsal Düzenin Temel Unsurları Açısından Naḥl Sûresi 90. Ayete Dair Bir Değerlendirme

Nurullah Denizer

doi:10.15869/itobiad.586343

EN TR

Bireysel Kimliğin Oluşumu ve Toplumsal Düzenin Temel Unsurları Açısından Naḥl Sûresi 90. Ayete Dair Bir Değerlendirme

Öz

Kur’ân, insanlara gönderilmiş ilâhî bir mesajdır. Bu mesaj içerisinde insana varoluş sebebi bildirilmiş, yaratıcısı tanıtılmış, onun yaratıcısına, kendisine, içerisinde yaşadığı çevreye ve insanlara karşı sorumlulukları bildirilmiştir. İnsanın hesap gününde başarılı olarak kurtuluşa ulaşması için Kur’ân ona rehberlik etmiş, Allah’ın rızasına ve kendi fıtratına uygun olan davranışları emretmiş, olmayanları ise yasaklamıştır. Naḥl sûresi 90. ayet Allah’ın üç emrini ve üç yasağını bildiren bir ayettir. Bu ayette Allah insanlara adaleti, ihsânı ve yakınlara yardım etmeyi emretmiş, çirkin işleri, kötü işleri ve haddi aşmayı yasaklamıştır. Emredilen ve yasaklanan bu üçer husus, bireysel kimliğin oluşması ve toplumsal düzenin sağlanmasında son derece kilit bir noktada bulunmaktadırlar. Bu makalede Allah’ın bu üç emri ve üç yasağı irdelenecek ve bunların bireysel kimliğin oluşmasına ve toplumsal düzeninin teşekkülüne katkısı ortaya konulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kur’ân,Emir,Nehiy,Toplumsal Düzen,Bireysel Kimlik

Kaynakça

Askerî, Ebû Hilâl el-Hasen b. Abdillâh b. Sehl. (2007). el-Vücûh ve’n-neẓâʾir. (thk. Muhammed Osmân). Kahire: Mektebetü’s-sekâfeti’d-dîniyye.
Apaydın, H. Yunus. (2006). “Nehiy”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
Beyhakī, Ebû Bekr Ahmed b. el-Hüseyn b. Alî. (2003). Şuʿabü’l-îmân. (thk. Ahmed en-Nedvî-Abdulalî Abdulhamîd Hâmid). Riyad: Mektebetü’r-rüşd.
Bilmen, Ömer Nasuhi. (1984). Kur’ân-ı Kerîmin Türkçe Meâli Âlîsi ve Tefsiri. İstanbul: Bilmen Yayınevi.
Bozkurt, Nebi. (1996). “Fuhuş”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl b. İbrâhîm el-Cu‘fî. (2002). el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ. Beyrut: Dâru’l-Fikr.
Cessâs, Ebû Bekr Ahmed b. Alî er-Râzî. (1994). el-Fuṣûl fi’l-uṣûl. (thk. Uceyl Câsim en-Neşemî). Kuveyt: Vizâretü’l-evkâf ve’ş-şuûni’l-islâmiyye.
Cevherî, Ebû Nasr İsmâîl b. Hammâd. (1987). Tâcü’l-luġa ve ṣıḥâḥu’l ʿArabiyye. (thk. Ahmed Abdulgafûr Attâr). Beyrut: Dâru’l-ilm li’l-melâyîn.
Cürcânî, Ebü’l-Hasen Alî b. Muhammed b. Alî es-Seyyid eş-Şerîf el-Hanefî. (1983). et-Taʿrîfât. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye.
Çağrıcı, Mustafa. (2000). “İhsan”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.

