Araştırma Makalesi

Pierre Bourdieu’nün Sembolik Şiddet Kuramı Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme

Sayı: 28 22 Mayıs 2024
PDF İndir
EN TR

Pierre Bourdieu’nün Sembolik Şiddet Kuramı Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme

Öz

Toplumsal cinsiyet, yoksulluk, ırk, etnisite vb. “istikrarlı eşitsizliklerin” çok boyutlu doğasının nasıl açıklanacağı konusundaki ihtilafların merkezinde iktidar kavramsallaştırması vardır. Pierre Bourdieu’nün “sembolik şiddet” kuramı ve bununla bağlantılı olarak iktidar olgusunu kavramsallaştırma biçimi, sosyal kuramda yerleşik olan birey-toplum, faillik-yapı, mikro-makro gibi karşıtlıkları aşmaya çalışan önemli bir kuramsal girişimi temsil etmektedir. Bu çalışmada, Bourdieu’nün toplumsal eşitsizlik ve sosyal hiyerarşilerin düzenlenmesini ve yeniden üretimini açıklama çabasındaki “sembolik şiddet” kuramının eleştirel bir değerlendirmesi yapılmaktadır. Onun ampirik ve kuramsal çalışmalarına ek olarak, kuramsal külliyatı hakkındaki ikincil kaynaklardan yararlanılarak yapılan bu değerlendirmede “sembolik şiddet”, yine onun “pratik kuramı” içinde yer alan ilişkisel kavramlarla birlikte, bir bütün olarak kavranmaktadır. Çalışma, ilk bölümünde kuramın genel tanıtımının, ikinci bölümünde eleştirel değerlendirilmesinin takdim edildiği, iki ana bölümden oluşmaktadır. Bourdieu’nün yapısalcı ilişkisellik anlayışı üzerinde temellendirilmiş olan bu değerlendirmenin amacı, “sembolik şiddet” kuramının omurgasını oluşturan “yanlış tanıma” kavramsallaştırmasının sebep olduğu epistemolojik ve metodolojik çelişkileri ortaya koymaktır. Söz konusu çelişkiler, bireysiz bir faillik sorunu, tahakküme dayalı kapalı sistemler sorunu ve pratik mantık ve kuramsal mantık sorunları eksenlerinde tartışılmaktadır. Bu çalışmanın temel savı, Bourdieu’nün: (i) iktidar ve tahakküm kavramları arasında analitik bir ayrım yapmaması ve dolayısıyla “şiddet” kavramını daraltamaması, (ii) karşılıklı etkileşime dayalı “pratik bilgi”yi yanıltıcı veya eksik olarak kabulü ve (iii) “pratik mantık” ile, eylemin yönünü sadece kişisel çıkarlarla ilişkilendirmesi sebepleriyle, genel olarak karşı çıktığı ikiciliklerin üstesinden gelemediği ve “sembolik şiddet” kuramı ile failliği ve yapıların dönüşümünü sınırlayan bir iktidar yapısı sunduğudur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Archer, M. S. (2010). Routine, Reflexivity, and Realism. Sociological Theory, 28(3), s. 272-303. google scholar
  2. Archer, M. S. (2012). Realizm ve Faillik Problemi. G. Çeğin, ve E. Göker (Dü) içinde, Tözcülüğün Tasfiyesi İlişkisel Sosyolojide Teel Yaklaşımlar (V. S. Öğütle, Çev., s. 281-306). Ankara: NotaBene Yayınları. google scholar
  3. Bayrakdar, S. (2020). Pierre Bourdieu Sosyolojisinde Sembolik Şiddet Bağlamında Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi), Uludağ Üniversitesi SBE, Bursa. google scholar
  4. Boas, G. (1926). The Truth of Immediate Knowledge. The Journal of Philosophy, 23(1), s. 5-10. Temmuz 2023 tarihinde https://www.jstor.org/stable/2014393 adresinden alındı. google scholar
  5. Bohman, J. (2000). Practical Reason and Cultural Constraint: Agency in Bourdieu’s Theory of Practice. R. Shustennan (Dü.) içinde, Bourdieu, A Critical Reader (s. 129-152). UK, USA: Blackwell Publishers Ltd. google scholar
  6. Bourdieu, P. (1977). The Economics of Linguistic Exchanges. Social Science Information, 16(6), s. 645-668. doi:10.1177/053901847701600601. google scholar
  7. Bourdieu, P. (1988). On Interest and The Relative Autonomy of Symbolic Power. Working Papers and Proceedings of the Center for Psychosocial Studies, 20. Şubat 2023 tarihinde https://www.sas.upenn.edu/transcult/pubwor20.html adresinden alındı. google scholar
  8. Bourdieu, P. (1990). The Logic of Practice. (R. Nice, Çev.) Cambridge, UK: Polity. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

22 Mayıs 2024

Gönderilme Tarihi

3 Ekim 2023

Kabul Tarihi

22 Şubat 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 28

Kaynak Göster

APA
Ersözlü, S. (2024). Pierre Bourdieu’nün Sembolik Şiddet Kuramı Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme. İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, 28, 1-19. https://doi.org/10.26650/iukad.2023.1370762
AMA
1.Ersözlü S. Pierre Bourdieu’nün Sembolik Şiddet Kuramı Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme. İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi. 2024;(28):1-19. doi:10.26650/iukad.2023.1370762
Chicago
Ersözlü, Selda. 2024. “Pierre Bourdieu’nün Sembolik Şiddet Kuramı Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme”. İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, sy 28: 1-19. https://doi.org/10.26650/iukad.2023.1370762.
EndNote
Ersözlü S (01 Mayıs 2024) Pierre Bourdieu’nün Sembolik Şiddet Kuramı Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme. İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi 28 1–19.
IEEE
[1]S. Ersözlü, “Pierre Bourdieu’nün Sembolik Şiddet Kuramı Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme”, İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, sy 28, ss. 1–19, May. 2024, doi: 10.26650/iukad.2023.1370762.
ISNAD
Ersözlü, Selda. “Pierre Bourdieu’nün Sembolik Şiddet Kuramı Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme”. İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi. 28 (01 Mayıs 2024): 1-19. https://doi.org/10.26650/iukad.2023.1370762.
JAMA
1.Ersözlü S. Pierre Bourdieu’nün Sembolik Şiddet Kuramı Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme. İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi. 2024;:1–19.
MLA
Ersözlü, Selda. “Pierre Bourdieu’nün Sembolik Şiddet Kuramı Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme”. İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, sy 28, Mayıs 2024, ss. 1-19, doi:10.26650/iukad.2023.1370762.
Vancouver
1.Selda Ersözlü. Pierre Bourdieu’nün Sembolik Şiddet Kuramı Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme. İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi. 01 Mayıs 2024;(28):1-19. doi:10.26650/iukad.2023.1370762