The Use of St. John’s Wort (Hypericum perforatum) Extract in Drinking Yoghurt Production and Determination of Changes Occuring During Storage
Öz
Tıbbi ve aromatik bitkiler ve bu bitkilerden elde edilen ekstraktlar, uçucu yağlar insanların besin ihtiyaçlarını karşılamanın yanında birçok sektörde de yaygın olarak kullanılmaktadır. Hypericum türleri antidepresan, antiviral, antibakteriyel, antioksidan, antienflamatuvar gibi birçok biyolojik aktiviteye sahip olup, halk arasında uyku güçlendirme, romatizmal ağrı tedavisi, yara iyileştirme, cilt hastalıkları tedavisi gibi birçok alanda da halk ilacı olarak kullanılmaktadır. Hypericum türlerinden Hypericum perforatum (sarı kantaron) ülkemizde hemen hemen tüm bölgelerde bulunmakta ve üzerinde en çok çalışılan bitkilerdendir. Çalışmamızda tıbbi kullanımı oldukça yaygın olan bu bitkinin ekstraksiyonu gerçekleştirilmiş ve farklı miktarda ayrana ilave edilmiştir. Ekstraksiyon sırasında çözücü olarak %70 etanol + %30 su karışımı kullanılmıştır. Çalışmada %1, %2 ve %3 oranında sarı kantaron ekstraktı içeren üç çeşit ayran elde edilmiştir. Kontrol grubu ve elde edilen ayranlar 28 gün boyunca depolanmış ve depolamanın 1., 7., 14., 21. ve 28. günlerinde bazı fizikokimyasal ve mikrobiyolojik analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; depolama süresi boyunca örneklerin kül ve tuz değerlerinin değişmediği, kuru madde, su aktivitesi ve pH değerlerinin azaldığı, asitlik değerlerinin ise arttığı gözlemlenmiştir. Depolama süresi boyunca yapılan mikrobiyolojik analizlerde, toplam mezofil bakteri grubu sayısı istatistiksel olarak artış gösterirken, maya-küf ve koliform grup gözlemlenmemiştir. 10’ar kişiden oluşan panelist grubuna duyusal analizler uygulanmış ve tat- koku ve genel beğeni puanlarına bakıldığında en fazla beğeniyi %2 oranında sarı kantaron ekstraktı içeren örnekler almıştır. Depolama süresince genel beğeni puanları istatistiksel olarak artış göstermiştir. Bu çalışmayla tek başına kullanımı yaygın olmayan bu bitkinin günlük hayatta çok tükettiğimiz bir ürüne ilave edilmesiyle fonksiyonel bir ürün üretimi gerçekleştirilmiş ve kullanımı daha yaygın hale getirilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Hypericum perforatum (sarı kantaron, Hypericum perforatum (sarı kantaron), ekstraksiyon, ayran, depolama
Destekleyen Kurum
Amasya Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi
Proje Numarası
FMB-BAP 17-0273
Teşekkür
Bu çalışma Amasya Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından FMB-BAP 17-0273 nolu Proje ile desteklenmiştir.
Kaynakça
- Akçay F, 2016. Spicy Ayran Production and its Some Properties (Master's Thesis). Available from Council of Higher Education and Theses database. (Thesis No. 449278)
- Ali, S. M., Chee, S. K., Yuen, G. Y., & Olivo, M. (2001). Hypericin and hypocrellin induced apoptosis in human mucosal carcinoma cells. Journal of Photochemistry and Photobiology B: Biology, 65(1), 59-73.
- Al-Kadamany, E., Toufeili, I., Khattar, M., Abou-Jawdeh, Y., Harakeh, S., & Haddad, T. (2002). Determination of shelf life of concentrated yogurt (Labneh) produced by in-bag straining of set yogurt using hazard analysis. Journal of dairy science, 85(5), 1023-1030.
- Anonym, Enstitüsü, T. S. (1996). Süt ve Süt Ürünleri-Küf ve Mayaların Koloni Oluşturan Birimlerinin Sayımı-25 oC’de Koloni Sayım Tekniği. TS ISO, 6611.
- Anonym, Kodeksi, T. G. (2000). Çiğ süt ve ısıl işlem görmüş içme sütleri tebliği. Resmi Gazete, 14, 23964.
- Anonym, Gıda, T., & Bakanlığı, H. (2009). Türk gıda kodeksi fermente süt ürünleri tebliği. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Ankara, Türkiye, 25, 2009.
- Anonym, (2014). Fonksiyonel Gıda Tanımı, Retrieved January 10, 2014 from http://www.dilekboyacioglu.com/ Fonksiyonel Gidalar Roportaj.pdf. Hagerman, A. E. (2002).
- Atamer, M., Gürsel, A., Tamuçay, B., Gençer, N., YILDIRIM, G., ODABAŞI, S., ... & KIRDAR, S. (1999). Dayanıklı Ayran üretiminde pektin kullanım olanakları üzerine bir araştırma. Gıda, 24(2).
- Avsar, Y. K., Karagul-Yuceer, Y., Tamucay, B., Kocak, C., & White, C. H. (2001). A comparative study on the production methods of Ayran, traditional drinking yogurt of Turks. In 2001 IFT Annual Meeting Technical Program, Book of Abstracts (No. 15C-1).
- Aydemir, K. (2015). Use of st john's wort (Hypericum perforatum L.) extract in the production of ice cream (Master's Thesis). Available from Council of Higher Education and Theses database. (Thesis No. 425832).