Öz
| Bu çalışmada, tavuk işleme atıklarının alkalaz enzimi kullanılarak enzimatik hidroliz yoluyla biyoteknolojik olarak değerlendirilmesiyle sürdürülebilir bir tavuk peptonu üretimi amaçlanmıştır. Enzim konsantrasyonu ve hidroliz süresi, Yanıt Yüzey Metodolojisi ile optimize edilmiş; %0,5 enzim konsantrasyonu ve 12 saat sürede en yüksek pepton verimi (%60) ve protein oranı (%92,00) elde edilmiştir. Kimyasal karakterizasyon sonuçlarına göre tavuk peptonu, yüksek toplam azot (%16,22), serbest amino azot (%4,51) ve çözünür protein içeriğiyle öne çıkmıştır. Peptonun yapısı, yüksek hidroliz derecesi (%28,56) ve ortalama 418 Da molekül ağırlığı ile düşük moleküler ağırlıklı fraksiyonlardan oluştuğunu göstermiştir. Ayrıca üretilen tavuk peptonunun amino asit profili, mikrobiyal metabolizma için temel olan glutamik asit, aspartik asit, alanin ve glisin bakımından zengin bulunmuştur. Üretilen peptonun mikrobiyal büyüme ortamı olarak etkinliği incelendiğinde, Escherichia coli ve Bacillus subtilis kültürlerinde ticari peptonlara eşdeğer veya üstün bir büyüme performansı sağladığı saptanmıştır. Bu sonuçlar, tavuk işleme atıklarının yüksek verimli ve çevre dostu pepton üretimi için ekonomik ve sürdürülebilir bir kaynak olduğunu kanıtlamaktadır. |
Anahtar Kelimeler
Tavuk işleme atıkları hidroliz pepton Escherichia coli Bacillus subtilis
Etik Beyan
Yazarlar çıkar çatışması beyan etmemektedir.
Destekleyen Kurum
Kazlıçeşme Ar-Ge Merkezi ve Test Laboratuvarı
Proje Numarası
3241321
Teşekkür
Yazarlar, araştırma süresince sağlanan laboratuvar olanakları ve altyapı desteği için Kazlıçeşme Ar-Ge Merkezi ve Test Laboratuvarı’na teşekkür eder. Ayrıca, hammadde teminindeki değerli katkılarından dolayı Erpiliç Entegre Tavuk İşleme Tesisi’ne teşekkürlerini sunar.
Kaynakça
- Beyaz Et Sanayicileri ve Damızlıkçıları Birliği Derneği. (2024). Kanatlı beyaz et sektörü üretim verileri [Poultry white meat sector production data]. BESD-BİR. https://www.besd-bir.org/sektor-verileri/
- Chen, Y., Li, G., Wang, Z., Wang, S., Wang, C., & Li, B. (2016). Characterization of acid-soluble collagen from the skin of tilapia (Oreochromis niloticus). Food Science and Human Wellness, 6(3), 126-132.
- Cui, Q., Li, Y., Li, T., Yu, J., Shen, G., Sun, X., Zhou, M., & Zhang, Z. (2024). Characterization of Peptide Profiles and the Hypoallergenic and High Antioxidant Activity of Whey Protein Hydrolysate Prepared Using Different Hydrolysis Modes. Foods, 13(18), 2978. https://doi.org/10.3390/foods13182978
- Cunniff, P. (Ed.). (1997). Official methods of analysis of AOAC International (16th ed., 4th rev.). AOAC International.