Denizer, Nurullah. (2019). Kur’ân’da Hayır ve Şer. İstanbul: Rağbet Yayınları.
Dumlu, Ömer. (1999). Kur’ân’da Maruf ve Münker. İzmir: Anadolu Dağıtım.
Ebû Dâvud, Süleymân b. Eşʼas b. İshak es-Sicistânî el-Ezdî. (2015). Sünen. (thk. Râid b. Sabrî İbn Ebî Alfe). Riyad: Dâruʼl-hadârat.
Ebû Hayyân, Muhammed b. Yûsuf b. Alî b. Yûsuf b. Hayyân el-Endelüsî. (2008). Tefsîru’l-baḥri’l-muḥîṭ. (thk. Âdil Ahmed-Alî Muavvaz). Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye.
Erdem, Hüsamettin. (2005). Ahlâk Felsefesi. Konya, Hü-Er Yayınları.
Esed, Muhammed. (2002). Kur’ân Mesajı. (trc. Cahit Koytak-Ahmet Ertürk. İstanbul: İşaret Yayınları.
Ezherî, Ebû Mansûr Muhammed b. Ahmed b. Ezher el-Herevî. (2001). Tehẕîbü’l-luġa. (thk. Muhammed Avvad Mur‘ib). Beyrut: Dâru ihyâi’t-turâsi’l-Arabî.
Ferâhîdî, Ebû Abdirrahmân el-Halîl b. Ahmed b. Amr b. Temîm. (2003). Kitâbü’l-ʿAyn. (thk. Abdulhamîd Hindâvî). Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye.
Fîrûzâbâdî, Ebü’t-Tâhir Mecdüddîn Muhammed b. Ya‘kūb b. Muhammed. (1996). Beṣâʾiru ẕevi’t-temyîz fî leṭâʾifi’l-kitâbi’l-ʿazîz. (thk. Muhammed Alî en-Neccâr). Kahire: y.y..
Hârûn b. Mûsâ, Ebû Abdillâh el-Ezdî el-Aʿver el-Atekî. (1988). el-Vücûh ve’n-neẓâʾir fi’l-Ḳurʾâni’l-Kerîm. (thk. Hâtim Sâlih ed-Dâmin). Bağdat: Vizâretü’s-sekâfe ve’l-i‘lâm.
Hemedânî, Ebü’l-Hasen Abdülcebbâr b. Ahmed b. Abdilcebbâr. (1996). Şerḥu’l-Uṣûli’l-ḫamse. (thk. Abdulkerîm Osmân). Kahire: Mektebetü’l-vehbe.
İbn ʿAbbâd, Ebü’l-Kāsım İsmâîl b. el-Abbâs et-Tâlekānî. (1994). el-Muḥîṭ fi’l-luġa. (thk. Muhammed Hasan Âl-i Yâsîn). Beyrut: ‘Âlemü’l-kütüb.
İbn Hanbel, Ebû Abdillâh Ahmed b. Muhammed eş-Şeybânî el-Mervezî. (2001). el-Müsned. (thk. Şuayb el-Arnaut-Âdil Mürşid-Sa‘îd Lehhâm-Ahmed Berhûm). Beyrut: Müessesetü’r-risâle.
İbn Hazm, Ebû Muhammed Alî b. Ahmed b. Saîd el-Endelüsî el-Kurtubî. (1987). Müdâvâtü’n-nüfûs ve tehẕîbü’l-aḫlâḳ ve’z-zühd fi’r-rezâʾil (Resâʾilü İbn Ḥazm el-Endelüsî içinde). (thk. İhsân Abbâs). Beyrut: el-Müessesetü’l-arabiyye li’d-dirâsât ve’n-neşr.
İbn Kesîr, Ebü’l-Fidâʾ İmâdüddîn İsmâîl b. Şihâbiddîn Ömer b. Kesîr b. Davʾ ed-Dımaşkī. (1999). Tefsîrü’l-Ḳurʾâni’l-ʿazîm. (thk. Sâmî b. Muhammed es-Sellâme). Riyad: Dâru tayyibe.
İbn Manzûr, Ebü’l-Fazl Cemâlüddîn Muhammed b. Mükerrem b. Alî b. Ahmed el-Ensârî er-Rüveyfiî. (1414). Lisânü’l-ʿArab. Beyrut: Dâru sâdır.
İbn Miskeveyh, Ebû Alî Ahmed b. Muhammed b. Ya‘kūb el-Hâzin. (2011). Tehẕîbü’l-aḫlâḳ. (thk. Amâd el-Hilâlî). Beyrut: el-Menşûrâtü’l-cemel.
İbn Teymiyye, Ebü’l-Abbâs Takıyyüddîn Ahmed b. Abdilhalîm b. Mecdiddîn Abdisselâm el-Harrânî. (2004). Mecmûʿu fetâvâ. (nşr. Abdurrahmân b. Muhammed b. Kâsım). Medine: Vizaretü’ş-şuûni’l-islâmiyye ve’l-evkâf ve’d-daʿve ve’l-irşâd.
İsfahânî, Ebü’l-Kāsım Hüseyn b. Muhammed b. el-Mufaddal er-Râgıb. (2002). Müfredâtü elfâẓi’l-Ḳurʾân. (thk. Safvân Adnân Dâvûdî). Dimeşk: Dâru’l-kalem.
Kınalızâde Ali Efendi. (t.y.) Ahlâk-ı Alâî. (haz. Hüseyin Aygül). İstanbul: Tercüman Gazetesi.
Kurtubî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed b. Ebî Bekr b. Ferh. (2006). el-Câmiʿ li-aḥkâmi’l-Ḳurʾân. (thk. Abdullah b. Abdulmuhsin et-Türkî). Beyrut: Müessesetü’r-risâle.
Kuşeyrî, Ebü’l-Hüseyn Müslim b. el-Ḥacc âc b. Müslim. (2006). el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ. (nşr. Ebû Kuteybe Nazar Muhammed el-Fâryâbî). Riyad: Dâru tayyibe.
Kutb, Seyyid b. İbrâhîm b. Hüseyn eş-Şâzilî. (2003). Fî ẓılâli’l-Ḳurʾân. Kahire: Dâru’ş-şuruk.
