Araştırma Makalesi

Soğuk Depolama Sürecinde Gökkuşağı Alabalığında (Oncorhynchus mykiss, L. 1758) Meydana Gelen Fizikokimyasal Değişimlerin Gıda Güvenliği ve Besin Kalitesi Perspektifinden İncelenmesi

Cilt: 10 Sayı: 3 30 Mayıs 2025
PDF İndir
EN TR

Soğuk Depolama Sürecinde Gökkuşağı Alabalığında (Oncorhynchus mykiss, L. 1758) Meydana Gelen Fizikokimyasal Değişimlerin Gıda Güvenliği ve Besin Kalitesi Perspektifinden İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada, Gökkuşağı Alabalığının (Oncorhynchus mykiss, L. 1758) 4±1°C’de depolama sürecinde meydana gelen fiziksel, kimyasal, biyolojik değişimler incelenerek besin kalitesi ve gıda güvenliği bakımından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda % (ağırlık ve nem kaybı), % protein, % yağ oranı, TVB-N mg/ 100g, yağ asitleri ve aminoasit kompozisyonları incelenmiştir. Ağırlık kaybı 110.95±0.55g–104.20±0.35g ve nem kaybı % 79.10±0.35–77.10±10 olduğu tespit edilmiştir. Serbest yağ asitliği (FFA) % 1.15±0.05- % 4.50±0.10, peroksit 6.30±0.2–14.50±0.70 meq/kg ve TVB-N 15.30±0.02–32.23±0.15 mg/100g yükseldiği belirlenmiştir. Depolama sürecinde % Yağ oranı dışında tüm verilerdeki değişimler p<0.05 güven aralığında önemli bulunmuştur. Yağ asitleri kompozisyonunda ΣSFA (toplam doymuş yağ asitleri) %24,34±0,18, ΣMUFA (toplam tekli doymamış) %31,45±1,05, ΣPUFA (toplam çoklu doymamış) %47, 42±1,13 olarak tespit edilmiştir. dokosaheksaenoik asit (DHA) C22: 6n-3 % 10,63±0,18 - 8,97±0,15, eikopentaenoik asit (EPA) (C20:5, n-3) % 3,05±0,13- 3,38±0,15 ; Σn-3 / Σn-6 oranı % 1,27±0,03- 1,26±0,04 arasında p<0.05 güven aralığında anlamlı bir değişim gösterdiği belirlenmiştir. Esansiyel aminoasitlerin esansiyel olmayan aminoasitlere oranının (ΣEAA/ Σ NEAA) 0.66 olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, verilerin birlikte değerlendirilmesi durumunda soğuk depolamanın (4±1°C'de) Gökkuşağı alabalığının muhafazasında çok sınırlı bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Soğuk depolama sürecinin 4’üncü gün de fizikokimyasal parametrelerin (FFA, peroksit, TVB-N ) bozulma sınırına bozulma sınırına yaklaştığı tespit edilmiştir. Bu parametreler 4’üncü gün sonrasında da artışının hızla devam ettiği buna ilaveten çoklu doymamış yağ asitlerinde ( DHA , EPA) ve proteinlerde meydana değişimler gökkuşağı alabalığının 7’inci günde kalite ve gıda güvenliği bakımından insan tüketim için önerilemeyeceği gözlemlenmiştir. Soğuk muhafazanın (+ 4˚C±1) gökkuşağı alabalığında bozulmasında etkili olan kimyasal reaksiyonların gelişmesini kısmen yavaşlattığı, hızlı tüketim için ucuz ve kolay uygulanabilir bir yöntem olduğu için tercih edilebileceği, ancak uzun süreli gıda güvenliği ve besinsel kalitenin korunması bakımından uygun olmadığı, bunun yerine donmuş muhafaza gibi daha etkin yöntemlerin uygulanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Gökkuşağı alabalığı , Soğuk muhafaza , FFA , Peroksit , TBV-N , Aminoasit , yağ asitleri

Kaynakça

  1. Álvarez, C., Huidobro, A., Tejada, M., Vázquez, I., De Miguel, E., & Gómez de Segura, I. A. (1999). Consequences of frozen storage for nutritional value of hake/Consecuencias del almacenamiento en congelación en el valor nutricional de merluza. Food Science and Technology International, 5(6), 493-499. DOI: 10.1177/108201329900500607
  2. AOAC, (1990a). Method No. 950. 46, Official Method of Analysis of the Association of Official Analytical Chemists. No. AOAC, Arlington.
  3. AOAC, (1990b). Method No.948.15, Official Methods of Analysis, 15th ed. Association of Official Analytical Chemists, Washington, DC
  4. AOAC, (1990c). Kjeldahl Method No. 979.08, Official Methods of Analysis of AOAC International, 15th Edition, Gaithersburg.
  5. AOAC, (1990d). Kjeldahl Method No. 990.03, Official Methods of Analysis of AOAC International, 15th Edition, Gaithersburg.
  6. AOCS, (1990). Method (Ca 5a-40). Official methods and recommended practices of the American Oil Chemists’ Society, III. AOCS In. Eds, 5th edn.: Champaign.
  7. AOCS, (1994). Method (Cd 5a-40). Official methods and recommended practices of the American Oil Chemists’ Society, III. AOCS In. Eds, 5th edn.: Champaign.
  8. Arannilewa, S. T., Salawu, S. O., Sorungbe, A. A., & Ola-Salawu, B. B. (2005). Effect of frozen period on the chemical, microbiological and sensory quality of frozen tilapia fish (Sarotherodun galiaenus). African Journal of Biotechnology, 4(8), 852-855. DOI: 10.1177/0260106006018002
  9. Bayraklı, B. (2023). A study on fatty acid composition and quality indicators of anchovy (Engraulis encrasicolus) oils from different factories. Mar. Sci. Tech. Bull., 12(4), 522-529. DOI: 10.33714/masteb.1356285
  10. Bayraklı, B., Özdemir, S., & Duyar, H. A. (2019). A study on fishing and fish meal-oil processing technology of anchovy (Engraulis encrasicolus) and European sprat (Sprattus sprattus) in the Black Sea. Menba Journal of Fisheries Faculty, 5(2), 9-16.

Kaynak Göster

APA
Yıldız, M., & Varlık, C. (2025). Soğuk Depolama Sürecinde Gökkuşağı Alabalığında (Oncorhynchus mykiss, L. 1758) Meydana Gelen Fizikokimyasal Değişimlerin Gıda Güvenliği ve Besin Kalitesi Perspektifinden İncelenmesi. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 10(3), 309-320. https://doi.org/10.35229/jaes.1673028