- Davami, F., Eghbalpour, F., Nematollahi, L., Barkhordari, F., & Mahboudi, F. (2015). Effects of peptone supplementation in different culture media on growth, metabolic pathway and productivity of CHO DG44 cells; A new insight into amino acid profiles. Iranian Biomedical Journal, 19(4), 194–205. https://doi.org/10.7508/ibj.2015.04.002
- Deepachandi, B., Weerasinghe, S., Andrahennadi, T. P., Karunaweera, N.D., Wickramarachchi, N., Soysa, P., & Siriwardana, Y. (2020). Quantification of soluble or insoluble fractions of Leishmania parasite proteins in microvolume applications: A simplification to standard Lowry assay. International Journal of Analytical Chemistry, 2020, Article 6129132. https://doi.org/10.1155/2020/6129132
- Drabold, E. T., Sakhakarmy, M., Shanmugam, S. R., Adhikari, S., Arthur, W., Rudar, M., Boersma, M., Wang, Q., & Higgins, B. T. (2025). Thermal hydrolysis of poultry byproducts for the production of microbial media. Scientific Reports, 15, Article 6107. https://doi.org/10.1038/s41598-025-90411-7
- Fallah, M., Bahram, S., & Javadian, S. R. (2015). Fish peptone development using enzymatic hydrolysis of silver carp by-products as a nitrogen source in Staphylococcus aureus media. Food science & nutrition, 3(2), 153–157. https://doi.org/10.1002/fsn3.198
- Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2014). Poultry development review. https://www.fao.org/documents/card/en/c/i3531e
- Göçer, M., Yanar, Y., & Aydın, M. (2023). Determination of amino acid profile and some characteristics of collagen extracted from skin and bone of Mangar (Luciobarbus esocinus Heckel, 1843). LimnoFish, 9(2), 94–107. https://doi.org/10.17216/LimnoFish.1213720
- Hubálek Z. (2003). Protectants used in the cryopreservation of microorganisms. Cryobiology, 46(3), 205–229. https://doi.org/10.1016/s0011-2240(03)00046-4
- Islam, M., Huang, Y., Islam, S., Fan, B., Tong, L., & Wang, F. (2022). Influence of the Degree of Hydrolysis on Functional Properties and Antioxidant Activity of Enzymatic Soybean Protein Hydrolysates. Molecules, 27(18), 6110. https://doi.org/10.3390/molecules27186110
- Kosasih, W., Ratnaningrum, D., Endah, E. S., Pudjiraharti, S., & Priatni, S. (2018). The use of papain enzyme in fish peptone processing. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 160(1), Article 012007. IOP Publishing Ltd. https://doi.org/10.1088/1755-1315/160/1/012007
- Kuncorojakti, S., Delaiah, D., Aswin, A., Puspitasari, Y., Damayanti, Y., Susilowati, H., Diyantoro, Hamid, I., Arif, M., Suwarno, & Rodprasert, W. (2024). Development of peptone-based serum-free media to support Vero CCL-81 cell proliferation and optimize SARS-CoV2 viral production. Heliyon, 10(13), e41077. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e41077
- Liu, G., Tiang, M. F., Ma, S., Wei, Z., Liang, X., Sajab, M. S., Abdul, P. M., Zhou, X., Ma, Z., & Ding, G. (2024). An alternative peptone preparation using Hermetia illucens (Black soldier fly) hydrolysis: process optimization and performance evaluation. PeerJ, 12, e16995. https://doi.org/10.7717/peerj.16995
- Liu, G., Tiang, M. F., Ma, S., Wei, Z., Liang, X., Sajab, M. S., Abdul, P. M., Zhou, X., Ma, Z., & Ding, G. (2024). An Alternative Peptone Preparation Using Hermetia illucens (Black Soldier Fly) Hydrolysis: Process Optimization and Performance Evaluation. PeerJ, 12, e16995. https://doi.org/10.7717/peerj.16995
- López-Morales, C. A., Vázquez-Leyva, S., Vallejo-Castillo, L., Carballo-Uicab, G., Muñoz-García, L., Herbert-Pucheta, J. E., Zepeda-Vallejo, L. G., Velasco-Velázquez, M., Pavón, L., Pérez-Tapia, S. M., & Medina-Rivero, E. (2019). Determination of peptide profile consistency and safety of collagen hydrolysates as quality attributes. Journal of Food Science, 84(3), 430–439. https://doi.org/10.1111/1750-3841.14466
- Nakamura, A., Takahashi, H., Sulaiman, S., Phraephaisarn, C., Keeratipibul, S., Kuda, T., & Kimura, B. (2021). Evaluation of peptones from chicken waste as a nitrogen source for micro-organisms. Letters in applied microbiology, 72(4), 408–414. https://doi.org/10.1111/lam.13428
- Nielsen, P. M., Petersen, D., & Dambmann, C. (2001). Improved method for determining food protein degree of hydrolysis. Journal of Food Science, 66(5), 642–646. https://doi.org/10.1111/j.1365-2621.2001.tb04614.x
- Priatni, S., Kosasih, W., Budiwati, T., & Ratnaningrum, D. (2017). Production of peptone from boso fish (Oxyeleotris marmorata) for bacterial growth medium. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 60(1), Article 012009. https://doi.org/10.1088/1755-1315/60/1/012009
- Rahayuningsih, M., & Wiranti, N. G. (2014). Utilization of waste of fishery product processing for peptone production. ASEAN Journal on Science and Technology for Development, 31(1), 85–92.
- Rezaee, N., Hasanvand, P., Bagheri Lotfabad, T., Heydarinasab, A., Khodabandeh, M., & Yaghmaei, S. (2022). Study on the use of bovine blood protein hydrolysate as a peptone in microbial culture media. Preparative Biochemistry & Biotechnology, 53(5), 531–539.
- Saeed, H. M., Ragaey, A. M., Samy, Z. A., Awad, H. M., & El-Toukhy, N. M. (2025). Optimization and characterization studies of poultry waste valorization for peptone production using a newly Egyptian Bacillus subtilis strain. AMB Express, 15, Article 9. https://doi.org/10.1186/s13568-024-01794-1
- Seidavi, A., Zaker, H., & Scanes, C. G. (2019). Present and potential impacts of waste from poultry production on the environment. World's Poultry Science Journal, 75(1), 1–14. https://doi.org/10.1017/S0043933918000922
- Setijawati, D., Jaziri, A., Yufidasari, H., Wardani, D., Dwi Pratomo, M., Ersyah, D., & Huda, N. (2019). Characteristics of Peptone from the Mackerel, Scomber japonicus Head by-Product as Bacterial Growth Media. Bioscience Biotechnology Research Communications, 12, 829. https://doi.org/10.21786/bbrc/12.4/1
- Taskin, M., Sisman, T., Erdal, S., & Inan, O. (2011). Use of waste chicken feathers as peptone for production of carotenoids in submerged culture of Rhodotorula glutinis MT-5. European Food Research and Technology, 233(4), 657–665. https://doi.org/10.1007/s00217-011-1561-2
- Trivedi, M., Branton, A., Trivedi, D., Nayak, G., Mishra, R., & Jana, S. (2015). Physicochemical evaluation of biofield treated peptone and Malmgren modified terrestrial orchid medium. American Journal of Bioscience and Bioengineering, 3(6), 169–177. https://doi.org/10.11648/j.bio.20150306.15
- Türkiye İstatistik Kurumu. (2024). Kümes hayvancılığı üretimi [Poultry production]. TÜİK Haber Bülteni. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Kumes-Hayvanciligi-Uretimi-Mayis-2024-49659
- U.S. Department of Agriculture, Foreign Agricultural Service. (2025, April 10). Livestock and poultry: World markets and trade. https://www.fas.usda.gov/data/livestock-and-poultry-world-markets-and-trade
- Vasileva-Tonkova, E., Nustorova, M., & Gushterova, A. (2007). New protein hydrolysates from collagen wastes used as peptone for bacterial growth. Current microbiology, 54(1), 54–57. https://doi.org/10.1007/s00284-006-0308-y
- Vázquez, J. A., Durán, A. I., Menduíña, A., & Nogueira, M. (2020). Biotechnological Valorization of Food Marine Wastes: Microbial Productions on Peptones Obtained from Aquaculture By-Products. Biomolecules, 10(8), 1184. https://doi.org/10.3390/biom10081184
- Wubshet, S. G., Måge, I., Böcker, U., Lindberg, D., Knutsen, S. H., Rieder, A., Airado-Rodríguez, D., & Afseth, N. K. (2017). FTIR as a rapid tool for the evaluation of hydrolysis degree of proteins. Analytical Methods, 9(25), 3937–3945. https://doi.org/10.1039/C7AY00865A
- Zhang, Z., Adebayo, I. A., O'Shea, R., & Astatkie, T. (2024). Production of a high-quality peptone from black soldier fly (Hermetia illucens L.) larvae defatted meal using enzymatic hydrolysis. Heliyon, 10(7), e28664. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e28664
Öz
| In this study, a sustainable chicken peptone was produced through the biotechnological valorization of chicken processing by-products via enzymatic hydrolysis using the alcalase enzyme. Response Surface Methodology was used to optimize enzyme concentration and hydrolysis time, with the highest peptone yield (60%) and protein content (92.00%) achieved at 0.5% enzyme concentration and 12 hours of hydrolysis. Chemical characterization revealed that chicken peptone was rich in total nitrogen (16.22%), free amino nitrogen (4.51%), and soluble protein content. The peptone structure, characterized by a high degree of hydrolysis (28.56%) and an average molecular weight of 418 Da, indicated that it consisted mainly of low-molecular-weight fractions. Furthermore, the amino acid profile of chicken peptone was found to be rich in essential microbial growth promoters, including glutamic acid, aspartic acid, alanine, and glycine. When assessed for its efficacy as a microbial growth medium, the produced peptone supported growth performance in Escherichia coli and Bacillus subtilis cultures that was equivalent to, or even superior to, commercial peptones. These results demonstrate that chicken processing by-products are an economic and sustainable source for the high-yield and eco-friendly production of peptone. |
Anahtar Kelimeler
Chicken processing by-products hydrolysis peptone Escherichia coli Bacillus subtilis
Etik Beyan
The authors declare no conflict of interest.
Destekleyen Kurum
Kazlıçeşme R&D Center and Test Laboratory
Proje Numarası
3241321
Teşekkür
The authors would like to thank Kazlıçeşme R&D Center and Test Laboratory for the laboratory facilities and infrastructure support provided during the research. He also expresses his gratitude to Erpiliç Integrated Chicken Processing Facility for its valuable contribution to the supply of raw materials.
Kaynakça
- Beyaz Et Sanayicileri ve Damızlıkçıları Birliği Derneği. (2024). Kanatlı beyaz et sektörü üretim verileri [Poultry white meat sector production data]. BESD-BİR. https://www.besd-bir.org/sektor-verileri/
- Chen, Y., Li, G., Wang, Z., Wang, S., Wang, C., & Li, B. (2016). Characterization of acid-soluble collagen from the skin of tilapia (Oreochromis niloticus). Food Science and Human Wellness, 6(3), 126-132.
- Cui, Q., Li, Y., Li, T., Yu, J., Shen, G., Sun, X., Zhou, M., & Zhang, Z. (2024). Characterization of Peptide Profiles and the Hypoallergenic and High Antioxidant Activity of Whey Protein Hydrolysate Prepared Using Different Hydrolysis Modes. Foods, 13(18), 2978. https://doi.org/10.3390/foods13182978
- Cunniff, P. (Ed.). (1997). Official methods of analysis of AOAC International (16th ed., 4th rev.). AOAC International.
- Davami, F., Eghbalpour, F., Nematollahi, L., Barkhordari, F., & Mahboudi, F. (2015). Effects of peptone supplementation in different culture media on growth, metabolic pathway and productivity of CHO DG44 cells; A new insight into amino acid profiles. Iranian Biomedical Journal, 19(4), 194–205. https://doi.org/10.7508/ibj.2015.04.002
- Deepachandi, B., Weerasinghe, S., Andrahennadi, T. P., Karunaweera, N.D., Wickramarachchi, N., Soysa, P., & Siriwardana, Y. (2020). Quantification of soluble or insoluble fractions of Leishmania parasite proteins in microvolume applications: A simplification to standard Lowry assay. International Journal of Analytical Chemistry, 2020, Article 6129132. https://doi.org/10.1155/2020/6129132
- Drabold, E. T., Sakhakarmy, M., Shanmugam, S. R., Adhikari, S., Arthur, W., Rudar, M., Boersma, M., Wang, Q., & Higgins, B. T. (2025). Thermal hydrolysis of poultry byproducts for the production of microbial media. Scientific Reports, 15, Article 6107. https://doi.org/10.1038/s41598-025-90411-7
- Fallah, M., Bahram, S., & Javadian, S. R. (2015). Fish peptone development using enzymatic hydrolysis of silver carp by-products as a nitrogen source in Staphylococcus aureus media. Food science & nutrition, 3(2), 153–157. https://doi.org/10.1002/fsn3.198
- Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2014). Poultry development review. https://www.fao.org/documents/card/en/c/i3531e
- Göçer, M., Yanar, Y., & Aydın, M. (2023). Determination of amino acid profile and some characteristics of collagen extracted from skin and bone of Mangar (Luciobarbus esocinus Heckel, 1843). LimnoFish, 9(2), 94–107. https://doi.org/10.17216/LimnoFish.1213720
- Hubálek Z. (2003). Protectants used in the cryopreservation of microorganisms. Cryobiology, 46(3), 205–229. https://doi.org/10.1016/s0011-2240(03)00046-4
- Islam, M., Huang, Y., Islam, S., Fan, B., Tong, L., & Wang, F. (2022). Influence of the Degree of Hydrolysis on Functional Properties and Antioxidant Activity of Enzymatic Soybean Protein Hydrolysates. Molecules, 27(18), 6110. https://doi.org/10.3390/molecules27186110
- Kosasih, W., Ratnaningrum, D., Endah, E. S., Pudjiraharti, S., & Priatni, S. (2018). The use of papain enzyme in fish peptone processing. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 160(1), Article 012007. IOP Publishing Ltd. https://doi.org/10.1088/1755-1315/160/1/012007
- Kuncorojakti, S., Delaiah, D., Aswin, A., Puspitasari, Y., Damayanti, Y., Susilowati, H., Diyantoro, Hamid, I., Arif, M., Suwarno, & Rodprasert, W. (2024). Development of peptone-based serum-free media to support Vero CCL-81 cell proliferation and optimize SARS-CoV2 viral production. Heliyon, 10(13), e41077. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e41077
- Liu, G., Tiang, M. F., Ma, S., Wei, Z., Liang, X., Sajab, M. S., Abdul, P. M., Zhou, X., Ma, Z., & Ding, G. (2024). An alternative peptone preparation using Hermetia illucens (Black soldier fly) hydrolysis: process optimization and performance evaluation. PeerJ, 12, e16995. https://doi.org/10.7717/peerj.16995
- Liu, G., Tiang, M. F., Ma, S., Wei, Z., Liang, X., Sajab, M. S., Abdul, P. M., Zhou, X., Ma, Z., & Ding, G. (2024). An Alternative Peptone Preparation Using Hermetia illucens (Black Soldier Fly) Hydrolysis: Process Optimization and Performance Evaluation. PeerJ, 12, e16995. https://doi.org/10.7717/peerj.16995
- López-Morales, C. A., Vázquez-Leyva, S., Vallejo-Castillo, L., Carballo-Uicab, G., Muñoz-García, L., Herbert-Pucheta, J. E., Zepeda-Vallejo, L. G., Velasco-Velázquez, M., Pavón, L., Pérez-Tapia, S. M., & Medina-Rivero, E. (2019). Determination of peptide profile consistency and safety of collagen hydrolysates as quality attributes. Journal of Food Science, 84(3), 430–439. https://doi.org/10.1111/1750-3841.14466
- Nakamura, A., Takahashi, H., Sulaiman, S., Phraephaisarn, C., Keeratipibul, S., Kuda, T., & Kimura, B. (2021). Evaluation of peptones from chicken waste as a nitrogen source for micro-organisms. Letters in applied microbiology, 72(4), 408–414. https://doi.org/10.1111/lam.13428
- Nielsen, P. M., Petersen, D., & Dambmann, C. (2001). Improved method for determining food protein degree of hydrolysis. Journal of Food Science, 66(5), 642–646. https://doi.org/10.1111/j.1365-2621.2001.tb04614.x
- Priatni, S., Kosasih, W., Budiwati, T., & Ratnaningrum, D. (2017). Production of peptone from boso fish (Oxyeleotris marmorata) for bacterial growth medium. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 60(1), Article 012009. https://doi.org/10.1088/1755-1315/60/1/012009
- Rahayuningsih, M., & Wiranti, N. G. (2014). Utilization of waste of fishery product processing for peptone production. ASEAN Journal on Science and Technology for Development, 31(1), 85–92.
- Rezaee, N., Hasanvand, P., Bagheri Lotfabad, T., Heydarinasab, A., Khodabandeh, M., & Yaghmaei, S. (2022). Study on the use of bovine blood protein hydrolysate as a peptone in microbial culture media. Preparative Biochemistry & Biotechnology, 53(5), 531–539.
- Saeed, H. M., Ragaey, A. M., Samy, Z. A., Awad, H. M., & El-Toukhy, N. M. (2025). Optimization and characterization studies of poultry waste valorization for peptone production using a newly Egyptian Bacillus subtilis strain. AMB Express, 15, Article 9. https://doi.org/10.1186/s13568-024-01794-1
- Seidavi, A., Zaker, H., & Scanes, C. G. (2019). Present and potential impacts of waste from poultry production on the environment. World's Poultry Science Journal, 75(1), 1–14. https://doi.org/10.1017/S0043933918000922
- Setijawati, D., Jaziri, A., Yufidasari, H., Wardani, D., Dwi Pratomo, M., Ersyah, D., & Huda, N. (2019). Characteristics of Peptone from the Mackerel, Scomber japonicus Head by-Product as Bacterial Growth Media. Bioscience Biotechnology Research Communications, 12, 829. https://doi.org/10.21786/bbrc/12.4/1
- Taskin, M., Sisman, T., Erdal, S., & Inan, O. (2011). Use of waste chicken feathers as peptone for production of carotenoids in submerged culture of Rhodotorula glutinis MT-5. European Food Research and Technology, 233(4), 657–665. https://doi.org/10.1007/s00217-011-1561-2
- Trivedi, M., Branton, A., Trivedi, D., Nayak, G., Mishra, R., & Jana, S. (2015). Physicochemical evaluation of biofield treated peptone and Malmgren modified terrestrial orchid medium. American Journal of Bioscience and Bioengineering, 3(6), 169–177. https://doi.org/10.11648/j.bio.20150306.15
- Türkiye İstatistik Kurumu. (2024). Kümes hayvancılığı üretimi [Poultry production]. TÜİK Haber Bülteni. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Kumes-Hayvanciligi-Uretimi-Mayis-2024-49659
- U.S. Department of Agriculture, Foreign Agricultural Service. (2025, April 10). Livestock and poultry: World markets and trade. https://www.fas.usda.gov/data/livestock-and-poultry-world-markets-and-trade
- Vasileva-Tonkova, E., Nustorova, M., & Gushterova, A. (2007). New protein hydrolysates from collagen wastes used as peptone for bacterial growth. Current microbiology, 54(1), 54–57. https://doi.org/10.1007/s00284-006-0308-y
- Vázquez, J. A., Durán, A. I., Menduíña, A., & Nogueira, M. (2020). Biotechnological Valorization of Food Marine Wastes: Microbial Productions on Peptones Obtained from Aquaculture By-Products. Biomolecules, 10(8), 1184. https://doi.org/10.3390/biom10081184
- Wubshet, S. G., Måge, I., Böcker, U., Lindberg, D., Knutsen, S. H., Rieder, A., Airado-Rodríguez, D., & Afseth, N. K. (2017). FTIR as a rapid tool for the evaluation of hydrolysis degree of proteins. Analytical Methods, 9(25), 3937–3945. https://doi.org/10.1039/C7AY00865A
- Zhang, Z., Adebayo, I. A., O'Shea, R., & Astatkie, T. (2024). Production of a high-quality peptone from black soldier fly (Hermetia illucens L.) larvae defatted meal using enzymatic hydrolysis. Heliyon, 10(7), e28664. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e28664
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Gıda Mühendisliği |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | 3241321 |
| Gönderilme Tarihi | 15 Ekim 2025 |
| Kabul Tarihi | 10 Aralık 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 26 Şubat 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 26 Şubat 2026 |
| IZ | https://izlik.org/JA54XR78HC |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication |
Amaç ve Kapsam
Tamamen açık erişimli bir bilim dergisi olan ITU Journal of Food Science and Technology Dergisi için aşağıda sıralanan maddeler derginin temel amaçlarını oluşturmaktadır:
1. Gıda işleme ve mühendisliği, gıda bilimi, gıda güvenliği ve muhafazası, gıda biyoteknolojisi ve gıdaların fiziksel, kimyasal ve duyusal özellikleri alanında elde edilen bilimsel çıktıların ilgili paydaşlar ile paylaşılmasını sağlamak
2. Tüm toplumun bilimsel ve teknolojik ilerlemesine katkı vermek
3. Gıda ile ilgili konularda bilinci artırmak
ITU Journal of Food Science and Technology Dergisinin kapsamını aşağıdaki maddelerde sıralanan konular oluşturmaktadır:
• Gıda Kimyası
• Gıda Teknolojisi
• Gıda Mikrobiyolojisi
• Gıda Mühendisliği
• Biyoteknoloji
• Beslenme
• Duyusal Analiz
• Gıda Güvenliği
• Su Ürünleri
• Gıda Pazarlama
• Gıda Ambalajlama
• Gıda Yönetmeliği
• Sürdürülebilirlik ve Atık Değerlendirme
Yazım Kuralları
Dergiye makale göndermek için;
- Site içerisinde yayınlanan şablon dosyası indirilerek üzerinde çalışılması ve dergiye Microsoft Word uzantılı (.doc veya .docx) dosya şeklinde gönderilmesi,
-Hakem öneri formunun doldurulması,
-Yazarlar telif hakkını dergiye transfer etmektedir.
- Şablon dosyasındaki yönergeler takip edilerek çalışma dosyasının hazırlanması,
- Kaynakçanın APA stilinde oluşturulması gerekmektedir. Zotero, Endnote veya Mendeley gibi bir kaynak yönetim programı kullanılabilir ancak makalenin dergiye yüklenmesinden önce ilgili programdan çıkış yapılmalıdır.
- Makalenin iThenticate veya diğer benzerlik programları ile analizi sonucunda toplam benzerlik düzeyi %20 altında olmalıdır.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Etik Kurallar ve Yayın Politikası
1. Sosyal bilimler dâhil olmak üzere tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için ve etik kurul kararı gerektiren klinik ve deneysel insan ve hayvanlar üzerindeki;
Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar,
İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar,
Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar, için ayrı ayrı etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
İzinle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve sayı no) makalenin “Yöntem” bölümünde ve ayrıca ilk/son sayfasında yer verilmelidir.
Makale yükleme esnasında, makale dosyasına ilave olarak Etik Kurul Onay dosyası da sisteme yüklenmelidir.
Ayrıca, olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmesi gereklidir.
2. Makalede yasal/özel izin alınmasının gerekip gerekmediği belirtilmiş olmalıdır. Eğer, çalışma bir kurumda yapılan uygulamayı kapsıyor ise, ilgili kurumdan, hangi tarihte ve hangi karar veya sayı numarası ile izin alındığı açıkça belirtilmelidir.
3. Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve bunun makalede (kaynak gösterilerek) belirtilmesi gerekmektedir.
4. Makalenin iThenticate veya diğer benzerlik programları ile analizi sonucunda toplam benzerlik düzeyi %20 altında olmalıdır.
5. Yazar, Hakem ve Editörün etik kurallara uyması şarttır. ITU Journal of Food Science and Technology herhangi bir sayfa ücreti veya makale işleme ücreti vb. talep etmez. Dergi, makaleleri değerlendirmek için çift-kör hakemlik politikasını kullanır.
Yazarlar : Sadece ilgili çalışmaya katkı sağlayan kişiler yazar olarak dikkate alınmalıdır. Makale sonunda çıkar çatışması beyan edilmelidir.
Hakemler : Hakemler, çıkar çatışması ile ilgili olarak herhangi bir şüpheye düşmeleri durumunda değerlendirme süreci ile ilgili olarak Editöre danışmalıdır.
Editörler : Editör, Yardımcı Editör veya Alan Editörü, makaleyi değerlendirmek üzere en az 2 kişiyi hakem olarak atar. Makaleleri değerlendiren hakemlerin isimleri yazarlara bildirilmez. Editör, Yardımcı Editör veya Alan Editörü, makalelerin hakem değerlendirme sürecinin yönetilmesinden sorumlu olup herhangi bir çıkar çatışması tespit edilmesi halinde ilgili makaleyi ret etme hakkına sahiptirler.
6. Gönderilen makalelerde Araştırma ve Yayın Etiğine uyulduğuna kabul ve beyan etmiş sayılırlar.
7. Dergilere gönderilen bilimsel yazılarda, COPE (Committee on Publication Ethics)’un Editör ve Yazarlar için Uluslararası Standartları dikkate alınmalıdır.
8. Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine riayet edilmesi gerekmektedir.
9. ITU Journal of Food Science and Technology açık erişimli bir dergi olup Dergipark'ın açık erişim bildirimlerini kullanmaktadır. Yazı yayımlandığı andan itibaren açık erişime açılır ve herhangi bir ücret ödemeden herkes yazıya erişebilir.
10. Makalenin sonunda; “Destek” veya “Teşekkür” ve “Çıkar Çatışması” beyanı verilmelidir.
“Destek” veya “Teşekkür” başlığında, eğer çalışma bir kurum veya BAP tarafından desteklenmiş ise destek proje numarasıyla birlikte belirtilmelidir.
Ayrıca, makalede yazar olarak yer almayıp, araştırmanın veri toplama vb. aşamasında destek olanlar var ise teşekkür edilebilir.
Çıkar çatışması konusunu açıklığa kavuşturmak için, yazarlar, makalenin sonunda herhangi bir “Çıkar Çatışması” olup olmadığı beyan edilmelidir.
11. Yapay Zeka Kullanım Beyanı
Üretken yapay zeka kullanılırken bilimsel etiğe uyulması önemlidir. GenAI'nin amacı ve kapsamı, hipotez geliştirme, tartışma, yorumlama ve uygulama gibi üst düzey beceri, deneyim ve uzmanlık gerektiren araştırma aşamalarını içermemelidir. GenAI, literatür taraması, veri analizi, çeviri veya dil kontrolü, veri etiketleme ve veri kalitesi değerlendirmesinde kullanılabilir, ancak ortaya çıkan metnin bilimsel doğruluğu, tutarlılığı ve tarafsızlığı konusundaki nihai sorumluluk yazar(lar)a aittir. Daha fazla bilgi için YÖK Etik Kılavuzu'na başvurabilirsiniz.
Üretken yapay zeka kullanılıyorsa:
a) Yazarlar, hangi aracın ve sürümün kullanıldığını ve çalışmanın hangi aşamasında uygulandığını belirtmelidir.
b) GenAI tarafından oluşturulan içerik, akademik titizlik ve etik standartlar doğrultusunda incelenmeli, kapsamlı bir şekilde kontrol edilmeli ve uygun şekilde belgelenmelidir.
c) İçeriğin doğruluğu yazar(lar)ın sorumluluğundadır.
d) İçerik eleştirel bir şekilde incelenmeli, GenAI'den kaynaklanan olası önyargılar araştırmacılar tarafından kapsamlı bir şekilde değerlendirilmeli ve onaylanmalıdır. Raporun içeriği, sonuçları ve argümanlarının sorumluluğu yazar(lar)a aittir.
Yazarlar, bu koşulları sağlamaları koşuluyla GenAI araçlarını kullanabilirler, ancak dergi yönetim kuruluna yazılı bir beyan ve bildirim sunmaları gerekmektedir.
Ücret Politikası
Dergi Kurulları
Baş Editör
Editör Yardımcıları
Yayın Kurulu
Prof. Zhao engages in molecular nutrition and pharmacology research on functional components, especially in the nutritional evaluation and application of phytochemicals from marine plants. The research is focusing on aging and related complex diseases (diabetes, obesity, liver injury, gout, tumors, neurodegenerative diseases, etc.) and carrying out the molecular mechanisms using non-coding RNA and multiple omics technology.
He has served as the principal investigator for more than 30 projects which are supported by several foundations such as the National Natural Science Foundation of China. He has published more than 250 peer-reviewed papers including 140+ Science Citation Index ones as the first or corresponding author. He also has published 7 academic books and has made more than 20 invited talks at international conferences. He has authorized 45 patents (13 Transferred) and other 20 are in application. His contribution has been honored by more than 20 awards including the first batch of young top-notch talents in the "Young Eagle Program" of Fujian Province and the Science Fund for Distinguished Young Scholars of Fujian Province and was featured among the cover stories of 2018 in the “Chemistry and Engineering News”. And he has been included in the years 2021-2024 list of the World’s Top 2% of Scientists, Wiley Outstanding Open Science Author of the Year 2022 and 2024. The total cited times of these papers are 9300+ with h index=54 (Google), and 7200+ with h index=51 (Scopus).
Danışma Kurulu
Sekreterya
Gıda Mikrobiyolojisi
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.