Mâverdî, Ebü’l-Hasen Alî b. Muhammed b. Habîb el-Basrî. (2013). Edebü’d-dünyâ ve’dîn. Beyrut: Dâru’l-minhâc.
Mes‘ûdî, Ebü’l-Hasen Alî b. el-Hüseyn b. Alî el-Hüzelî. (2005). Mürûcü’ẕ-ẕeheb ve meʿâdinü’l-cevher. (thk. Kemâl Hasan Mer‘î). Beyrut: el-Mektebetü’l-asriyye.
Mâtürîdî, Ebû Mansûr Muhammed b. Muhammed b. Mahmûd es-Semerkandî. (2004). Teʾvîlâtü ehli’s-sünne. (thk. Fâtıma Yûsuf Ḥaymî). Beyrut: Müessesetü’r-risâle.
Mevdûdî, Ebü’l-A‘lâ. Tefhîmü’l-Ḳur’ân. (1991). İstanbul: İnsan Yayınları.
Nîsâbûrî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Abdillâh b. Muhammed el-Hâkim. (2002). el-Müstedrek ʿale’ṣ-ṣaḥîḥayn. (thk. Mustafa Abdulkâdir Atâ). Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye.
Râzî, Ebu Abdillâh Fahrüddîn Muhammed b. Ömer b. Hüseyn et-Taberistânî. (1981). Mefâtîḥu’l-ġayb. Beyrut: Dâru’l-fikr.
Süyûtî, Ebü’l-Fazl Celâlüddîn Abdurrahmân b. Ebî Bekr b. Muhammed el-Hudayrî. (2003). ed-Dürrü’l-mens̱ûr fi’t-tefsîr bi’l-mes̱ʾûr. (thk. Abdullah b. Abdulmuhsin et-Türkî). Kahire: Merkezü hicr li’l-bühûs ve’d-dirâseti’l-arabiyye ve’l-islâmiyye.
Şafak, Ali. (1991). “Bağy”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisiİstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
Şîrâzî, Ebû İshâk Cemâlüddîn İbrâhîm b. Alî b. Yûsuf. (2013). el-Lümaʿ fî uṣûli’l-fıḳh. (thk. Abdulkâdir el-Hatîb el-Hasenî). Beyrut: Dâru’l-hadîsi’l-kettâniyye.
Taberî, Ebû Ca‘fer Muhammed b. Cerîr b. Yezîd el-Âmülî el-Bağdâdî. (2001). Câmiʿu’l-beyân ʿan teʾvîli âyi’l-Ḳurʾân. (thk. Abdullah b. Abdulmuhsin et-Türkî). Kahire: Dâru hicr.
Tirmizî, Ebû Îsâ Muhammed b. Îsâ b. Sevre es-Sülemî. (1978). el-Câmi‘u’ṣ-ṣaḥîḥ. (thk. Ahmed Muhammed Şâkir). Kahire: Şirketü ve mektebetü Mustafa el-Bâbî el-Halebî.
Yazır, Elmalılı Muhammed Hamdi. (1962). Hak Dini Kur’ân Dili. İstanbul: Nebioğlu Basımevi.
Zebîdî, Ebü’l-Feyz Muhammed el-Murtazâ b. Muhammed b. Muhammed b. Abdirrezzâk el-Bilgrâmî el-Hüseynî. (2001). Tâcü’l-ʿarûs min cevâhiri’l-Ḳāmûs. (thk. Alî Hilâlî). Kuveyt: y.y..
Zemahşerî, Ebü’l-Kāsım Mahmûd b. Ömer b. Muhammed el-Hârizmî. (1998). el-Keşşâf ʿan ḥaḳāʾiḳı ġavâmiḍi’t-tenzîl ve ʿuyûni’l-eḳāvîl fî vücûhi’t-teʾvîl. (thk. Âdil Ahmed Abdülmevcûd-Alî Muhammed Muavvaz). Riyad, Mektebetü’l-ubeykân.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nurullah Denizer ^*
0000-0002-4731-6585
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2019

Gönderilme Tarihi

3 Temmuz 2019

Kabul Tarihi

6 Eylül 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 8 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.15869/itobiad.586343

IZ

https://izlik.org/JA75XM55EG

APA

Denizer, N. (2019). Bireysel Kimliğin Oluşumu ve Toplumsal Düzenin Temel Unsurları Açısından Naḥl Sûresi 90. Ayete Dair Bir Değerlendirme. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 8(3), 1743-1764. https://doi.org/10.15869/itobiad.586343

İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.

35894

Bireysel Kimliğin Oluşumu ve Toplumsal Düzenin Temel Unsurları Açısından Naḥl Sûresi 90. Ayete Dair Bir Değerlendirme

A Review of the Surah Naḥl Verse 90 in Terms of Formation of Individual Identity and Basic Elements of Social Order

Abstract

Keywords

Bireysel Kimliğin Oluşumu ve Toplumsal Düzenin Temel Unsurları Açısından Naḥl Sûresi 90. Ayete Dair Bir Değerlendirme

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster